Giá cà phê và đậu tương đồng loạt tăng mạnh trong tuần qua, dẫn dắt bởi nhóm nguyên liệu công nghiệp và nông sản, theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV). Chỉ số MXV-Index của nhóm nguyên liệu công nghiệp tăng 8,15% lên 2.529 điểm, trong đó cà phê là tâm điểm với tuần tăng thứ năm liên tiếp.
Giá cà phê tăng mạnh do lo ngại nguồn cung
Giá Arabica tăng gần 11% lên 7.369 USD/tấn, Robusta tăng 3,7% lên 3.580 USD/tấn. Tại MXV, hai mặt hàng cà phê chiếm tới 69% tổng giá trị giao dịch của nhóm nguyên liệu công nghiệp. Đà tăng được hỗ trợ bởi lo ngại về nguồn cung, khi tiến độ thu hoạch tại Brazil bị ảnh hưởng và lượng tồn kho trên thị trường quốc tế tiếp tục suy giảm.
Tại Brazil, mưa trái mùa xuất hiện vào cao điểm thu hoạch tháng 6 đã làm chậm tiến độ, kích thích cây cà phê ra hoa sớm và khiến một lượng lớn quả chín rụng. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng hạt và buộc một phần sản lượng chuyển sang tiêu thụ nội địa, làm giảm nguồn cung xuất khẩu. Kích thước hạt cà phê niên vụ năm nay thấp hơn đáng kể so với trung bình nhiều năm, tỷ lệ thu hồi sau chế biến giảm từ 15-20%.
Sản lượng cà phê Brazil niên vụ 2026-2027 được dự báo từ 66,2 triệu bao (Conab) đến 71,9 triệu bao (USDA). Tuy nhiên, tỷ lệ thu hồi Arabica giảm 10-15% có thể khiến sản lượng thực tế mất từ 4,5-6,75 triệu bao, đưa sản lượng xuống còn khoảng 62 triệu bao nếu điều kiện không cải thiện.
Tồn kho Arabica giảm mạnh, rủi ro El Niño gia tăng
Lượng tồn kho Arabica đạt chuẩn trên Sở Giao dịch ICE giảm thêm gần 29.000 bao trong tuần trước, hiện chỉ cao hơn khoảng 302.000 bao so với mức đáy lịch sử 42.033 bao cách đây gần 30 năm. Với tốc độ sụt giảm hiện nay, thị trường cho rằng tồn kho có thể quay lại vùng thấp nhất trong vài tuần tới nếu nguồn bổ sung không được cải thiện.
Rủi ro thời tiết cũng được giới đầu tư đặc biệt quan tâm. Theo Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA), xác suất xảy ra El Niño trong giai đoạn tháng 10-12/2026 lên tới 81%, và 97% khả năng kéo dài đến tháng 6/2027. Chuyên gia nghiên cứu của FGV Agro cho rằng các hiện tượng thời tiết cực đoan có thể ảnh hưởng đáng kể đến sản lượng nông nghiệp Brazil, đặc biệt là cà phê và cam tại khu vực Đông Nam.
Dòng vốn đầu cơ cũng góp phần duy trì xu hướng tăng. Tính đến ngày 7/7, vị thế mua ròng của các quỹ đầu cơ trên thị trường cà phê tăng 25,8% lên 34.454 hợp đồng sau bốn tuần liên tiếp mở rộng trạng thái mua.
Giá cà phê nội địa tăng nhưng giao dịch trầm lắng
Tại thị trường nội địa, giá cà phê nhân xô trung bình tại Tây Nguyên đạt 95.200 đồng/kg, tăng 2.300 đồng/kg so với tuần trước. Tuy nhiên, hoạt động giao dịch trầm lắng do nhiều thương nhân hạn chế mua vào sau đợt tăng mạnh lên vùng cao nhất trong nhiều tháng. Nguồn cung trong nước tiếp tục thu hẹp khi vụ thu hoạch dần khép lại.
Nhóm họ đậu tăng mạnh nhờ báo cáo WASDE và nhu cầu Trung Quốc
Trên thị trường nông sản, giá đậu tương tăng gần 5% lên 434 USD/tấn, khô đậu tương tăng gần 5% lên 349,6 USD/tấn, dầu đậu tương tăng 5,4% lên 1.542 USD/tấn. Chỉ số MXV-Index Nông sản tăng gần 5,5% lên 1.464 điểm.
Theo MXV, báo cáo WASDE tháng 7 của USDA đã củng cố tâm lý tích cực khi điều chỉnh giảm dự báo tồn kho đậu tương. Đối với niên vụ 2025-2026, USDA hạ dự báo tồn kho cuối vụ của Mỹ khoảng 272.000 tấn xuống còn gần 9 triệu tấn. Dự báo xuất khẩu được nâng thêm khoảng 816.000 tấn lên 45,18 triệu tấn. Trên toàn cầu, USDA hạ dự báo tồn kho cuối kỳ niên vụ 2026-2027 xuống 124,2 triệu tấn, thấp hơn khoảng 1 triệu tấn so với kỳ vọng thị trường.
Đáng chú ý, USDA nâng dự báo nhập khẩu đậu tương của Trung Quốc thêm 1 triệu tấn cho cả hai niên vụ, lên 113 triệu tấn (2025-2026) và 115 triệu tấn (2026-2027), cho thấy nhu cầu từ quốc gia nhập khẩu lớn nhất thế giới vẫn tích cực.
Thời tiết trái chiều tại Mỹ và nhu cầu nhiên liệu sinh học hỗ trợ giá
Thời tiết tại Mỹ tiếp tục là yếu tố được theo dõi sát. Nhiệt độ tại Dakota có thể vượt 38 độ C, trong khi khu vực Tây Bắc và đồng bằng phía Bắc thiếu mưa; ngược lại, mưa lớn tại miền nam Midwest và Missouri có nguy cơ gây ngập úng. Diễn biến trái chiều khiến thị trường gia tăng phần bù rủi ro.
Lực mua hàng thực từ Trung Quốc tạo điểm tựa cho giá đậu tương Mỹ. Giá chào FOB tại Vịnh Mexico duy trì lợi thế cạnh tranh so với Brazil. Chỉ trong hai phiên cuối tuần, tổng lượng đậu tương được xác nhận bán ra đạt 728.000 tấn, trong đó 592.000 tấn thuộc niên vụ 2026-2027. Đơn hàng xuất khẩu 264.000 tấn sang Trung Quốc ngày 11/7 tiếp nối các giao dịch trước đó.
Ngoài ra, nhu cầu ép dầu phục vụ sản xuất nhiên liệu sinh học tại Mỹ vẫn tích cực nhờ chính sách của EPA và cơ chế Tín dụng thuế nhiên liệu sạch 45Z, khuyến khích các nhà máy lọc dầu sử dụng dầu thực vật trong nước.
Tác động đến doanh nghiệp Việt Nam
Theo MXV, giá khô đậu tương và ngô tăng tạo áp lực lên chi phí sản xuất thức ăn chăn nuôi trong nửa cuối năm 2026. Các doanh nghiệp nên hạn chế mua đuổi trong phiên tăng mạnh, tận dụng nhịp điều chỉnh kỹ thuật để phân bổ dòng tiền và xây dựng vị thế mua phòng vệ cho các kỳ hạn giao xa, nhằm kiểm soát chi phí nguyên liệu đầu vào.
