Bộ Công Thương định hướng giá xăng E10 thấp hơn 1.000-2.000 đồng/lít so với RON95
Trong bối cảnh xăng E10 chuẩn bị được triển khai trên phạm vi toàn quốc, đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước thuộc Bộ Công Thương vừa tiết lộ định hướng điều hành giá cho loại nhiên liệu sinh học này. Mục tiêu là đảm bảo xăng E10 có lợi thế cạnh tranh rõ rệt so với xăng khoáng truyền thống, không chỉ đơn thuần đưa ra thị trường mà còn tạo động lực kinh tế đủ mạnh để người tiêu dùng chủ động lựa chọn.
Điều hành giá theo cơ chế thị trường có kiểm soát
Ở khâu giá bán lẻ, Bộ Công Thương đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan để điều hành theo cơ chế thị trường có sự kiểm soát của Nhà nước. Trọng tâm là tối ưu hóa các yếu tố cấu thành giá như thuế, phí và chi phí kinh doanh, đồng thời linh hoạt sử dụng các công cụ điều hành khi cần thiết. Theo tính toán ban đầu, mức chênh lệch hợp lý giữa xăng E10 và xăng RON95 được định hướng vào khoảng 1.000-2.000 đồng mỗi lít.
Mức chênh này được cho là vừa đủ để tạo sức hút với người tiêu dùng, vừa bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Đại diện Bộ Công Thương nhấn mạnh: "Quan điểm xuyên suốt là sử dụng công cụ kinh tế để điều tiết hành vi thị trường, thay vì áp dụng các biện pháp mang tính mệnh lệnh. Cùng với đó, công tác truyền thông sẽ được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức về lợi ích kinh tế và môi trường của nhiên liệu sinh học".
Rà soát toàn bộ chuỗi cung ứng để cắt giảm chi phí
Không chỉ dựa vào công cụ thuế, Bộ Công Thương cũng đặt vấn đề rà soát toàn bộ chuỗi cung ứng, từ khâu phối trộn, vận chuyển đến phân phối, nhằm cắt giảm chi phí và nâng cao khả năng cạnh tranh của xăng E10. Về mức độ sẵn sàng, theo đánh giá của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, các doanh nghiệp đầu mối và hệ thống phân phối lớn đã cơ bản chuẩn bị đầy đủ điều kiện về nguồn cung, năng lực phối trộn và logistics.
Tuy nhiên, tại cấp bán lẻ, vẫn còn một số khó khăn tồn tại, chủ yếu liên quan đến hạ tầng bể chứa, hệ thống phối trộn, chi phí chuyển đổi và tâm lý thận trọng của thị trường trong giai đoạn đầu triển khai.
Thách thức về nguồn cung ethanol và giải pháp căn cơ
Trong quá trình triển khai xăng E10, nguồn cung ethanol được xác định là yếu tố then chốt. Hiện nay, nhu cầu ethanol ước tính khoảng 92.000-100.000 m³ mỗi tháng, trong khi sản xuất trong nước mới chỉ đáp ứng được khoảng 25.000 m³, phần còn lại phải phụ thuộc vào nhập khẩu. Khoảng cách lớn giữa cung và cầu đặt ra yêu cầu phải có giải pháp căn cơ để bảo đảm ổn định nguồn đầu vào.
Để từng bước giảm sự phụ thuộc, Bộ Công Thương đang phối hợp với các bộ, ngành và địa phương phát triển vùng nguyên liệu trong nước, tập trung vào cây sắn và ngô gắn với các nhà máy sản xuất ethanol. Cùng với đó, bộ này đề xuất các chính sách hỗ trợ như tín dụng ưu đãi, bảo hiểm nông nghiệp nhằm hạn chế rủi ro về giá và sản lượng cho người dân trồng nguyên liệu.
Trong giai đoạn đầu, nguồn cung ethanol sẽ được cân đối linh hoạt giữa sản xuất trong nước và nhập khẩu để ổn định giá đầu vào, đồng thời tăng cường công tác dự báo và điều phối cung - cầu. Đối với các đề xuất như xây dựng quỹ dự trữ ethanol quốc gia hoặc cơ chế bình ổn riêng cho nhiên liệu sinh học, đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho biết vẫn đang được nghiên cứu trong tổng thể chính sách phát triển thị trường xăng dầu.
Trước mắt, ưu tiên hàng đầu là hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao năng lực sản xuất, dự trữ trong hệ thống doanh nghiệp. Về dài hạn, các công cụ dự trữ và điều tiết riêng đối với ethanol sẽ được xem xét dựa trên quy mô thị trường, khả năng cân đối nguồn lực và nhu cầu điều hành thực tế.
