TP.HCM siết chặt quản lý vỉa hè: Cấm kinh doanh, chỉ 5 trường hợp được sử dụng tạm thời
Mới đây, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh đã chính thức ban hành hướng dẫn chi tiết về việc quản lý và thu phí sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè trên địa bàn thành phố. Điểm đáng chú ý nhất trong quy định mới này là không còn cho phép sử dụng vỉa hè để kinh doanh, buôn bán như trước đây, đánh dấu một bước chuyển biến mạnh mẽ trong công tác quản lý đô thị.
Chỉ 5 nhóm trường hợp được phép sử dụng tạm thời
Theo hướng dẫn mới, việc sử dụng tạm thời lòng đường và vỉa hè chỉ được xem xét trong 5 nhóm trường hợp cụ thể:
- Phục vụ các sự kiện chính trị, văn hóa – thể thao quan trọng của thành phố và quốc gia.
- Công tác phòng chống, khắc phục thiên tai, cứu nạn cứu hộ, cháy nổ, dịch bệnh khẩn cấp.
- Thi công xây dựng công trình, dự án được cấp phép.
- Tổ chức tang lễ, đám cưới theo quy định về văn hóa, phong tục.
- Trông giữ xe khi thật sự cần thiết và đáp ứng đầy đủ các điều kiện về an toàn giao thông.
Sở Xây dựng cũng nhấn mạnh các điều kiện kỹ thuật khi sử dụng tạm thời vỉa hè: phải đảm bảo chừa tối thiểu 1,5m cho người đi bộ, không cấp phép với vỉa hè có chiều rộng dưới 3m, và tuyệt đối không để phát sinh hồ sơ, thủ tục ngoài quy định. Đối với những khu vực đường hẹp, cần hạn chế tối đa việc tập kết vật liệu, tổ chức sự kiện hay trông giữ xe để không gây cản trở giao thông.
Phản ứng trái chiều từ người dân và tiểu thương
Tại một số tuyến đường trung tâm như Trần Hưng Đạo, Nguyễn Cư Trinh, Hàm Nghi… nhiều hộ kinh doanh nhỏ lẻ cho biết họ sẵn sàng chấp hành nếu thành phố có chủ trương nhằm siết chặt quản lý, đảm bảo lòng đường dành cho phương tiện giao thông, vỉa hè ưu tiên cho người đi bộ. Họ nhận thức rõ việc này góp phần xây dựng đô thị văn minh, trật tự hơn.
Tuy nhiên, không ít người, đặc biệt là những lao động lớn tuổi, không có nghề nghiệp ổn định, đã bày tỏ sự lo lắng sâu sắc. Với họ, vỉa hè không chỉ là không gian công cộng mà còn là nguồn thu nhập chính, là kế sinh nhai mỗi ngày. Ông Nguyễn Văn Sang, sống tại phường Cầu Ông Lãnh, chia sẻ: "Tôi hiểu thành phố cần quy củ, nhưng với nhiều người như chúng tôi, buôn bán nhỏ trên vỉa hè là cách duy nhất để kiếm sống. Tôi kỳ vọng thành phố sẽ tạo điều kiện cho chúng tôi được tiếp tục làm ăn trong khuôn khổ trật tự, văn minh, thay vì cấm hoàn toàn."
Thách thức giữa kỷ cương đô thị và sinh kế người dân
Chủ trương siết chặt quản lý vỉa hè được xem là một bước đi cần thiết nhằm xây dựng đô thị văn minh, trật tự, giải quyết tình trạng lấn chiếm lòng lề đường kéo dài. Tuy nhiên, để chính sách này thực sự đi vào cuộc sống và đạt được hiệu quả bền vững, bài toán đặt ra không chỉ là quản lý chặt chẽ bằng các quy định cứng nhắc.
Các chuyên gia đô thị cho rằng, thành phố cần có cách tổ chức thực hiện linh hoạt và nhân văn, tìm ra giải pháp hài hòa giữa việc duy trì kỷ cương đô thị và đảm bảo sinh kế của người dân, nhất là những đối tượng yếu thế. Có thể xem xét các mô hình như bố trí khu vực buôn bán tập trung có quy hoạch, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, hoặc áp dụng lộ trình thực hiện phù hợp để giảm thiểu tác động tiêu cực đến đời sống người dân.
Việc thực thi quy định mới này tại TP.HCM sẽ là một phép thử quan trọng cho công tác quản lý đô thị trong bối cảnh phát triển nhanh chóng, đòi hỏi sự cân bằng giữa trật tự công cộng và an sinh xã hội.
