Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, các ngân hàng trung ương trên thế giới đang tích cực mua vào vàng với khối lượng chưa từng có, nhằm đa dạng hóa dự trữ ngoại hối và giảm sự phụ thuộc vào đồng USD. Theo báo cáo mới nhất từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), lượng vàng mua ròng của các ngân hàng trung ương trong quý I/2024 đạt mức cao kỷ lục 289 tấn, tăng 65% so với cùng kỳ năm ngoái.
Động lực đằng sau làn sóng mua vàng
Sự gia tăng mua vàng diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang, lạm phát dai dẳng và những lo ngại về sự ổn định của hệ thống tài chính toàn cầu. Các ngân hàng trung ương, đặc biệt là từ các nền kinh tế mới nổi, đang tìm cách giảm thiểu rủi ro từ việc nắm giữ quá nhiều tài sản bằng USD.
Ông John Reade, Chiến lược gia trưởng của WGC, cho biết: “Chúng tôi đang chứng kiến sự thay đổi mang tính cấu trúc trong hành vi của các ngân hàng trung ương. Họ không chỉ mua vàng để phòng ngừa rủi ro mà còn như một chiến lược dài hạn nhằm tái cân bằng dự trữ quốc gia.”
Khối lượng mua kỷ lục từ các ngân hàng trung ương
Trung Quốc là quốc gia dẫn đầu trong làn sóng này, với Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đã mua thêm 27 tấn vàng trong tháng 3, nâng tổng dự trữ vàng lên 2.350 tấn. Các ngân hàng trung ương khác như Ba Lan, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ và Kazakhstan cũng tích cực mua vào. Riêng Ngân hàng Quốc gia Ba Lan đã mua 20 tấn vàng trong quý I, đưa tổng dự trữ vàng của nước này lên 359 tấn.
Theo dữ liệu từ WGC, tổng lượng vàng nắm giữ của các ngân hàng trung ương toàn cầu hiện đạt khoảng 36.700 tấn, chiếm khoảng 15% tổng lượng vàng từng được khai thác trong lịch sử.
Tác động đến thị trường vàng và USD
Làn sóng mua vàng mạnh mẽ từ các ngân hàng trung ương đã đẩy giá vàng lên mức cao kỷ lục. Giá vàng giao ngay đã vượt mốc 2.400 USD/ounce vào cuối tháng 4, tăng hơn 15% từ đầu năm đến nay. Điều này phản ánh nhu cầu mạnh mẽ từ khu vực chính thức, bên cạnh nhu cầu từ nhà đầu tư và người tiêu dùng.
Việc giảm phụ thuộc vào USD cũng đặt ra những câu hỏi về tương lai của đồng bạc xanh trong hệ thống dự trữ toàn cầu. Mặc dù USD vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong dự trữ ngoại hối, nhưng xu hướng đa dạng hóa đang ngày càng rõ nét.
Triển vọng trong tương lai
Giới phân tích dự báo xu hướng mua vàng của các ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục trong năm 2024 và những năm tiếp theo. WGC ước tính các ngân hàng trung ương có thể mua thêm từ 600 đến 800 tấn vàng trong năm nay. Điều này sẽ củng cố vai trò của vàng như một tài sản dự trữ chiến lược trong bối cảnh thế giới đang tái cấu trúc hệ thống tài chính.
Ông Reade nhấn mạnh: “Vàng không chỉ là một kênh đầu tư an toàn mà còn là công cụ quan trọng giúp các quốc gia bảo vệ giá trị tài sản trước những biến động địa chính trị và kinh tế.”
