Cuộc đua tăng vốn của các doanh nghiệp lớn ngày càng khốc liệt. Tập đoàn Hòa Phát (mã HPG) vừa hoàn tất phát hành hơn 767 triệu cổ phiếu trả cổ tức, nâng vốn điều lệ lên 84.430 tỷ đồng, vượt qua hàng loạt ngân hàng để trở thành công ty có vốn lớn nhất sàn chứng khoán.
Hòa Phát dẫn đầu về vốn điều lệ
Với mức vốn mới, Hòa Phát đã vượt qua Vietcombank (83.556 tỷ đồng), MB (hơn 80.000 tỷ đồng), VietinBank (79.338 tỷ đồng), VPBank và BIDV. Đây là lần đầu tiên một doanh nghiệp sản xuất vượt qua các ngân hàng về quy mô vốn điều lệ trên thị trường chứng khoán.
Theo báo cáo từ một đơn vị thống kê, hoạt động huy động vốn cổ phần đang tăng tốc mạnh. Tính đến ngày 25/5, tổng giá trị phát hành vốn cổ phần và IPO theo kế hoạch của các doanh nghiệp niêm yết đạt khoảng 289.500 tỷ đồng, tăng 86,5% so với năm 2025 và gấp 2,5 lần mức trung bình 5 năm gần đây.
Đây là quy mô huy động vốn cổ phần lớn nhất kể từ năm 2021, cho thấy thị trường chứng khoán đang dần khôi phục vai trò kênh dẫn vốn trung và dài hạn sau nhiều năm doanh nghiệp phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng và trái phiếu.
Ngân hàng đua tăng vốn lên 100.000 tỷ
Dù bị Hòa Phát vượt mặt, nhiều ngân hàng đã lên kế hoạch tăng vốn lên 100.000 tỷ đồng, dự kiến sẽ sớm thay đổi vị trí dẫn đầu.
Tại đại hội cổ đông năm nay, Techcombank đã chốt kế hoạch tăng vốn hơn 60%, từ 70.800 tỷ lên 113.700 tỷ đồng. Phương án gồm phát hành cổ phiếu thưởng tỷ lệ 60% và phát hành ESOP, dự kiến thực hiện trong năm 2026.
VPBank cũng tăng vốn thêm hơn 30% lên trên 106.200 tỷ đồng qua hai giai đoạn: phát hành cổ phiếu tỷ lệ 26% cho cổ đông hiện hữu trong quý II hoặc III, và phát hành riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư ngoại vào quý cuối năm.
MB kết hợp trả cổ tức bằng cổ phiếu, phát hành thêm và chào bán riêng lẻ, dự kiến vốn tăng lên 100.000 tỷ đồng.
Ở nhóm ngân hàng quốc doanh, BIDV dự kiến tăng vốn điều lệ từ 70.200 tỷ lên hơn 99.500 tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, trả cổ tức bằng cổ phiếu và phát hành riêng lẻ.
Vietcombank cũng đã thông qua phương án tăng vốn qua phát hành tối đa hơn 1 tỷ cổ phiếu thưởng, vốn điều lệ tăng thêm khoảng 10.680 tỷ lên gần 94.000 tỷ đồng.
Áp lực từ quy định an toàn vốn
Làn sóng tăng vốn của các ngân hàng diễn ra trong bối cảnh yêu cầu nâng bộ đệm vốn dài hạn gia tăng. Thông tư 14/2025 của Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng nâng dần tỷ lệ an toàn vốn (CAR) tối thiểu từ 8% lên 10,5% vào năm 2030.
Việc bổ sung vốn điều lệ giúp ngân hàng nâng cao hệ số an toàn vốn, đáp ứng chuẩn mực Basel III và tạo dư địa mở rộng hoạt động.
Rủi ro pha loãng cổ phiếu
Mặc dù tăng vốn qua cổ phiếu đáp ứng nhu cầu vốn, nhưng rủi ro pha loãng gia tăng. Tổng khối lượng cổ phiếu phát hành mới dự kiến đạt khoảng 48,2 tỷ đơn vị, tăng 26% so với năm 2025, tương đương 17,1% lượng cổ phiếu lưu hành cuối năm trước. Đây là mức cao nhất trong nhiều năm.
Việc pha loãng khiến thị giá chứng khoán giảm. Tại Hòa Phát, thị giá công ty giảm về 23.600 đồng/cổ phiếu, vùng thấp nhất từ tháng 8 năm ngoái.
