TP.HCM lập quy hoạch tổng thể 100 năm hướng tới đại đô thị hàng đầu châu Á
Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) vừa ban hành quyết định giao Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM (HIDS) làm cơ quan lập quy hoạch tổng thể thành phố. Mục tiêu của quy hoạch này là hợp nhất quy hoạch tỉnh và quy hoạch đô thị, với thời hạn hoàn thành việc trình và phê duyệt trước ngày 30 tháng 11 năm 2026. Đây là bước đi chiến lược nhằm định hình tương lai của thành phố trong 100 năm tới.
Quy hoạch tích hợp: Rút ngắn quy trình và hạn chế trùng lặp
Theo HIDS, quy hoạch tổng thể TP.HCM sẽ áp dụng cách tiếp cận tích hợp, lồng ghép các nội dung của quy hoạch tỉnh theo Luật Quy hoạch và quy hoạch chung thành phố theo Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn. Phương pháp này giúp khắc phục những bất cập của cách làm truyền thống, khi phải lần lượt phê duyệt từng loại quy hoạch riêng biệt.
Ưu điểm nổi bật của quy hoạch tổng thể là rút ngắn đáng kể quy trình so với trước đây. Sau khi được phê duyệt, các dự án đầu tư có thể triển khai ngay, hạn chế tình trạng nhà đầu tư mất thời gian chờ đợi. Đồng thời, quy hoạch này giúp khắc phục sự trùng lặp về nội dung giữa các loại quy hoạch, tạo sự liền mạch và thuận lợi trong công tác quản lý và triển khai thực hiện sau này.
Tầm nhìn 100 năm: Hướng tới đại đô thị bền vững và sáng tạo
Quy hoạch đặt ra tầm nhìn dài hạn đến năm 2125, với mục tiêu biến TP.HCM thành một đại đô thị bền vững, sáng tạo và đáng sống hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Phạm vi lập quy hoạch bao trùm toàn bộ ranh giới hành chính thành phố sau sáp nhập, với diện tích khoảng 6.773 km², gồm 168 đơn vị hành chính và tính đến cả không gian lấn biển phục vụ phát triển kinh tế.
Trong giai đoạn đến năm 2045, thành phố hướng tới lọt vào nhóm 100 đô thị toàn cầu, với bản sắc văn hóa đặc trưng. TP.HCM sẽ phấn đấu trở thành một trong các trung tâm tài chính, thương mại, logistics, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực, đồng thời giữ vai trò động lực tăng trưởng và đầu tàu phát triển của cả nước.
Mô hình phát triển của thành phố được định hướng theo đại đô thị đa trung tâm, với hạ tầng đồng bộ - hiện đại, quản trị thông minh và khả năng thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu. Mục tiêu cuối cùng là nâng cao thu nhập và chất lượng sống của người dân lên nhóm dẫn đầu Đông Nam Á.
Tăng cường liên kết vùng: Phát triển không gian đô thị bền vững
Một trong những nội dung trọng tâm của quy hoạch là phát triển không gian đô thị bền vững và linh hoạt, phù hợp với bối cảnh biến động sâu sắc về công nghệ, nhân khẩu học và khí hậu. Để đạt được cấu trúc không gian có chất lượng sống cao và khả năng chống chịu tốt, TP.HCM cần nghiên cứu các tác động vùng, đặc biệt là vùng Đông Nam Bộ và vùng Đồng bằng Sông Cửu Long.
Hành lang kết nối chiến lược sẽ được củng cố, tập trung vào việc kết nối thông suốt TP.HCM với các trung tâm công nghiệp lớn của tỉnh Đồng Nai và Cảng hàng không quốc tế Long Thành trong tương lai, tạo thành một cụm động lực tăng trưởng chiến lược. Xương sống của hành lang này là mạng lưới hạ tầng giao thông đa phương thức, bao gồm:
- Hệ thống đường vành đai (Vành đai 3, Vành đai 4)
- Hệ thống cao tốc (TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, Bến Lức - Long Thành, Biên Hòa - Vũng Tàu, TP.HCM - Mộc Bài)
- Hệ thống đường sắt (đường sắt tốc độ cao Thủ Thiêm - sân bay Long Thành, đường sắt kết nối sân bay Tân Sơn Nhất - sân bay Long Thành)
Đồng thời, TP.HCM cần tăng cường trục kết nối với vùng Đồng bằng Sông Cửu Long, nơi có thế mạnh về sản xuất nông thủy sản, phát triển du lịch và điều kiện thiên nhiên ưu đãi. Việc này sẽ hỗ trợ qua lại để nâng tầm phát triển và khai mở tiềm năng đôi bên, tạo ra những trục kết nối mới song song với các tuyến hiện hữu.
Hoàn thiện kết nối nội vùng và định hướng phát triển không gian
Bên cạnh việc tăng cường các kết nối ngoại vùng, quy hoạch cũng chú trọng hoàn thiện các kết nối nội vùng sau sáp nhập của 3 khu vực TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu. Điều này được thực hiện thông qua việc rà soát, đánh giá để bổ sung đầy đủ các tuyến đường sắt đô thị và các phương thức kết nối khác.
Quy hoạch còn đề ra nghiên cứu đề xuất về cấu trúc không gian đô thị, với sự phân vai rõ ràng cho từng khu vực:
- Vùng lõi TP.HCM cũ: Đóng vai trò thủ phủ tài chính và công nghệ cao, tập trung phát triển thành trung tâm tài chính, thương mại, văn hóa - thể thao - du lịch, giáo dục - y tế chất lượng cao, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
- Vùng Bình Dương: Đóng vai trò thủ phủ công nghiệp, là trung tâm sản xuất công nghiệp công nghệ cao.
- Vùng Bà Rịa - Vũng Tàu: Là thủ phủ kinh tế biển, đóng vai trò cửa ngõ cảng biển quốc tế, phát triển các dịch vụ biển, năng lượng gió ngoài khơi và khu thương mại tự do.
- Đặc khu Côn Đảo: Phát triển thành trung tâm du lịch - nghỉ dưỡng - tâm linh - sinh thái.
Với quy hoạch tổng thể 100 năm này, TP.HCM đang đặt nền móng cho một tương lai phát triển bền vững, sáng tạo và đáng sống, khẳng định vị thế là đại đô thị hàng đầu không chỉ của Việt Nam mà còn của cả khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
