Sáng 22/5, UBND TP.HCM tổ chức hội thảo tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà khoa học và trí thức tiêu biểu về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt. Phát biểu khai mạc, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết dự thảo luật hiện gồm 9 chương, 45 điều, tập trung vào các nhóm vấn đề lớn, khẳng định vị trí, vai trò và tính chất pháp lý của siêu đô thị TP.HCM.
Nội dung chính của dự thảo Luật Đô thị đặc biệt
Dự thảo luật xác định rõ tính chất pháp lý và vị thế của TP.HCM với tư cách là đô thị đặc biệt. Các điều khoản được xây dựng nhằm khắc họa vai trò đầu tàu kinh tế của thành phố. Nhóm nội dung quan trọng tiếp theo liên quan đến phân quyền, thẩm quyền trong quản trị đô thị đặc biệt. Ban soạn thảo đã nghiên cứu gắn với việc xác định vai trò của tổ chức bộ máy, chính sách, quy hoạch đầu tư và khai thác nguồn lực trong phân cấp quản trị.
Bên cạnh đó, dự thảo tập trung vào quản trị xây dựng và phát triển đô thị đặc biệt gắn với vai trò của TP.HCM. Các vấn đề được đặt ra bao gồm đổi mới mô hình quản trị siêu đô thị, phát triển đô thị xanh, đô thị thông minh, đô thị biển và kinh tế biển. Ngoài ra, dự thảo cũng đề cập đến phát triển kinh tế mới, hình thành trung tâm tài chính quốc tế, bảo đảm trật tự an toàn đô thị, cũng như liên kết vùng và phát triển không gian đô thị đặc biệt, trong đó xác định vai trò dẫn dắt của TP.HCM đối với Đông Nam Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Cơ chế đột phá và phân quyền triệt để
Dự thảo luật mang nhiều cơ chế đột phá với quy mô lớn, tính chất phức tạp và tác động sâu rộng, chưa có tiền lệ. Ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh dự thảo có tính chất đặc biệt quan trọng, cần tiếp thu trí tuệ của các chuyên gia, nhà khoa học và nhà quản lý. Đồng thời, các rủi ro cần được kiểm soát, đặc biệt đối với cơ chế thí điểm, chính sách mới và mô hình kinh tế mới. Các mô hình đột phá như đơn vị hành chính đặc biệt, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế và phát triển kinh tế biển là những nội dung TP.HCM đặt nhiều kỳ vọng.
Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, cho biết mục tiêu của dự thảo luật là tạo thể chế vượt trội, khung pháp lý đồng bộ, mang tính "đột phá của đột phá", phản ánh đúng vị thế và sứ mệnh của TP.HCM. Tiếp cận tương tự Luật Thủ đô, Luật Đô thị đặc biệt sẽ phân quyền tối đa theo nguyên tắc: thẩm quyền của Quốc hội giao cho HĐND TP, thẩm quyền của Chính phủ giao cho UBND TP, thẩm quyền của Thủ tướng giao cho Chủ tịch UBND TP.
Đề xuất chuyển giao gần 300 thẩm quyền
Trong 45 điều của dự thảo, ban soạn thảo đề xuất chuyển giao gần 300 thẩm quyền từ Trung ương về TP.HCM. Cụ thể, HĐND TP.HCM được giao hơn 140 thẩm quyền về quyết định chính sách đặc thù, ngân sách, quy hoạch, cơ chế bảo vệ cán bộ, tổ chức bộ máy. UBND TP.HCM nhận hơn 130 thẩm quyền tập trung vào tổ chức thực thi, phê duyệt dự án chiến lược, cấp phép quy hoạch đặc biệt, quản trị đô thị thông minh. Chủ tịch UBND TP.HCM được giao hơn 20 thẩm quyền liên quan đến quyết định nhân sự, tổ chức bộ máy, tài chính và các vấn đề cấp bách.
Khi được thông qua, luật sẽ là nền tảng pháp lý quan trọng để định hình mô hình quản trị siêu đô thị TP.HCM trong giai đoạn mới, nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền thành phố.
