Thị trường xây dựng thay đổi: Không còn cạnh tranh bằng giá thấp
Theo Hiệp hội Nhà thầu Xây dựng Việt Nam (VACC), thị trường xây dựng đã chứng kiến sự chuyển biến rõ rệt khi các nhà thầu không còn đua nhau giảm giá để giành hợp đồng. Thay vào đó, họ phải đối mặt với hai điểm nghẽn lớn: giá vật liệu tăng cao và tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng.
Giá vật liệu tăng cao: Gánh nặng cho nhà thầu
Giá thép, xi măng, cát, đá và nhiều loại vật liệu xây dựng khác đã tăng từ 15-30% trong năm qua, theo số liệu từ Bộ Xây dựng. Ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch VACC, cho biết: “Giá vật liệu tăng đã làm đội chi phí xây dựng lên đáng kể, trong khi các hợp đồng ký kết trước đây thường có giá cố định, khiến nhà thầu chịu lỗ nặng.”
Thiếu hụt lao động: Bài toán nan giải
Bên cạnh giá vật liệu, tình trạng thiếu hụt lao động cũng là một điểm nghẽn lớn. Theo thống kê, ngành xây dựng đang thiếu khoảng 300.000 lao động có tay nghề. Ông Lê Văn Tới, Giám đốc một công ty xây dựng tại TP.HCM, chia sẻ: “Chúng tôi phải tăng lương 20-30% để giữ chân công nhân, nhưng vẫn khó tuyển dụng được người có tay nghề cao.”
Ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng công trình
Sự kết hợp của hai điểm nghẽn này đã ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công và chất lượng công trình. Nhiều dự án bị chậm tiến độ do thiếu vật liệu và nhân công. Một số nhà thầu buộc phải cắt giảm chi phí ở các hạng mục khác, dẫn đến nguy cơ giảm chất lượng công trình.
Giải pháp từ các nhà thầu và cơ quan quản lý
Để đối phó, nhiều nhà thầu đã chuyển sang sử dụng vật liệu thay thế, tối ưu hóa quy trình thi công và đầu tư vào đào tạo lao động. VACC kiến nghị Chính phủ có chính sách ổn định giá vật liệu, hỗ trợ đào tạo nghề và tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận vốn vay ưu đãi. Bộ Xây dựng cũng đang nghiên cứu điều chỉnh định mức giá để phù hợp với thực tế.
Triển vọng thị trường trong thời gian tới
Dù khó khăn, thị trường xây dựng vẫn được dự báo sẽ tăng trưởng 7-8% trong năm 2025 nhờ các dự án hạ tầng lớn. Tuy nhiên, các nhà thầu cần linh hoạt thích ứng để vượt qua giai đoạn khó khăn hiện tại. Theo ông Hiệp, “Các doanh nghiệp phải thay đổi tư duy, không còn cạnh tranh bằng giá thấp mà bằng chất lượng và tiến độ.”
