TP.HCM: Mặt bằng phố xá trống trải, chủ nhà giảm giá thuê cầu khách
Chiều ngày 1 tháng 4, một vòng khảo sát qua các con đường sầm uất như 3 Tháng 2, Tô Hiến Thành (phường Hòa Hưng, Vườn Lài), Nguyễn Trãi (phường Bến Thành) tại TP.HCM cho thấy một cảnh tượng đáng chú ý. Hàng loạt cửa hàng thời trang, spa và thẩm mỹ viện đã âm thầm đóng cửa từ lúc nào không rõ. Biển hiệu cho thuê nhà treo dày đặc hơn bao giờ hết, với các số điện thoại liên lạc chồng chéo lên nhau, phản ánh sự bức thiết trong việc tìm kiếm người thuê.
Thiên đường thẩm mỹ trở nên hoang vắng
Đường 3 Tháng 2, từng được mệnh danh là "thiên đường thẩm mỹ" với sự tập trung của nhiều phòng khám, thẩm mỹ viện và spa, giờ đây đang chứng kiến sự suy giảm đáng kể. Theo một bác sĩ nổi tiếng trong lĩnh vực da liễu, hơn 50% mặt bằng dành cho dịch vụ này đã đóng cửa. Khảo sát thực tế cũng xác nhận thông tin này, thậm chí nhiều thương hiệu lớn với mặt bằng hoành tráng cũng đã "cửa đóng then cài", để lại hàng loạt số điện thoại chính chủ cho thuê.
Chị Cao Phương Thảo, chủ thương hiệu thời trang Toha, chia sẻ: "Tháng trước, tôi đi tìm mặt bằng thuê làm kho và livestream bán hàng. Tôi nghĩ sẽ khó khăn, nhưng không ngờ mặt bằng cho thuê lại nhiều đến vậy. Các tuyến đường như Nguyễn Trãi, Hai Bà Trưng, Lê Văn Sỹ... treo biển cho thuê đầy đường, khao khát tìm người thuê."
Nguyên nhân từ nhiều phía
Tiến sĩ Huỳnh Thanh Điền, chuyên gia kinh tế và giảng viên Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, chỉ ra rằng sự phát triển của bán hàng trực tuyến là một nguyên nhân chính. Việc chuyển sang kinh doanh online giúp doanh nghiệp giảm chi phí cố định và vận hành linh hoạt hơn, đồng thời hành vi tiêu dùng của khách hàng cũng dịch chuyển sang mua sắm trực tuyến. Nhiều thương hiệu không chuyển hoàn toàn sang mô hình online, nhưng họ giảm số lượng cửa hàng mặt tiền hoặc chuyển vào các vị trí trong ngõ, hẻm.
Ông Võ Hoàng Quân, Giám đốc Công ty bất động sản Center Land TP.HCM, thừa nhận xu hướng thuê mặt bằng kinh doanh đang chậm lại. Lượng mặt bằng trống tăng lên khiến khách thuê có nhiều lựa chọn hơn và có thể thương lượng giá tốt hơn so với trước đây. Ông Quân giải thích: "Giá thuê mặt bằng hiện nay đã giảm khoảng 10-15% so với giai đoạn trước. Nguyên nhân là nhiều chủ nhà trước đây mua tài sản bằng vốn vay ngân hàng, và từ tháng 11 năm ngoái, lãi suất đã tăng mạnh, từ khoảng 11% lên 14-15%, tức tăng khoảng 40%. Áp lực lãi vay khiến chủ nhà buộc phải giảm giá thuê để nhanh chóng lấp đầy mặt bằng và bù đắp chi phí tài chính."
Tình hình tại các khu vực khác
Không chỉ ở trung tâm, tình hình tại các vùng ven cũng không mấy lạc quan. Anh Nhật Phạm, có nhà cho thuê ở xã Bình Hưng, TP.HCM (huyện Bình Chánh cũ), cho biết: "Khu nhà tôi vẫn lấp đầy, nhưng không dám tăng giá cả năm nay vì khách sẽ chuyển đi ngay chỗ mới. Tìm khách khác vừa mất công, vừa mất một tháng phí cho môi giới. Hầu hết mọi người có nhà cho thuê giờ không dám tăng giá để giữ khách."
Tại phường An Khánh, nơi tập trung nhiều khách nước ngoài, nhiều mặt bằng cũng bị trả lại do giá thuê cao, người thuê không trụ nổi. Anh Tuấn Trường, kinh doanh vật liệu nội thất trên đường Xuân Thủy, vừa trả lại mặt bằng vì tình hình kinh doanh khó khăn và chủ nhà giữ giá cao.
Xu hướng và giải pháp
Dù vậy, không phải mọi ngành đều gặp khó khăn. Các lĩnh vực như F&B (ăn uống), dịch vụ giải trí, chăm sóc sức khỏe (phòng gym, y tế, phòng khám) và giáo dục vẫn tiếp tục phát triển và có xu hướng thuê cao. Đây là những ngành thiết yếu, ít bị cắt giảm so với các lĩnh vực không thiết yếu như thời trang hay trang sức.
Tiến sĩ Huỳnh Thanh Điền nhấn mạnh: "Nhu cầu thuê mặt bằng kinh doanh thương mại có xu hướng giảm mạnh trong vài năm gần đây, không hẳn do kinh tế khó khăn mà vì phương thức kinh doanh và hành vi tiêu dùng thay đổi. Nhiều cửa hàng bán lẻ truyền thống chuyển sang kinh doanh online và hoạt động hiệu quả hơn, dẫn đến nhu cầu thuê mặt bằng cho bán lẻ trực tiếp giảm rõ rệt."
Ông cũng chỉ ra rằng việc trả mặt bằng không đồng nghĩa với việc thị trường không còn nhu cầu, mà là sự thay đổi trong xu hướng tiêu dùng. Chẳng hạn, các cửa hàng tiện lợi đang phát triển mạnh, đặc biệt tại khu dân cư. Những mặt bằng có vị trí phù hợp có thể chuyển đổi sang mô hình này hoặc phát triển thành chuỗi cửa hàng chuyên biệt. Vấn đề then chốt là chuyển đổi công năng phù hợp với nhu cầu mới của thị trường và điều chỉnh giá cả hợp lý hơn.
Làn sóng trả mặt bằng cơ bản đã diễn ra, và giai đoạn tới, trọng tâm sẽ là việc chủ nhà tái cấu trúc và tìm hướng khai thác hiệu quả hơn cho các mặt bằng trống. Trong khi đó, những mặt bằng diện tích lớn, phù hợp cho kinh doanh F&B tại các vị trí đắc địa vẫn khó tìm, vì phần lớn đã được các thương hiệu lớn như Starbucks, KFC hay McDonald's chiếm giữ.
