Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị diễn ra sáng 30/6, các nhà đầu tư nước ngoài gồm VinaCapital, Dragon Capital và Mitsubishi Corporation đã đưa ra nhiều đề xuất nhằm giúp Việt Nam thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, dài hạn, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu.
Hai bánh xe tăng trưởng
Ông Takuya Sahashi, Phó chủ tịch Tập đoàn Mitsubishi Corporation tại Việt Nam, bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với Nghị quyết số 10. Ông đánh giá Nghị quyết này cùng với Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân ban hành năm 2025 là hai bánh xe của tăng trưởng. Ông cho rằng việc hợp tác giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI sẽ thúc đẩy tăng trưởng của Việt Nam.
Theo ông Takuya Sahashi, các doanh nghiệp Nhật Bản đã đầu tư đáng kể vào lĩnh vực sản xuất như thiết bị vận tải, điện tử và bán dẫn, tạo việc làm và phát triển chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhờ chú trọng phát triển nguồn nhân lực và chuyển giao công nghệ, tỷ lệ nội địa hóa đã tăng đều đặn theo thời gian.
Dựa trên kinh nghiệm thực tiễn, ông Takuya Sahashi nhấn mạnh một số khuyến nghị. Việt Nam cần xác định các doanh nghiệp trong nước có tiềm năng phát triển cao và dành chính sách hỗ trợ có trọng tâm. Đồng thời, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp FDI để hình thành và phát triển các nhà cung ứng nòng cốt. Bên cạnh đó, Việt Nam cần có chiến lược phát triển ngành công nghiệp thượng nguồn, đầu tư sản xuất vật liệu và linh kiện để gia tăng giá trị gia tăng trong nước, nâng cao khả năng chống chịu chuỗi cung ứng và thu hút dòng vốn FDI công nghệ cao.
Ông Takuya Sahashi cũng khuyến nghị Việt Nam nâng cao khả năng tiếp cận chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, tăng cường đào tạo nghề, thúc đẩy hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp, nâng cao kỹ năng thực hành để tăng cường năng lực tiếp nhận và hấp thụ công nghệ chuyển giao. Theo ông, khoảng 57% doanh nghiệp Nhật Bản có kế hoạch mở rộng hoạt động kinh doanh tại Việt Nam, tỷ lệ cao nhất trong khu vực ASEAN, thể hiện niềm tin mạnh mẽ vào môi trường đầu tư.
"Các doanh nghiệp Nhật Bản cam kết tiếp tục đóng góp vào sự phát triển của Việt Nam thông qua đầu tư, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực. Chúng tôi mong muốn tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam và tất cả các bên liên quan nhằm hiện thực hóa tầm nhìn được đề ra trong Nghị quyết số 10", ông Takuya Sahashi nhấn mạnh.
Cần cơ chế để doanh nghiệp FDI giữ lại lợi nhuận tại Việt Nam
Ông Dominic Scriven, Chủ tịch Dragon Capital, kiến nghị một số giải pháp trọng tâm nhằm phát triển thị trường vốn để khuyến khích dòng vốn nước ngoài chất lượng. Đầu tiên, ông đề xuất Chính phủ nghiên cứu cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp FDI giữ lại lợi nhuận tại Việt Nam thay vì chuyển toàn bộ ra nước ngoài, chẳng hạn xây dựng cơ chế lãi suất phù hợp đối với tiền gửi USD của doanh nghiệp FDI, góp phần bổ sung nguồn vốn ngoại tệ ổn định.
Kiến nghị thứ hai là Việt Nam cần tiếp tục đẩy nhanh tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán, hướng tới mục tiêu trở thành thị trường mới nổi trước năm 2030. Ông đánh giá cao nỗ lực của Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước trong triển khai hệ thống CCP, đồng thời kiến nghị Chính phủ xem xét nới lỏng quy định về giới hạn tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài đối với ngành nghề không thuộc lĩnh vực trọng yếu liên quan an ninh quốc gia, và hoàn thiện cơ chế giao dịch ngoại hối để tạo thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài.
Đại diện Dragon Capital đồng tình với quy định doanh nghiệp thua lỗ không đủ điều kiện niêm yết, nhưng cho rằng quy định không cho phép doanh nghiệp có lỗ lũy kế được niêm yết tạo rào cản cho nhiều doanh nghiệp kinh tế số và trí tuệ nhân tạo, vốn phải trải qua giai đoạn đầu tư dài, chấp nhận lỗ trước khi có lợi nhuận. Ông kiến nghị nghiên cứu điều chỉnh quy định phù hợp hơn với đặc thù doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.
Theo ông Dominic Scriven, trong khuôn khổ các trung tâm tài chính tại TP.HCM và Đà Nẵng, Việt Nam có cơ hội xây dựng cơ chế phát hành riêng lẻ chuyên biệt dành cho nhà đầu tư tổ chức chuyên nghiệp quốc tế, tạo kênh huy động vốn hiệu quả. Cuối cùng, ông kiến nghị Việt Nam đẩy mạnh phát triển hệ thống các nhà đầu tư tổ chức trong nước, giúp thị trường vốn phát triển ổn định, bền vững và giảm phụ thuộc vào dòng vốn ngắn hạn.
Nhiều quỹ đầu tư quy mô hàng trăm tỷ USD đang theo dõi Việt Nam
Ông Michael Kokalari, chuyên gia kinh tế quỹ đầu tư VinaCapital, đưa ra một số kiến nghị nhằm thu hút các quỹ đầu tư và dòng vốn nước ngoài dài hạn, ổn định. Ông cho rằng Việt Nam cần tiếp tục theo đuổi các chương trình phát triển hạ tầng quy mô lớn, là nền tảng duy trì tăng trưởng dài hạn. Các dự án hạ tầng đòi hỏi nguồn lực tài chính lớn, và đây là lĩnh vực VinaCapital cùng các nhà đầu tư quốc tế có thể đồng hành hỗ trợ huy động vốn dài hạn.
Trong hơn 20 năm hoạt động tại Việt Nam, VinaCapital đã xây dựng mạng lưới sâu rộng với các trung tâm tài chính lớn như London, New York, Singapore và hiểu rõ nhu cầu, kỳ vọng của nhà đầu tư đối với thị trường Việt Nam. VinaCapital đề xuất 4 khuyến nghị:
Thứ nhất, Việt Nam cần ưu tiên hoàn thành mục tiêu được MSCI nâng hạng lên thị trường mới nổi sau khi đã được FTSE Russell nâng hạng. Đây là bước ngoặt quan trọng thu hút dòng vốn đầu tư thụ động và chủ động quy mô lớn từ các quỹ quốc tế.
Thứ hai, Việt Nam cần sớm đạt xếp hạng tín nhiệm ở mức đầu tư (Investment Grade) từ các tổ chức như S&P, Moody's hoặc Fitch, đồng thời đẩy nhanh việc đưa trung tâm tài chính quốc tế đi vào hoạt động để tạo kênh thu hút dòng vốn quốc tế.
Thứ ba, Việt Nam cần thúc đẩy mạnh mẽ hơn quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước, các đợt IPO và các hình thức huy động vốn khác, giúp mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường vốn.
Thứ tư, để đáp ứng tiêu chí nâng hạng của MSCI, Việt Nam cần sớm triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP), cho phép triển khai công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá đối với đầu tư gián tiếp, xem xét nới lỏng giới hạn sở hữu nước ngoài ở lĩnh vực phù hợp, và nâng cao tiêu chuẩn minh bạch thông tin và quản trị doanh nghiệp.
Ông Michael Kokalari khẳng định: "Hiện nay có rất nhiều quỹ đầu tư quốc tế với quy mô lên tới hàng trăm tỷ USD đang theo dõi rất sát thị trường Việt Nam. Khi những điều kiện nêu trên được hoàn thiện và Việt Nam chính thức được MSCI nâng hạng, VinaCapital tin rằng sẽ có một lượng vốn rất lớn được giải ngân vào thị trường Việt Nam".
