Từ một công trình từng bị xem là "điểm nghẽn" kéo dài hơn một thập kỷ, Trung tâm Triển lãm Quy hoạch TP.HCM tại Thủ Thiêm đang dần lộ diện với diện mạo mới, trở thành biểu tượng kiến trúc bên bờ sông Sài Gòn. Dự án hiện đã hoàn thiện khoảng 90% khối lượng thi công, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong chiến lược phát triển trung tâm đô thị hiện đại của thành phố.
Thiết kế độc đáo, vượt qua 12 đối thủ quốc tế
Tọa lạc tại lô đất 1-19, giữa đại lộ Vòng Cung và tuyến đường ven sông Sài Gòn, công trình gây ấn tượng mạnh với thiết kế hai khối tam giác nghiêng chụm vào nhau, tạo thành hình khối thép tam giác ngược hiếm thấy tại Việt Nam. Phương án kiến trúc này đã vượt qua 12 đơn vị quốc tế để được lựa chọn, do công ty DE-SO architectes (Pháp) thiết kế.
Không chỉ mang tính biểu tượng về hình thức, công trình còn được xây dựng theo mô hình module hóa nhằm tối ưu ánh sáng tự nhiên và khả năng thông gió. Hệ mặt dựng nhôm kết hợp các mảng kính cường lực lớn giúp giảm tiêu hao năng lượng, đồng thời tạo nên diện mạo hiện đại cho toàn bộ không gian triển lãm.
Không gian trưng bày đa tầng, kể câu chuyện phát triển đô thị
Bên trong tòa nhà gồm 1 tầng hầm và 5 tầng nổi với tổng diện tích sàn hơn 18.000 mét vuông. Không gian được tổ chức như một hành trình kể lại câu chuyện phát triển đô thị của TP.HCM qua từng giai đoạn. Tầng trệt tái hiện lịch sử hình thành vùng đất Sài Gòn - TP.HCM cùng các đồ án quy hoạch và công trình kiến trúc tiêu biểu qua nhiều thời kỳ. Các tầng tiếp theo giới thiệu quy hoạch giao thông, hạ tầng kỹ thuật, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và những dự án đô thị trọng điểm ở khu Đông thành phố.
Riêng tầng 4 và 5 sẽ là khu vực dành cho hội thảo chuyên ngành, thư viện kiến trúc và các không gian làm việc phục vụ nghiên cứu quy hoạch đô thị. Hội trường sức chứa 250 chỗ ngồi được kỳ vọng sẽ trở thành nơi diễn ra nhiều sự kiện chuyên môn mang tầm quốc tế trong tương lai.
Hành trình hơn 10 năm trắc trở và cú tăng tốc trước thềm 2026
Ít ai ngờ rằng phía sau diện mạo hiện đại ấy là hành trình kéo dài hơn 10 năm đầy trắc trở. Dự án được khởi công từ năm 2015, dự kiến hoàn thành vào năm 2017 nhưng phải tạm dừng từ giữa năm 2018 sau khi mới hoàn thiện phần thô. Nguyên nhân lớn nhất đến từ gói thầu nhôm kính và mặt dựng trị giá hơn 100 tỷ đồng, khi nhà thầu cũ không đáp ứng được tiến độ cũng như các yêu cầu kỹ thuật khắt khe từ đơn vị thiết kế Pháp. Việc đình trệ kéo dài khiến nhiều hạng mục xuống cấp nghiêm trọng sau nhiều năm phơi mình dưới nắng mưa.
Để khắc phục, TP.HCM phải thực hiện khảo sát hiện trạng, đồng thời bổ sung kinh phí sửa chữa và thay thế các hạng mục hư hỏng. Bước ngoặt chỉ xuất hiện khi thành phố quyết định chuyển giao chủ đầu tư sang Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp vào cuối năm 2022, đồng thời thay thế nhà thầu cũ bằng đơn vị mới có năng lực hơn.
Sự trở lại của dự án diễn ra đúng thời điểm TP.HCM tăng tốc đầu tư hạ tầng tại Thủ Thiêm, đáng chú ý, khu vực ngay cạnh Trung tâm Triển lãm Quy hoạch sẽ là nơi triển khai Quảng trường trung tâm và Trung tâm hành chính mới với tổng vốn đầu tư gần 30.000 tỷ đồng.
Biểu tượng mới của Thủ Thiêm
Trong bức tranh tổng thể ấy, Trung tâm Triển lãm Quy hoạch được xem là “điểm neo” đầu tiên hoàn chỉnh của tổ hợp hành chính - văn hóa tại Thủ Thiêm. Công trình không chỉ phục vụ nhu cầu tham quan hay trưng bày mà còn đóng vai trò như “cửa sổ” để giới thiệu tầm nhìn phát triển đô thị của TP.HCM với người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư quốc tế. Sau hơn một thập kỷ dang dở, hình hài của một công trình kiến trúc từng bị lãng quên đang dần hiện rõ bên sông Sài Gòn.
Với TP.HCM, đây không chỉ là sự hoàn thiện của một dự án xây dựng, mà còn là dấu mốc cho tham vọng kiến tạo một trung tâm đô thị hiện đại, minh bạch và mang tầm quốc tế ở phía Đông thành phố.
