Căng Thẳng Địa Chính Trị Tạo Sóng Trên Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
Cuối tuần vừa qua, thị trường tài chính toàn cầu đối mặt với một biến số rủi ro mới khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang, liên quan đến các động thái quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran. Diễn biến này nhanh chóng khiến tâm lý thận trọng bao trùm các thị trường quốc tế, đồng thời làm gia tăng sự chú ý tới biến động giá hàng hóa, xu hướng dịch chuyển dòng vốn và rủi ro đối với tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Áp Lực Tâm Lý Và Phân Hóa Nhóm Ngành
Trong bối cảnh đó, thị trường chứng khoán Việt Nam khó tránh khỏi tác động lan tỏa, trước hết ở phương diện tâm lý nhà đầu tư và sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm cổ phiếu. Ông Lương Duy Phước, Giám đốc phân tích tại Công ty Chứng khoán Kafi, chia sẻ rằng các biến cố quy mô lớn thường gây áp lực lên tài sản rủi ro, bao gồm thị trường chứng khoán.
Diễn biến tại Trung Đông có thể tác động mạnh đến giá dầu, khí và chuỗi thương mại toàn cầu, qua đó ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý nhà đầu tư. Tuy nhiên, do thông tin đã phần nào được phản ánh trong các phiên gần đây, biến động nhiều khả năng sẽ trong tầm kiểm soát.
Tác Động Vĩ Mô Và Dịch Chuyển Dòng Vốn
Ở góc độ vĩ mô, nếu giá dầu thế giới tiếp tục tăng, chi phí xăng dầu và vận tải biển leo thang sẽ tạo áp lực trực tiếp lên chỉ số giá tiêu dùng. Rủi ro lạm phát chi phí đẩy có thể làm gia tăng thách thức đối với mục tiêu kiểm soát giá cả trong nửa đầu năm 2026. Đồng thời, xu hướng dòng tiền tìm đến USD như tài sản trú ẩn có thể gây sức ép lên tỉ giá và môi trường lãi suất.
Ông Phước cũng lưu ý đến khả năng dịch chuyển dòng vốn ngoại. Các sự kiện địa chính trị toàn cầu thường khiến khối ngoại thu hẹp tỉ trọng tại thị trường mới nổi để ưu tiên tài sản an toàn hơn. Những cổ phiếu có tỉ lệ sở hữu nước ngoài cao vì vậy có thể biến động mạnh hơn mặt bằng chung.
Cơ Hội Cục Bộ Trong Biến Động Giá Hàng Hóa
Về tác động đến các nhóm ngành, ông Phước cho rằng thị trường được dự báo sẽ phân hóa với số nhóm hưởng lợi không nhiều. Dầu khí thượng nguồn như PVD, PVS có thể được hỗ trợ nếu giá dầu duy trì ở mức cao, trong khi nhóm hạ nguồn như BSR, PLX chủ yếu hưởng lợi ngắn hạn từ yếu tố tồn kho. Nhóm phân bón như DCM, DPM chịu tác động lớn từ kỳ vọng giá ure toàn cầu nếu nguồn cung khu vực Trung Đông gián đoạn.
Ở chiều ngược lại, các ngành nhạy cảm với chi phí nhiên liệu như hàng không có thể chịu áp lực nếu giá dầu neo cao. Trong bối cảnh đó, chiến lược được khuyến nghị là ưu tiên doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững, tiền mặt ròng dồi dào và cổ tức ổn định. Nhóm ngành phòng thủ hoặc có liên hệ trực tiếp với giá dầu được xem là phù hợp hơn trong ngắn hạn.
Góc Nhìn Bổ Sung Từ Chuyên Gia
Ông Nguyễn Trọng Đình Tâm, Giám đốc Khối Tư vấn đầu tư Khách hàng Cá nhân tại Chứng khoán Thiên Việt, cho rằng căng thẳng giữa Mỹ và Iran trước hết sẽ khiến nhà đầu tư thận trọng. Tuy vậy, biến động giá hàng hóa có thể tạo ra cơ hội cục bộ ở một số nhóm ngành. Diễn biến này chủ yếu mang tính ngắn hạn và phụ thuộc vào mức độ leo thang.
Theo ông Tâm, giá dầu Brent đã tăng đáng kể từ đầu năm khi các cuộc đàm phán chưa đạt tiến triển rõ ràng. Việc gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz có thể khiến nguồn cung ngắn hạn bị thắt chặt và củng cố xu hướng tăng giá dầu. Các cổ phiếu nhạy cảm với giá dầu như GAS, PLX, BSR, PVD, PVS vì vậy có thể diễn biến đồng pha.
Ngoài ra, nếu lưu thông hàng hải qua Trung Đông bị ảnh hưởng, nguồn cung tàu container có thể thu hẹp tạm thời. Khi đó, giá cước vận tải có khả năng phục hồi sau giai đoạn điều chỉnh, hỗ trợ tâm lý nhóm vận tải biển như HAH, VOS. Với phân bón, giá dầu tăng có thể thúc đẩy mặt bằng giá sản phẩm như ure và nâng đỡ cổ phiếu DCM, DPM ở góc độ kỳ vọng.
Giá Vàng Bật Tăng Mạnh
Giá vàng thế giới đã bật tăng mạnh trước cả tin Mỹ tấn công Iran và đóng cửa tuần giao dịch ở mức 5.280,2 USD/ounce, tăng đến 94,3 USD/ounce so với phiên trước. Trong nước, giá vàng miếng SJC chạm mốc 187 triệu đồng/lượng, phản ánh xu hướng tìm kiếm tài sản an toàn trong bối cảnh bất ổn.
