Ông Nguyễn Tiến Hưởng, Trưởng phòng Quản lý nhà và thị trường bất động sản (BĐS) thuộc Sở Xây dựng TP.HCM, cho biết Nghị định 357/2025 có hiệu lực từ ngày 1 tháng 3 quy định việc cấp mã định danh cho BĐS, bao gồm nhà ở và diện tích sàn trong các công trình xây dựng. Đối với các thủ tục như thông báo đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai hoặc thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng, Sở Xây dựng TP.HCM đang phối hợp với các sở, ngành và chủ đầu tư để cấp mã định danh ngay khi ban hành các văn bản liên quan. Sau khi được cấp, mã định danh sẽ được đăng tải trên hệ thống thông tin nhà ở và thị trường BĐS. Bộ Xây dựng sẽ cấp quyền khai thác dữ liệu cho các tổ chức, cá nhân có nhu cầu theo quy định.
Theo ông Hưởng, Sở Xây dựng TP.HCM đã ban hành 2 thông báo và tạo một nhóm Zalo với sự tham gia của các chủ đầu tư dự án và doanh nghiệp kinh doanh BĐS trên địa bàn. Qua nhóm này, Sở đề nghị các chủ đầu tư, doanh nghiệp cung cấp thông tin để được bàn giao tài khoản trên hệ thống thông tin nhà ở và thị trường BĐS do Bộ Xây dựng quản lý, nhằm phục vụ báo cáo và công khai dữ liệu dự án. Tính đến nay, hơn 600 tài khoản đã được tạo lập và bàn giao cho các cơ quan quản lý, chủ đầu tư, nhà đầu tư và doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ BĐS. Ngoài ra, Sở Xây dựng tiếp tục phối hợp với các sở, ban, ngành của TP.HCM để thu thập thông tin các chủ đầu tư, từ đó cấp tài khoản và hoàn thiện cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường BĐS của thành phố.
Ông Nguyễn Tiến Hưởng nhấn mạnh: "Sở Xây dựng TP.HCM đang tiếp tục phối hợp với các sở, ban, ngành tạo lập, bàn giao tài khoản, hướng dẫn các cơ quan, tổ chức báo cáo thông tin, dữ liệu trực tuyến về dự án về Sở Xây dựng TP và Bộ Xây dựng mà không cần sử dụng văn bản giấy. Mục tiêu là xây dựng hệ thống dữ liệu nhà ở và thị trường BĐS của TP bảo đảm thông tin đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và dùng chung."
Gắn mã định danh cho bất động sản giúp minh bạch thị trường
Không chỉ các BĐS, theo kế hoạch, trong năm 2026, TP.HCM sẽ triển khai mã định danh thống nhất cho 100% công trình hạ tầng và dự án nhằm phục vụ công tác theo dõi, quản lý xuyên suốt vòng đời. Mã định danh này được ví như "chìa khóa" để truy xuất toàn bộ thông tin liên quan đến công trình, từ thiết kế, vật liệu, đơn vị thi công, tiến độ, đến lịch sử bảo trì, sửa chữa, thậm chí cả các sự cố từng xảy ra. Khi đó, mỗi công trình sẽ có một căn cước công dân riêng. Chỉ cần nhập mã định danh, cơ quan quản lý có thể biết được "lý lịch" đầy đủ của công trình trong vài giây, thay vì phải tra cứu hàng chồng hồ sơ như trước đây. Để mã định danh phát huy hiệu quả, thành phố cũng đặt mục tiêu số hóa 100% dữ liệu công trình hạ tầng, bao gồm hiện trạng, tài sản, lịch sử vận hành, bảo trì và sự cố.
Giúp công chứng bất động sản ở bất cứ đâu
Thông tin từ Sở Xây dựng TP.HCM là vậy, nhưng khi trao đổi với lãnh đạo nhiều doanh nghiệp BĐS trên địa bàn, đa số đều cho biết "chưa nghe, chưa thấy gì cả, chưa biết sẽ như thế nào". Dù vậy, theo lãnh đạo một doanh nghiệp BĐS, các chủ đầu tư đang trông chờ sản phẩm của mình được gắn mã định danh và đưa lên hệ thống thông tin nhà ở và thị trường BĐS do Bộ Xây dựng quản lý. Bởi khi mọi BĐS được đăng ký và ghi nhận đầy đủ giao dịch sẽ giúp khách hàng yên tâm hơn, doanh nghiệp vì thế bán hàng cũng dễ dàng hơn. Với người mua ở thực và nhà đầu tư trung dài hạn, việc dự án được cập nhật công khai trên hệ thống thông tin quốc gia sẽ trở thành kênh giúp họ dễ dàng tiếp cận và gia tăng mức độ tin cậy. Khi thông tin về sản phẩm được quản lý và theo dõi chặt chẽ, người mua sẽ được hưởng lợi khi hạn chế được những rủi ro pháp lý. Nhà quản lý có thể theo dõi sát hơn giá trị chuyển nhượng thực tế, từ đó hạn chế tình trạng kê khai giá thấp, cải thiện hiệu quả thu ngân sách.
Vị lãnh đạo doanh nghiệp này cho hay: "Với các tổ chức tài chính, ngân hàng và nhà đầu tư chuyên nghiệp, một hệ thống dữ liệu xác thực, liên thông sẽ hỗ trợ quá trình thẩm định, đánh giá rủi ro và xây dựng chiến lược đầu tư dài hạn. Khi độ tin cậy của dữ liệu được nâng cao, chi phí giao dịch có thể giảm, đồng thời củng cố niềm tin thị trường. Một cơ sở dữ liệu quốc gia tập trung sẽ tạo ra nền tảng thống nhất, thu hẹp khoảng cách thông tin giữa Trung ương và địa phương, hỗ trợ quản lý và theo dõi thị trường theo thời gian thực."
Ông Nguyễn Tiến Dũng, Chủ tịch Hiệp hội Quản lý vận hành nhà chung cư TP.HCM, cũng cho rằng việc cấp mã định danh cho BĐS tương tự như cấp căn cước điện tử cho BĐS, sẽ giúp đồng bộ dữ liệu giữa đất đai, quản lý nhà ở, thuế, công chứng và ngân hàng; đồng thời giúp truy xuất nhanh tình trạng pháp lý, quy hoạch, thế chấp và giao dịch của BĐS. Đặc biệt, điều này có thể giúp tài sản được công chứng giao dịch ở bất cứ nơi nào, không phụ thuộc vào địa giới hành chính, không nhất thiết phải công chứng tại địa phương nơi có nhà, đất như hiện nay. Không chỉ vậy, việc này còn giúp nhà nước dễ kiểm soát số lượng tài sản mỗi cá nhân hoặc tổ chức sở hữu; hạn chế kê khai giá thấp khi mua bán để né thuế; cơ quan chức năng có thể tra soát và theo dõi dòng tiền và giao dịch bất thường. Mã định danh cũng giúp rút ngắn thời gian công chứng, sang tên, cấp phép xây dựng và giảm thiểu tình trạng xác minh thủ công, có thể phát triển giao dịch BĐS trực tuyến trong tương lai gần. Với cơ quan quản lý, việc triển khai số hóa BĐS giống như gắn mã phương tiện giao thông giúp tăng cường quản lý theo mô hình kinh tế số, từng bước hình thành cơ sở để triển khai các chính sách quản lý thuế và điều tiết thị trường.
Cảnh báo về rủi ro dữ liệu
Ông Nguyễn Tiến Dũng cảnh báo: "Thực tế hiện nay dữ liệu đất đai ở nhiều địa phương chưa đồng bộ, sai lệch giữa bản đồ trên sổ giấy với thực tế, đặc biệt là còn thiếu liên thông giữa các cơ quan. Nếu dữ liệu gốc chưa chuẩn, việc gắn mã định danh vội vàng có thể dẫn đến mã bị trùng, chưa đúng thông tin của chủ sở hữu hoặc có thể phát sinh tranh chấp pháp lý mới."
Khi tất cả thông tin về sản phẩm, pháp lý và giao dịch được thu thập công khai, các chủ đầu tư uy tín và dự án tốt có mã định danh sẽ được định giá chuẩn hơn, dễ tiếp cận vốn vay tín dụng và được khách hàng đón nhận dễ dàng hơn.
Mã định danh bất động sản
Theo Nghị định 357, mỗi sản phẩm BĐS được gắn một mã định danh điện tử, tích hợp đầy đủ thông tin pháp lý, tình trạng sử dụng và lịch sử giao dịch. Mã là chuỗi ký tự số và chữ, tối đa 40 ký tự, bao gồm: mã thông tin dự án, công trình; mã định danh địa điểm (nếu có); và dãy ký tự tự nhiên. Do vậy, mã định danh điện tử được ví như căn cước công dân của mỗi BĐS.
