TP.HCM đánh thức đất vàng bỏ hoang giữa trung tâm
Từ giữa tháng 1, các khu đất trống từng bị bỏ hoang nhiều năm ngay giữa trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh, như ở các phường Bến Thành, Sài Gòn, Xuân Hòa, Chợ Quán, đã dần tháo dỡ rào chắn và được cải tạo thành công viên, vườn hoa cùng không gian mở phục vụ cộng đồng. Việc này nhằm cụ thể hóa chỉ đạo của Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang về tăng cường không gian xanh và bổ sung khu vực sinh hoạt công cộng cho khu vực trung tâm thành phố.
Chuyển đổi nhanh chóng các khu đất bỏ hoang
Một loạt hơn chục khu đất bỏ trống nhiều năm đã được TP.HCM chuyển thành công viên và khu vui chơi Tết, đáp ứng nhu cầu của người dân. Công viên số 1 Lý Thái Tổ là công trình điển hình, được đầu tư toàn bộ bằng hình thức xã hội hóa trên khu đất hơn 4,3 ha bỏ trống lâu năm. Thành phố cũng định hướng thực hiện việc đầu tư không gian công cộng theo hình thức này, huy động sự đồng hành của doanh nghiệp.
Các khu vực cụ thể được giao cho đơn vị liên quan chịu trách nhiệm đầu tư, trước mắt là tạo khu vui chơi Tết. Khi hoàn tất hồ sơ pháp lý, thành phố sẽ triển khai xây dựng theo quy hoạch chung. Việc tận dụng đất vàng từ các dự án chưa thể đầu tư để làm công trình công cộng đã nhận được sự đồng tình và ủng hộ từ doanh nghiệp lẫn người dân, hoàn thành chỉ trong vài tuần.
Những ví dụ điển hình về sự hồi sinh
Dự án Nhà thi đấu Phan Đình Phùng ở phường Xuân Hòa, với diện tích hơn 1,44 ha, đã được đầu tư bởi Công ty Phát Đạt. Chỉ sau hơn hai tuần, khu đất này mở cửa phục vụ người dân với không gian xanh đa dạng, bao gồm cảnh quan, khu vực tập luyện thể dục thể thao, và trang trí hoa Tết theo mùa.
Khu đất 152 Trần Phú tại phường Chợ Quán, từng bị quây tôn với cỏ mọc và rác thải, đã trở thành công viên rộng khoảng 3.000 m², thu hút người dân đến vui chơi và chụp hình. Tương tự, dự án Thương xá Tax rộng 9.000 m² và khu tứ giác Lê Thánh Tôn – Nam Kỳ Khởi Nghĩa (trước đây là tòa nhà ITC) rộng gần 4.000 m² cũng biến thành công viên xuân rực rỡ kịp dịp Tết.
Bà Mai Hoa, cư dân đường Nguyễn Trung Trực, chia sẻ: "Hơn 20 năm nay, tôi nhìn khu đất tòa nhà ITC cũ bị quây tôn im lìm, buồn hiu. Bây giờ trở thành vườn hoa Tết rực rỡ, tôi thật xúc động; thấy những điều mới mẻ, hồi sinh từ khu đất từng là trung tâm thương mại sầm uất của thành phố."
Ý nghĩa của việc xã hội hóa trong đầu tư công cộng
Theo TS. Nguyễn Thị Hậu, Phó viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển TP.HCM, chủ trương này rất được lòng dân vì thể hiện sự quan tâm của lãnh đạo thành phố đến đời sống tinh thần. Bà nhấn mạnh: "Đô thị là nơi đất chật, người đông, nhu cầu rất nhiều. Dù chính quyền có giàu đến mấy cũng không thể đáp ứng hết. Nên sự tham gia của các tập đoàn tư nhân là quy luật." Doanh nghiệp không chỉ đóng thuế mà còn có thể để lại dấu ấn văn hóa cho thành phố.
KTS Khương Văn Mười, nguyên Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, cho rằng xã hội hóa giúp quyết định nhanh hơn do doanh nghiệp chủ động nguồn vốn và tổ chức thi công. Tuy nhiên, ông khẳng định vai trò định hướng và kiểm soát của chính quyền là cần thiết để đảm bảm các công trình phục vụ đúng mục tiêu công cộng.
Việc biến đất trống thành vườn hoa và công viên không chỉ tận dụng nguồn lực đất đai khan hiếm mà còn góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho người dân. Đây được xem là mô hình nên nhân rộng khi TP.HCM mở rộng không gian đô thị trong tương lai.
