Meta và AMD ký thỏa thuận chip AI khổng lồ, thị trường chứng khoán Mỹ bùng nổ
Sau một thời gian biến động vì lo ngại trí tuệ nhân tạo (AI) có thể "nuốt chửng" các doanh nghiệp truyền thống, thị trường chứng khoán Mỹ vừa nhận được một liều doping cực mạnh. Meta Platforms, công ty mẹ của Facebook, đã chính thức công bố một thỏa thuận cung cấp chip tùy chỉnh với AMD, với giá trị ước tính lên tới hàng chục tỷ USD. Điều đáng chú ý là hợp đồng này đi kèm một điều khoản đặc biệt: Mark Zuckerberg có khả năng sở hữu tới 10% cổ phần của AMD. Thông tin này xuất hiện trong bối cảnh Meta đã phải vay nợ hàng chục tỷ USD và sa thải hàng loạt nhân viên để tập trung toàn lực cho các dự án AI.
Đổi chip lấy cổ phần: Cấu trúc tài chính độc đáo
Phiên giao dịch ngày 24/2 tại New York chứng kiến sự bùng nổ của cổ phiếu AMD, với mức tăng vọt lên tới 14% tại một số thời điểm, đẩy vốn hóa thị trường của công ty này chạm mốc 342 tỷ USD. Nguyên nhân trực tiếp đến từ thông báo chấn động: Meta sẽ mua chip AI tùy chỉnh từ AMD với tổng công suất lên tới 6 gigawatt (GW). Để dễ hình dung, lượng điện năng này tương đương với nhu cầu sử dụng của 5 triệu hộ gia đình Mỹ trong một năm.
CEO AMD, bà Lisa Su, nhấn mạnh quy mô của thương vụ khi tiết lộ rằng mỗi gigawatt điện toán trong thỏa thuận có giá trị hàng chục tỷ USD. Như vậy, tổng giá trị tiềm năng có thể vượt ngưỡng 100 tỷ USD trong những năm tới. Sự hưng phấn không chỉ giới hạn ở AMD; chỉ số S&P 500 đã tăng 0,8% và Nasdaq Composite thêm 1%, xóa tan bóng ma u ám từ phiên giảm điểm trước đó.
Điểm gây sốc nhất trong thỏa thuận là cấu trúc tài chính "vòng tròn". AMD đã phát hành cho Meta một chứng quyền dựa trên hiệu suất, cho phép Meta mua tới 160 triệu cổ phiếu AMD với giá chỉ 0,01 USD mỗi cổ phiếu. Tuy nhiên, Meta chỉ nhận được cổ phiếu khi hoàn tất việc mua chip theo từng giai đoạn. Đợt đầu tiên sẽ được bàn giao vào nửa cuối năm nay khi 1GW chip đầu tiên xuất xưởng. Điều khoản còn ràng buộc với ngưỡng giá cổ phiếu AMD, có thể lên tới 600 USD cho đợt cuối trước khi chứng quyền hết hạn vào tháng 2/2031.
Chiến lược đa dạng hóa và tác động đến thị trường
Bà Lisa Su giải thích rằng cấu trúc này giúp AMD luôn có "một vị trí rõ ràng tại bàn đàm phán" mỗi khi Meta cân nhắc nhu cầu hạ tầng. Ngược lại, Mark Zuckerberg khẳng định AMD sẽ là đối tác chiến lược quan trọng trong nhiều năm tới. Dù Meta vừa công bố thỏa thuận dài hạn mua "hàng triệu" chip từ Nvidia tuần trước, động thái mới với AMD cho thấy gã khổng lồ mạng xã hội đang ráo riết đa dạng hóa nguồn cung.
Meta dự kiến tăng gần gấp đôi chi tiêu cho hạ tầng AI trong năm nay, lên mức kỷ lục 135 tỷ USD. Ông Santosh Janardhan, người đứng đầu bộ phận hạ tầng của Meta, chia sẻ rằng không có giải pháp silicon duy nhất nào phù hợp cho tất cả khối lượng công việc. Meta cần cả ba: Nvidia, AMD và chip tùy chỉnh tự thiết kế. Trong thương vụ này, AMD sẽ xây dựng phiên bản tùy chỉnh của dòng chip MI450 AI dành riêng cho Meta, tập trung vào tác vụ "suy luận" (inference).
Xoa dịu nỗi lo AI và bước ngoặt trong cuộc đua vũ trang
Thương vụ Meta - AMD đã xoa dịu nỗi sợ hãi về việc AI sẽ tiêu diệt các hệ sinh thái phần mềm hiện có. Nhà phân tích Dan Ives của Wedbush nhận định rằng công cụ AI mới không "xé toạc và thay thế" môi trường dữ liệu cũ, mà chỉ hữu dụng khi kết nối với dữ liệu sẵn có. Minh chứng là cổ phiếu FactSet đã nhảy vọt 5,9% sau khi Anthropic ra mắt công cụ tích hợp dữ liệu thị trường tài chính vào trợ lý ảo Claude. Các công ty từng bị ảnh hưởng bởi lo ngại AI như Salesforce hay IBM cũng ghi nhận sự phục hồi đáng kể.
Cuộc đua vũ trang AI đang bước sang chương mới với sự sáng tạo và quyết liệt hơn trong huy động vốn. Việc Meta, một công ty từng dư thừa tiền mặt, phải huy động 30 tỷ USD qua trái phiếu vào tháng 10/2025 và thực hiện thỏa thuận hoán đổi cổ phiếu cho thấy quy mô khủng khiếp của cuộc chơi này.
