TP.HCM định hướng dòng kiều hối vào lĩnh vực khoa học - công nghệ
Phó chủ tịch Thường trực Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Lộc Hà vừa ký ban hành kế hoạch chi tiết nhằm thúc đẩy các chương trình tài chính đặc thù, thu hút nguồn lực kiều hối đầu tư mạnh mẽ vào khoa học và công nghệ cho thành phố. Động thái này được đánh giá là bước đi chiến lược trong bối cảnh TP.HCM đang nỗ lực chuyển dịch mô hình tăng trưởng dựa trên nền tảng đổi mới sáng tạo.
Chuyển dịch từ tiêu dùng sang đầu tư có giá trị gia tăng cao
Theo kế hoạch mới được công bố, thành phố xác định kiều hối không chỉ đơn thuần là nguồn hỗ trợ đời sống cho người thân mà còn có tiềm năng trở thành dòng vốn quan trọng cho phát triển kinh tế bền vững. Trọng tâm chính của kế hoạch là khuyến khích sự chuyển dịch dòng tiền từ chi tiêu cá nhân sang các lĩnh vực mang lại giá trị gia tăng cao như công nghệ, sản xuất, năng lượng xanh và chuyển đổi số.
Trong nhiều năm qua, lượng kiều hối chuyển về TP.HCM chủ yếu được sử dụng cho mục đích tiêu dùng và đầu tư vào bất động sản. Riêng trong năm 2025, con số kiều hối về thành phố đã đạt mức kỷ lục với hơn 10 tỉ USD, cao nhất từ trước đến nay. Trước yêu cầu cấp thiết về phát triển dựa trên khoa học và công nghệ, việc tái định hướng dòng vốn dồi dào này được xem là nhiệm vụ then chốt để thúc đẩy cấu trúc kinh tế đô thị.
Mục tiêu huy động vốn và thành lập quỹ đầu tư chuyên nghiệp
Trong năm 2026, TP.HCM sẽ triển khai thí điểm các sản phẩm tài chính ưu đãi nhằm huy động tối thiểu 500 tỉ đồng từ nguồn kiều hối và các nguồn lực xã hội khác, tập trung đầu tư cho lĩnh vực khoa học - công nghệ. Giai đoạn thí điểm này được xem là bước khởi động quan trọng để đánh giá hiệu quả mô hình và xây dựng niềm tin vững chắc với cộng đồng kiều bào ở nước ngoài.
Sau giai đoạn thí điểm, quy mô huy động vốn dự kiến sẽ tăng lên ít nhất 1.000 tỉ đồng vào năm 2027. Thành phố đặt mục tiêu cụ thể là mỗi năm có tối thiểu 100 doanh nghiệp được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để thực hiện đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Một điểm nhấn đáng chú ý trong kế hoạch là đề xuất thành lập Quỹ đầu tư khoa học - công nghệ từ nguồn kiều hối, với quy mô ban đầu tối thiểu 50 tỉ đồng. Quỹ này sẽ hoạt động theo mô hình chuyên nghiệp, hướng đến đầu tư vào các dự án công nghệ có tiềm năng tăng trưởng cao và khả năng tạo ra tác động tích cực cho nền kinh tế.
Tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên và công cụ huy động đa dạng
Thông qua quỹ đầu tư chuyên biệt, dòng kiều hối sẽ được tập trung thay vì phân tán, nhằm đầu tư vào các lĩnh vực ưu tiên như trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, năng lượng tái tạo và sản xuất thông minh. Đây cũng được xem là kênh bổ sung vốn hiệu quả cho các doanh nghiệp công nghệ, một lĩnh vực được đánh giá có nhiều tiềm năng phát triển nhưng cũng tiềm ẩn không ít rủi ro.
Song song với việc thành lập quỹ, TP.HCM dự kiến triển khai các công cụ huy động vốn đa dạng như chứng chỉ tiền gửi xanh và chứng chỉ tiền gửi công nghệ. Những công cụ này hướng đến đối tượng nhà đầu tư cá nhân và cộng đồng kiều bào, với tiêu chí đảm bảo an toàn, minh bạch và mang lại lợi ích tài chính ổn định.
Nguồn vốn huy động được sẽ được đưa vào các chương trình cho vay ưu đãi đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, chế biến, chế tạo có nhu cầu đầu tư công nghệ, chuyển đổi số hoặc phát triển theo hướng xanh và bền vững.
Tầm nhìn dài hạn: Xây dựng hệ sinh thái tài chính bền vững
Về dài hạn, TP.HCM hướng tới việc hình thành một hệ sinh thái tài chính toàn diện phục vụ cho sự phát triển của khoa học và công nghệ, trong đó kiều hối sẽ trở thành nguồn vốn ổn định và có tính chiến lược. Đến năm 2030, mô hình quỹ đầu tư có thể phát triển theo hình thức đối tác công - tư, với sự tham gia tích cực của Nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp và kiều bào ở khắp nơi trên thế giới.
Kế hoạch này được đưa ra trong bối cảnh TP.HCM đang thử nghiệm nhiều chính sách mới về khoa học - công nghệ, gần đây nhất là ứng dụng UAV trong dịch vụ giao hàng. Việc định hướng lại dòng kiều hối không chỉ góp phần giải quyết bài toán vốn cho các doanh nghiệp công nghệ mà còn tạo động lực mạnh mẽ cho quá trình chuyển đổi số và phát triển bền vững của thành phố trong thời gian tới.
