Việt Nam hướng tới dòng vốn 3-5 tỷ USD sau nâng hạng thị trường chứng khoán

Việt Nam hướng tới dòng vốn 3-5 tỷ USD sau nâng hạng thị trường chứng khoán

Trong bối cảnh nền kinh tế tăng trưởng tích cực, thị trường vốn của Việt Nam đã chính thức được FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp vào tháng 9/2026. Sự kiện này tạo ra nhiều kỳ vọng tích cực, nhưng cũng tiềm ẩn những yếu tố biến động từ bên ngoài như xung đột Trung Đông, các sự kiện thuế quan hay thương mại, có thể ảnh hưởng nhất định đến Việt Nam.

Dòng vốn ngoại dự kiến tăng mạnh sau nâng hạng

Tại chương trình Talk show Phố Tài chính trên VTV8, ông Hoàn Việt Anh, CFA, CMT, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Chứng khoán LPBank (LPBS), cho biết dù còn thách thức từ bên ngoài, Việt Nam đang xây dựng một hệ sinh thái tài chính ngày càng đồng bộ và có sự kết nối giữa các cấu phần. Ông nhấn mạnh rằng nhà đầu tư nên sớm thực hiện chiến lược phân bổ tài sản dài hạn để tận dụng trọn vẹn cơ hội phát triển của nền kinh tế trong 5–10 năm tới.

Phân tích kỹ hơn, ông Việt Anh cho biết sau khi FTSE nâng hạng, từ khoảng tháng 9, Việt Nam dự kiến đón dòng vốn bị động trước, tiếp đến là vốn chủ động. Trong 1–2 năm đầu, tổng vốn vào có thể đạt 3–5 tỷ USD từ cả hai nhóm quỹ. Với MSCI, nếu tiếp tục được nâng hạng, quy mô dòng vốn sẽ mở rộng hơn tùy tốc độ cải cách và tỷ trọng trong rổ chỉ số; riêng giai đoạn 3–5 năm sau nâng hạng, dòng vốn có thể tăng thêm 5–8 tỷ USD. Hiện Việt Nam đã đáp ứng khoảng 17/18 tiêu chí của MSCI và sẽ tiếp tục hoàn thiện trong giai đoạn 2026–2027.

—

Ông Hoàn Việt Anh, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Chứng khoán LPBank (LPBS), nhận định: "Tổng thể, tỷ trọng vốn ngoại trên thị trường chứng khoán Việt Nam mới ở mức 12–14%, thấp hơn đáng kể so với 20–40% tại các thị trường trong khu vực, cho thấy dư địa thu hút còn lớn trong 5–10 năm tới, đặc biệt khi các rào cản tiếp tục được gỡ bỏ."

Cơ hội mở rộng từ thị trường nợ và các trụ cột mới

Ở trụ cột thị trường nợ, theo vị chuyên gia, câu chuyện nâng hạng tín nhiệm quốc gia từ mức cận Investment Grade (BB+) lên BBB được xem là bước ngoặt. Khi đó, Việt Nam có thể tiếp cận mạnh hơn dòng vốn từ các quỹ hưu trí, bảo hiểm và quỹ chuẩn Investment Grade, đồng thời giảm chi phí vốn khoảng 100–150 điểm cơ bản (tương đương 1–1,5%).

Dù vậy, tỷ lệ sở hữu nước ngoài với trái phiếu chính phủ hiện vẫn dưới 5%, thấp hơn nhiều so với mức 20–30% tại các nước trong khu vực, cho thấy dư địa mở rộng còn rất lớn. Kinh nghiệm từ Thái Lan và Ấn Độ cho thấy, dòng vốn ngoại vào thị trường nợ có thể giúp dự trữ ngoại hối tăng 50–100%, qua đó củng cố ổn định vĩ mô.

Tổng hòa lại, vị này cho rằng việc nâng hạng thị trường chứng khoán và tín nhiệm quốc gia có thể giúp Việt Nam tái định vị trên bản đồ tài chính toàn cầu trong khoảng 5 năm tới.

Làn sóng IPO và xu hướng tài chính mới

Chia sẻ về các yếu tố bên ngoài, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông, Tổng Giám đốc LPBS cho rằng đây là những yếu tố mang tính rủi ro toàn cầu. Hiện tại, giá dầu thế giới đã tăng gần gấp đôi so với trước xung đột. Đối với Việt Nam, giá năng lượng cao sẽ tạo áp lực lên một số ngành có chi phí đầu vào lớn, đặc biệt là logistics và sản xuất, từ đó ảnh hưởng đến biên lợi nhuận doanh nghiệp.

Điều này khiến triển vọng thị trường được đánh giá thận trọng hơn. Theo ước tính, tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường có thể điều chỉnh từ mức khoảng 18% xuống khoảng 15%, phản ánh tác động của môi trường vĩ mô và giá năng lượng cao.

Trong dài hạn, vị chuyên gia nhận định, Việt Nam đang hình thành hệ sinh thái tài chính ngày càng đồng bộ, với sự kết nối giữa các cấu phần như nâng hạng thị trường chứng khoán, nâng hạng tín nhiệm quốc gia, cùng các trụ cột mới gồm trung tâm tài chính quốc tế, sàn giao dịch tín chỉ carbon, thị trường cho startup và tài sản số. Đây đều là xu hướng toàn cầu; riêng thị trường carbon hiện đạt quy mô 500–800 tỷ USD/năm và có thể tăng lên 3.000–4.000 tỷ USD vào năm 2030 nhờ lộ trình Net Zero.

Việc triển khai sàn giao dịch carbon giúp Việt Nam đón dòng vốn xanh, trong khi cơ chế sandbox cho tài sản số tạo không gian thử nghiệm có kiểm soát, vừa mở ra sản phẩm mới cho nhà đầu tư, vừa đảm bảo khung pháp lý và an toàn hệ thống.

Tổng thể, ông Việt Anh đánh giá sự liên thông giữa thị trường vốn trong nước, tài chính quốc tế và các kênh tài sản mới sẽ nâng vị thế Việt Nam, hướng tới vai trò trung tâm tài chính khu vực. Tuy nhiên, để hấp thụ hiệu quả dòng vốn ngoại, thị trường cần mở rộng nguồn cung doanh nghiệp.

"Trong 5 năm tới, có thể xuất hiện làn sóng IPO ở các lĩnh vực công nghiệp, hạ tầng, bán lẻ và tài chính; các định chế trong nước như LPBS cũng đang chuẩn bị hệ sinh thái sản phẩm toàn diện để đón đầu xu hướng này", ông nói.

Chiến lược đầu tư dài hạn và đa dạng hóa

Song song đó, khi thu nhập bình quân đầu người đã vượt 5.000 USD, tầng lớp trung lưu gia tăng nhanh, kéo theo nhu cầu đầu tư và quản lý tài sản chuyên nghiệp. Định hướng thúc đẩy tài chính toàn dân càng làm rõ yêu cầu nhà đầu tư phải xây dựng chiến lược phân bổ tài sản dài hạn để tận dụng cơ hội tăng trưởng trong giai đoạn mới.

Về dài hạn, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP khoảng 8 - 10%/năm trong 10 năm tới. Với nền tảng này, theo chuyên gia, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp ở mức 10 - 15%/năm là hoàn toàn khả thi. Đồng thời, khi thị trường được nâng hạng lên thị trường mới nổi, định giá có thể được mở rộng từ mức P/E 11 - 12 lần lên khoảng 14 - 15 lần, tạo thêm dư địa tăng trưởng cho thị trường chứng khoán.

Tuy nhiên, ông Việt Anh cũng nhấn mạnh, thị trường luôn mang tính chu kỳ cao. Nếu nhà đầu tư tập trung quá nhiều vào một loại tài sản tại từng thời điểm, sẽ dễ gặp rủi ro khi thị trường đảo chiều. Do đó, việc đa dạng hóa danh mục đầu tư giữa cổ phiếu, trái phiếu, vàng và các tài sản mới như crypto là rất quan trọng.