Nhật Bản đang đẩy mạnh kế hoạch thử nghiệm khai thác đất hiếm ở quy mô công nghiệp dưới đáy biển sâu, nhằm giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc. Theo thông tin từ Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI), dự kiến các cuộc thử nghiệm sẽ bắt đầu từ năm 2025 tại vùng biển thuộc vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của nước này, với mục tiêu đưa vào sản xuất thương mại từ năm 2026.
Chi tiết kế hoạch thử nghiệm
Cụ thể, Nhật Bản sẽ tiến hành thử nghiệm khai thác đất hiếm từ các mỏ dưới đáy biển sâu, tập trung tại khu vực quần đảo Minamitori (còn gọi là đảo Marcus) ở phía Tây Thái Bình Dương. Các mỏ này được phát hiện có trữ lượng lớn các nguyên tố đất hiếm, bao gồm yttrium, dysprosium và terbium, những chất quan trọng trong sản xuất nam châm vĩnh cửu cho xe điện, tua-bin gió và các thiết bị công nghệ cao.
Theo METI, các thử nghiệm sẽ sử dụng công nghệ bơm hút để đưa trầm tích chứa đất hiếm từ độ sâu khoảng 5.000-6.000 mét lên tàu khai thác. Công nghệ này đã được thử nghiệm thành công ở quy mô nhỏ trước đó. Dự kiến, mỗi đợt thử nghiệm sẽ kéo dài vài tuần, với sự tham gia của các công ty khai thác và nghiên cứu hàng đầu Nhật Bản.
Mục tiêu giảm phụ thuộc vào Trung Quốc
Hiện nay, Trung Quốc chiếm khoảng 60% sản lượng khai thác đất hiếm toàn cầu và kiểm soát tới 85% khâu tinh chế, khiến các quốc gia khác phụ thuộc nặng nề. Nhật Bản, với nhu cầu đất hiếm lớn cho ngành công nghiệp điện tử và xe điện, đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung. Theo ông Taro Kono, Bộ trưởng Chuyển đổi Số Nhật Bản: "Việc khai thác đất hiếm từ biển sâu là một bước đi chiến lược để đảm bảo an ninh tài nguyên và giảm rủi ro từ sự phụ thuộc vào một quốc gia duy nhất."
Tác động và triển vọng
Nếu thành công, dự án này có thể giúp Nhật Bản tự cung cấp khoảng 10% nhu cầu đất hiếm trong nước vào năm 2030. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng chi phí khai thác dưới biển sâu hiện còn cao, và cần có thời gian để thương mại hóa. Ngoài ra, vấn đề môi trường cũng được đặt ra, khi việc khai thác có thể ảnh hưởng đến hệ sinh thái biển.
METI cho biết sẽ phối hợp với các cơ quan môi trường để đánh giá tác động và đảm bảo các biện pháp giảm thiểu rủi ro. Nhật Bản cũng đang hợp tác với các đối tác quốc tế như Mỹ và Australia trong lĩnh vực này.
