Ngày 30/6/2026, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký, tái cấu trúc chiến lược thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) với trọng tâm đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế và khuyến khích doanh nghiệp nước ngoài chuyển giao công nghệ.
Khuyến khích và yêu cầu chuyển giao công nghệ từ doanh nghiệp FDI
Nghị quyết 10 khẳng định kinh tế có vốn FDI là bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc gia, không chỉ bổ sung vốn trung và dài hạn cho đầu tư phát triển mà còn là kênh tiếp nhận công nghệ tiên tiến, phương thức quản trị hiện đại, đào tạo nguồn nhân lực và mở rộng thị trường. Nghị quyết đưa ra nhiều nhiệm vụ, giải pháp phát triển khu vực FDI, bao gồm khuyến khích doanh nghiệp FDI tăng cường liên kết, chia sẻ tri thức, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước; sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng và từng bước giao nhiệm vụ kỹ thuật, quản lý, nghiên cứu, thiết kế, vận hành chuỗi cung ứng cho người Việt Nam. Đồng thời, Nghị quyết yêu cầu doanh nghiệp FDI cam kết về công nghệ, nghiên cứu và phát triển, chuyển giao công nghệ, phát triển và đào tạo người Việt Nam, tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước, phát triển nhà cung ứng nội địa và công bố lộ trình nội địa hóa.
Để đạt được mục tiêu này, Việt Nam sẽ ưu tiên các dự án đào tạo và sử dụng nhân lực trong nước, phát triển nhà cung ứng nội địa, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, hiệu quả sử dụng đất, tài nguyên, năng lượng và tuân thủ pháp luật. Các dự án công nghệ chiến lược quy mô lớn, có tác động liên vùng, tiềm năng dẫn dắt chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu, cùng các dự án công nghệ cao có cam kết chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp Việt Nam sẽ được áp dụng quy trình thủ tục đầu tư đặc biệt và cơ chế ưu đãi.
Chuyên gia: Chuyển sang FDI thế hệ mới gắn với tăng trưởng xanh
TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, nhận định mục tiêu thu hút vốn FDI hiện nay không chỉ dừng ở số lượng vốn đăng ký mà đã chuyển sang “FDI thế hệ mới”, tập trung vào các tiêu chí tăng trưởng xanh, công nghệ cao và thực hành ESG (Môi trường, xã hội và quản trị). Ông chỉ ra rằng trước đây, dù có số lượng doanh nghiệp FDI lớn, nhưng sự liên kết với doanh nghiệp trong nước còn lỏng lẻo, số lượng doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng của các tập đoàn ngoại chưa nhiều. Do đó, nhiệm vụ tại Nghị quyết 10 là đúng mục tiêu trong giai đoạn mới. Ông nhấn mạnh: “Nghị quyết 10 đã nêu rõ: Đổi mới cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, chuyển dần từ ưu đãi truyền thống sang cơ chế hỗ trợ gắn với hiệu quả hoạt động của dự án. Cơ chế ưu đãi trong thu hút đầu tư này là phù hợp với xu thế và thông lệ của thế giới. Chúng ta sẽ xây dựng bộ chỉ tiêu đánh giá hiệu quả ở nhiều góc độ, như hiệu quả về kinh tế, xã hội, về chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực… Song song với hàng loạt nhiệm vụ, giải pháp cùng tư duy đổi mới, cơ chế ưu đãi phù hợp thì khi các doanh nghiệp FDI thấy có lợi ích sẽ có hoạt động chuyển giao công nghệ mạnh hơn, hợp tác với doanh nghiệp trong nước chặt chẽ hơn.”
Tạo thế “kiềng ba chân” cho phát triển kinh tế
TS Nguyễn Việt Hùng, giảng viên cao cấp, nguyên Trưởng khoa Xây dựng Đảng và tư tưởng Hồ Chí Minh, Học viện Cán bộ TP.HCM, cho rằng thời gian qua Việt Nam đã thay đổi chính sách, không thu hút vốn FDI bằng mọi giá, giảm các dự án thâm dụng lao động và tài nguyên thiên nhiên, thay vào đó ưu tiên các dự án công nghệ cao, công nghệ xanh, công nghệ số từ các tập đoàn lớn. Nghị quyết 10 khẳng định chính sách, chiến lược đồng nhất trong thu hút và phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Ông nhấn mạnh: “Việt Nam luôn xem khu vực FDI là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc gia, cùng với kinh tế trong nước là ‘hai cánh của một con chim’. Khi phát triển đồng đều cả hai cánh thì nền kinh tế Việt Nam sẽ phát triển mạnh, bền vững.”
Theo TS Nguyễn Việt Hùng, Nghị quyết 10 cùng với Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế nhà nước đã tạo thế “kiềng ba chân” cho phát triển kinh tế. Ông khẳng định: “Cùng với các chiến lược phát triển kinh tế cao, bền vững, thực chất dựa trên nền tảng khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo cũng như hàng loạt chính sách khuyến khích, ưu đãi thì chưa bao giờ Việt Nam có môi trường thuận lợi để đầu tư kinh doanh như hiện nay. Hay nói cách khác, Việt Nam đang thật sự trở thành vùng đất hứa cho nhà đầu tư ngoại. Lãnh đạo Đảng và Chính phủ cũng đã kiên định, nhất quán về mục tiêu phát triển kinh tế, đường lối đối ngoại, người dân thân thiện và các doanh nghiệp trong nước cũng liên tục vươn lên. Đó là những ưu điểm có thể nói rằng Việt Nam đang ‘làm tổ’ để đón những đại bàng ngoại đến hoạt động và cùng phát triển lâu dài. Nghị quyết 10 mang ý nghĩa chiến lược quan trọng trong định hướng thu hút và sử dụng vốn FDI đến năm 2045.”
Mục tiêu cụ thể: Thu hút 200-300 tỉ USD vốn FDI đến 2030
Nghị quyết 10 đặt ra các mục tiêu cụ thể: từ nay đến năm 2030, thu hút vốn FDI đăng ký khoảng 200-300 tỉ USD (40-50 tỉ USD/năm); vốn thực hiện khoảng 150-200 tỉ USD (30-40 tỉ USD/năm). Trong đó, 75% vốn FDI đến từ các nền kinh tế phát triển, có tiềm lực về công nghệ, vốn và quản trị hiện đại; số lượng tập đoàn đa quốc gia trong danh sách Fortune 500 có hoạt động đầu tư tại Việt Nam tăng 30%; thu hút các tập đoàn đa quốc gia đầu tư trung tâm nghiên cứu, thiết kế, đổi mới sáng tạo, dữ liệu, trụ sở khu vực, trung tâm điều hành, trung tâm ngân quỹ, trung tâm mua sắm, trung tâm dịch vụ dùng chung, trong đó có ít nhất 3 tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đặt trụ sở, văn phòng, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) tại Việt Nam.
TS Lê Duy Bình nhấn mạnh: “Nghị quyết 10 cùng Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân, Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế nhà nước đã cho thấy Việt Nam tiếp cận và xác định phát triển thông qua ‘kiềng ba chân’. Từ đó, Việt Nam sẽ thật sự thúc đẩy các thành phần kinh tế phát triển vững mạnh, đạt được mục tiêu trở thành nước có thu nhập cao.”
