Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đã nâng lãi suất chuẩn lên 1% vào thứ Ba (16/6), mức cao nhất trong hơn 31 năm, nhằm kiểm soát lạm phát và hỗ trợ đồng yên. Động thái này diễn ra ngay sau thông tin về thỏa thuận hòa bình sơ bộ giữa Mỹ và Iran.
Quyết định tăng lãi suất lịch sử
Sau cuộc họp kéo dài hai ngày, BOJ thông báo nâng lãi suất cơ bản thêm 0,25 điểm phần trăm lên 1%. Đây là mức lãi suất cao nhất kể từ năm 1995 và là lần tăng thứ năm kể từ khi chấm dứt chính sách lãi suất âm vào tháng 3/2024. Bảy trong số tám thành viên ủng hộ quyết định này, trong khi một người phản đối. Thống đốc Kazuo Ueda vắng mặt vì đang nằm viện điều trị bệnh.
Tác động đến thị trường
Ngay sau thông báo, chỉ số Nikkei lần đầu tiên vượt mốc 70.000 điểm, sau đà tăng 5% vào phiên thứ Hai (15/6). Trong khi đó, đồng yên giảm nhẹ so với USD, xuống còn khoảng 160,25 từ mức 160,05 trước đó. Thị trường phần lớn đã dự đoán việc tăng lãi suất, với xác suất 99% theo dữ liệu từ Totan Research và Totan ICAP.
Bối cảnh kinh tế và lạm phát
Quyết định này được đưa ra sau khi Mỹ và Iran dự kiến ký kết thỏa thuận hòa bình tạm thời vào thứ Sáu (19/6). Xung đột quân sự và việc đóng cửa eo biển Hormuz đã gây ra khủng hoảng năng lượng toàn cầu, làm dấy lên lo ngại về lạm phát. BOJ giải thích rằng mặc dù giá năng lượng tăng cao, lợi nhuận doanh nghiệp lớn và tình hình việc làm, thu nhập cải thiện đã hỗ trợ nền kinh tế. Các biện pháp của chính phủ hỗ trợ hộ gia đình cũng góp phần ổn định.
Tuy nhiên, ngân hàng cảnh báo lạm phát cơ bản có thể vượt mục tiêu 2%. Việc chuyển giá do dầu thô tăng đang diễn ra nhanh trong giao dịch giữa các doanh nghiệp, có thể dẫn đến tăng giá nhiều mặt hàng tiêu dùng.
Triển vọng chính sách
Quyết định của BOJ được đưa ra trước cuộc họp chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), dự kiến kết thúc vào thứ Tư. Thị trường dự đoán Fed sẽ giữ nguyên lãi suất. Krishna Bhimavarapu, nhà kinh tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại State Street Investment Management, nhận định mức lãi suất 1% là một cột mốc tâm lý quan trọng, và dự báo sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất nữa trong quý IV năm nay.
Hiện tại, mọi sự chú ý đổ dồn vào cuộc họp báo sau phiên họp do Phó Thống đốc Shinichi Uchida chủ trì, nơi thị trường kỳ vọng có thêm thông tin về kế hoạch chính sách tương lai của BOJ.
