Hạn mức bảo hiểm tiền gửi Việt Nam tăng chậm so với tăng trưởng kinh tế
Theo thông tin từ Ngân hàng Nhà nước, từ năm 2000 đến nay, Việt Nam đã điều chỉnh hạn mức chi trả tiền bảo hiểm tiền gửi tổng cộng 3 lần. Giá trị hạn mức dự kiến vào năm 2025 sẽ đạt 125 triệu đồng, tăng 4,16 lần so với mức 30 triệu đồng của năm 2000. Tuy nhiên, trong cùng giai đoạn này, GDP bình quân đầu người của Việt Nam đã tăng mạnh mẽ, lên đến 22 lần. Sự chênh lệch này dẫn đến chỉ số hạn mức so với GDP bình quân đầu người giảm đáng kể, từ 5,2 lần vào năm 2000 xuống chỉ còn 1 lần vào năm 2025.
Quy mô kinh tế tăng vọt, hạn mức bảo hiểm cần điều chỉnh
Về quy mô GDP, giai đoạn từ 2000 đến 2025 chứng kiến sự tăng trưởng ấn tượng, từ 444.000 tỉ đồng lên 12,847 triệu tỉ đồng, tăng gấp 29 lần sau 25 năm. Trong bối cảnh Đảng và Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số hàng năm cho giai đoạn 2026 - 2030, dự kiến quy mô nền kinh tế và GDP bình quân đầu người của Việt Nam sẽ tiếp tục tăng đáng kể. Với mục tiêu này, đến năm 2030, quy mô GDP dự kiến sẽ tăng 1,6 lần so với năm 2025. Do đó, việc nghiên cứu điều chỉnh tăng hạn mức bảo hiểm tiền gửi ngay từ bây giờ là cần thiết để không bị tụt hậu so với thực tiễn phát triển kinh tế.
Tình hình tiền gửi được bảo hiểm và đề xuất tăng hạn mức
Tính đến ngày 31.12.2025, tổng số dư tiền gửi được bảo hiểm trong toàn hệ thống đạt 10,02 triệu tỉ đồng, tăng gần 3,4 triệu tỉ đồng so với cuối năm 2021, tương đương mức tăng 51,4%. Số người gửi tiền được bảo hiểm trong toàn hệ thống là 138,69 triệu người, theo phương pháp tính toán của Bảo hiểm Tiền gửi Việt Nam, trong đó một người gửi tiền tại nhiều ngân hàng được thống kê là nhiều người gửi tiền được bảo hiểm.
Trong giai đoạn 2000 - 2025, quy mô tiền gửi được bảo hiểm đã tăng mạnh từ 66.400 tỉ đồng lên 10,2 triệu tỉ đồng, đồng thời tỷ lệ tiền gửi được bảo hiểm so với GDP cũng tăng từ 15% lên 78%. Việc tăng hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi không chỉ góp phần bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người gửi tiền mà còn gia tăng niềm tin vào hệ thống ngân hàng, từ đó duy trì và tăng cường tiền gửi của dân cư, hỗ trợ nguồn cung tín dụng phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
So sánh với xu hướng quốc tế và đề xuất cụ thể
Theo xu hướng quốc tế, tỷ lệ hạn mức so với GDP bình quân đầu người là yếu tố quan trọng khi đánh giá hạn mức bảo hiểm. Năm 2023, tỷ lệ trung bình toàn cầu là 3,3 lần. Trong khi đó, tại Việt Nam, với hạn mức hiện tại là 125 triệu đồng, tỷ lệ này chỉ đạt 1 lần. Để đạt được mức trung bình toàn cầu, hạn mức bảo hiểm cần tăng lên 414 triệu đồng. Điều này cho thấy hạn mức tại Việt Nam đang ở mức thấp và cần được xem xét tăng lên cho phù hợp.
Căn cứ vào kinh nghiệm quốc tế và phân tích thực tiễn tại Việt Nam, dự thảo thông tư đề xuất tăng hạn mức chi trả bảo hiểm từ 125 triệu đồng lên 350 triệu đồng. Với mức đề xuất này, tỷ lệ hạn mức so với GDP bình quân sẽ đạt 2,8 lần. Đồng thời, tỷ lệ người gửi tiền được bảo hiểm toàn bộ trong toàn hệ thống sẽ là 93,68%, và trong hệ thống quỹ tín dụng nhân dân là 80,15%. Tỷ lệ giá trị được bảo hiểm toàn bộ sẽ là 19,06% đối với toàn hệ thống và 37,5% đối với quỹ tín dụng nhân dân.
