Cơn sốt thỏi đồng đầu tư ở Trung Quốc: Từ hứa hẹn đến thất vọng trong chớp mắt
Trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán vừa qua, Katty Mao, một cư dân sống tại Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc, đã phải đối mặt với một tình cảnh khó khăn: cô gần như không tìm được người mua cho 500 thỏi đồng loại mà cô đã gom góp vào hồi tháng 1 với mục đích đầu tư. Khi đó, giá vàng và bạc trên thị trường toàn cầu đang tăng dựng đứng, khiến những khối đồng nặng 1kg được đánh bóng sáng loáng bỗng trở thành một lựa chọn nghe có vẻ đầy hứa hẹn đối với nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ.
Mao chia sẻ: "Tôi biết đó là một canh bạc. Nhưng cảm giác sợ bỏ lỡ cơ hội lớn hơn mọi lo lắng." Cô đã mua mỗi thỏi đồng với giá 160 nhân dân tệ, tương đương khoảng 23 USD. Tuy nhiên, trong hai tuần gần đây, lời khuyên mà Mao nghe nhiều nhất từ những người xung quanh là đem số đồng ấy bán cho các cơ sở thu mua phế liệu, một giải pháp khiến cô thất vọng tràn trề.
Hiện tượng đầu cơ chóng vánh và sự bùng nổ tại Shuibei
Katty Mao không phải là người duy nhất bị cuốn vào cơn sốt đầu cơ chóng vánh đối với kim loại công nghiệp này. Giữa tháng 1, các quầy hàng tại Shuibei, khu chợ bán lẻ trang sức và kim loại quý lớn nhất Trung Quốc, bắt đầu bày bán những thỏi đồng 1kg. Các thỏi này được khắc chữ Hán để trông giống thỏi vàng hay bạc truyền thống, nhưng không đi kèm giấy chứng nhận như vàng bạc thật sự.
Giá bán dao động từ 180 đến 300 nhân dân tệ mỗi kg, thậm chí trên một số sàn thương mại điện tử, có nơi rao bán với mức giá lên tới hơn 320 nhân dân tệ/kg. Mức giá này cao hơn tới 200% so với giá đồng giao ngay trên thị trường quốc tế, vốn chỉ ở quanh mức 14.500 USD mỗi tấn vào cuối năm 2025.
Chỉ trong chưa đầy một tháng, đồng, từ một nguyên liệu công nghiệp bình thường, đã được "đóng gói" thành sản phẩm đầu tư rồi lại nhanh chóng rơi về giá trị phế liệu. Động lực phía sau hiện tượng này là tâm lý bất an của các nhà đầu tư nhỏ lẻ Trung Quốc, giữa bối cảnh giá vàng và bạc toàn cầu tăng vọt một cách lịch sử.
Bối cảnh thị trường và những cảnh báo từ chuyên gia
Năm 2025, giá vàng đã tăng 65%, trong khi bạc tăng tới 144%. Đồng cũng leo hơn 40% nhờ nhu cầu cấp bách cho hạ tầng lưới điện, phục vụ các trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo tiêu tốn nhiều điện năng. Trong mắt nhiều người, đồng có thể là "ngôi sao tiếp theo" trong làng đầu tư kim loại.
Tuy nhiên, theo Xu Tianchen, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Economist Intelligence Unit, nguồn cung thỏi đồng đã "đánh trúng" tâm lý của một bộ phận nhà đầu tư Trung Quốc, vốn ưa chuộng tài sản hữu hình để tạo cảm giác an toàn, nhưng không đủ khả năng tài chính để mua vàng hay bạc đang quá đắt đỏ. Xu cảnh báo rằng đây là một lựa chọn thiếu hợp lý, vì đồng là kim loại công nghiệp với tính thanh khoản kém xa so với vàng và bạc.
Ông giải thích: "Muốn có lãi, giá đồng phải tăng ít nhất gấp đôi, điều không dễ xảy ra trong ngắn hạn." Tính đến ngày 24/2, đồng phế liệu được giao dịch quanh mức 88.000 nhân dân tệ mỗi tấn, tương đương với khoản lỗ trên giấy tờ khoảng 45% đối với Katty Mao, và có thể còn lớn hơn với nhiều nhà đầu tư khác.
Sự hạ nhiệt nhanh chóng và những khó khăn trong việc thoát hàng
Cơn sốt tại Shuibei nhanh chóng hạ nhiệt sau khi các thỏi đồng "đầu tư" gây chú ý trên truyền thông. Đơn vị quản lý chợ đã ra lệnh cấm bán mặt hàng này từ khoảng ngày 20/1, với lý do duy trì "môi trường kinh doanh lành mạnh". Tuy nhiên, lệnh cấm không hoàn toàn ngăn được hoạt động mua bán ngầm.
Khi được hỏi, một chủ sạp tại Shuibei nhanh chóng tiết lộ rằng họ vẫn còn hàng trong kho và đã thực hiện một vài giao dịch qua mạng xã hội, thậm chí còn đưa điện thoại ra để chứng minh. Song, với những người như Katty Mao, lựa chọn "thoát hàng" lại rất hạn chế.
Một nhân viên bán hàng họ Chen tại cửa hàng Yuepeng Gold ở Shuibei cho biết đồng không nằm trong danh mục kim loại mà họ thu mua. Ngay cả bạc, cửa hàng này cũng chỉ nhận nếu số lượng đủ lớn, từ vài trăm gram trở lên, khiến các nhà đầu tư nhỏ lẻ càng thêm bế tắc.
Triển vọng từ các ngân hàng đầu tư và bài học đắt giá
Trong khi đó, các ngân hàng đầu tư quốc tế vẫn tỏ ra lạc quan về triển vọng giá đồng trong năm nay. Deutsche Bank dự báo giá có thể đạt 13.000 USD mỗi tấn trong quý II, còn Citi kỳ vọng lên 14.000 USD trong ba tháng tới, nhờ nguồn cung thắt chặt và nhu cầu từ lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Hiện tại, giá đồng tại London đang giao dịch quanh mức 13.000 USD mỗi tấn.
Nhưng với Katty Mao, bài học từ cơn sốt thỏi đồng đã quá rõ ràng. Khi cố gắng rao bán ít nhất một thỏi đồng, cô nghe Yuki Li - một chủ sạp tại Shuibei, thở dài cho biết đang tính gửi cả đống đồng còn lại ra bãi phế liệu. Câu chuyện này phản ánh một thực tế đáng suy ngẫm về những rủi ro trong đầu tư theo trào lưu và sự thiếu hiểu biết về thị trường.
Theo SCMP và Diệp Vy, hiện tượng này không chỉ là một câu chuyện cá nhân, mà còn là lời cảnh tỉnh cho các nhà đầu tư nhỏ lẻ trên toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh thị trường tài chính đầy biến động như hiện nay.
