Xung đột Mỹ - Israel - Iran gây chấn động, tác động lan tỏa đến thị trường toàn cầu
Sáng ngày 28 tháng 2, Mỹ và Israel đã tiến hành một đợt không kích quy mô lớn nhằm vào Iran, với mục tiêu được cho là nhằm thay đổi chính quyền tại quốc gia này. Hình ảnh cắt từ video do Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ cung cấp cho thấy một tên lửa được phóng từ tàu hải quân Mỹ, phối hợp tấn công các mục tiêu quân sự của Iran. Hậu quả là Lãnh tụ tối cao Ayatollah Khamenei (86 tuổi) cùng gần 40 quan chức cấp cao đã thiệt mạng sau các đợt tấn công này.
Ngay lập tức, Iran đã phát động chiến dịch đáp trả, phóng tên lửa và máy bay không người lái (drone) nhằm vào Israel và các căn cứ quân sự Mỹ tại khu vực Trung Đông. Tình hình căng thẳng leo thang nhanh chóng, gây lo ngại về những hệ lụy kinh tế toàn cầu.
Tác động đến giá dầu và thị trường tài chính
Ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc chiến lược thị trường tại VPBankS, đánh giá xung đột tại Trung Đông có thể ảnh hưởng lớn đến nguồn cung và diễn biến giá dầu trong tuần tới. Đồng thời, xu hướng risk-off (tránh rủi ro) có thể khiến giá vàng tăng mạnh, trong khi các chỉ số chứng khoán toàn cầu dự báo giảm từ 1% đến 2% hoặc hơn. Riêng VN-Index thường có phản ứng ít trực tiếp hơn, với mức biến động thường dưới 1% trong những lần xung đột Trung Đông gần đây.
Các nhóm ngành hưởng lợi khi giá dầu tăng
Chuyên gia từ VPBankS chỉ ra một số nhóm ngành sẽ hưởng lợi rõ rệt khi giá dầu tăng:
- Dầu khí và năng lượng: Đây là nhóm hưởng lợi trực tiếp và mạnh nhất, bao gồm các mã cổ phiếu như GAS, BSR, PVS, PVD, PVC, OIL, PLX. Giá dầu tăng giúp cải thiện biên lợi nhuận và thúc đẩy các dự án thượng nguồn cùng hạ tầng khí. Trong bối cảnh hiện tại, nhóm này được xem là điểm sáng, thậm chí có thể diễn biến ngược chiều với thị trường chung.
- Hóa chất (liên quan dầu khí): Một số doanh nghiệp có thể hưởng lợi gián tiếp nhờ yếu tố thông tin hoặc tác động từ biến động giá nguyên liệu đầu vào. Đáng chú ý là nhóm phân bón như DPM, DCM, BFC, CSV, có thể ghi nhận phản ứng giá tích cực khi thị trường kỳ vọng biên lợi nhuận được cải thiện.
- Cảng biển và logistics: Nhóm này có thể được hưởng lợi nếu các tuyến vận tải thay đổi hoặc nhu cầu vận chuyển năng lượng gia tăng, kéo theo giá cước vận tải tăng. Một số mã đáng chú ý gồm GMD, PVT, HAH.
Ngược lại, một số nhóm ngành sẽ chịu tác động nhạy cảm như tiêu dùng, sản xuất, vận tải đường bộ. Nếu giá xăng dầu bán lẻ tăng mạnh, điều này sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp.
Diễn biến của VN-Index trong tuần mới
Trong tuần mới, hầu hết các dự báo đều lo ngại VN-Index nhiều khả năng chịu tác động chủ yếu ở góc độ ngắn hạn, với diễn biến thận trọng và biến động mạnh nếu căng thẳng Mỹ - Israel - Iran tiếp tục leo thang. Theo VPBankS, hiện VN-Index đang tiệm cận vùng đỉnh lịch sử quanh 1.900 - 1.920 điểm, do đó khả năng xuất hiện nhịp điều chỉnh kỹ thuật là khá cao. Vùng hỗ trợ gần nằm tại 1.850 - 1.870 điểm; trong trường hợp lực bán lan rộng hoặc khối ngoại bán ròng mạnh, chỉ số có thể lùi sâu hơn về 1.800 - 1.830 điểm.
Tuy nhiên, mức giảm tổng thể được đánh giá không quá lớn và khó lặp lại các cú sốc mạnh như những biến cố toàn cầu trước đây. Áp lực điều chỉnh nếu xuất hiện nhiều khả năng chỉ kéo dài trong vài phiên và có thể phục hồi nhanh nếu xung đột không kéo dài hoặc không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn cung dầu toàn cầu.
Ông Hoàng Sơn còn cho rằng thị trường Việt Nam không phụ thuộc trực tiếp vào dầu Iran, do đó tác động chủ yếu đến từ yếu tố tâm lý và dòng vốn ngoại. Trong trường hợp giá dầu sớm ổn định nhờ phản ứng điều tiết từ OPEC+, VN-Index có thể quay lại trạng thái tích lũy và từng bước phục hồi xu hướng tăng.
Khuyến nghị từ chuyên gia Vietcombank (VCBS)
Theo chuyên gia Chứng khoán Vietcombank (VCBS), việc VN-Index kết phiên cuối tuần trước trên mốc 1.880 điểm cho thấy nỗ lực giữ nhịp chỉ số ở vùng cao tiếp tục được củng cố, dù tốc độ tăng đã phần nào chậm lại so với giai đoạn trước. Chuyên gia VCBS cho rằng ngoại trừ một số cổ phiếu điều chỉnh nhẹ sau khi tăng nóng và vượt trội so với mặt bằng chung thời gian qua, phần lớn thị trường vẫn duy trì xu hướng đi lên hoặc tích lũy đi ngang tích cực.
"Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư nên tiếp tục nắm giữ các cổ phiếu đang vận động trong xu hướng tăng ổn định và chưa xuất hiện áp lực cung đáng kể. Đồng thời có thể cân nhắc giải ngân ngắn hạn đối với những mã vượt kháng cự thành công hoặc kiểm định lại vùng hỗ trợ thuyết phục, đi kèm thanh khoản mua chủ động cải thiện", chuyên gia VCBS khuyến nghị.
Cổ phiếu PVD tăng mạnh và lời khuyên thận trọng
Cổ phiếu PVD của Tổng CTCP Khoan và Dịch vụ khoan dầu khí đã tăng khoảng 30% trong chưa đầy hai tháng, phần lớn do những tin đồn chưa xác thực về việc thoái vốn nhà nước. Chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư nên giao dịch thận trọng trước những biến động này, đặc biệt trong bối cảnh thị trường nhạy cảm với thông tin từ xung đột Trung Đông.
