Trong buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM mới đây, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng khẳng định Trung ương sẽ giám sát quá trình tháo gỡ các dự án tồn đọng của thành phố, đảm bảo mục tiêu nhà đầu tư quay lại thực hiện chứ không dừng ở việc “đã có phương án”. Tín hiệu mạnh mẽ này đã tạo niềm tin rằng hàng trăm dự án tồn đọng kéo dài nhiều năm sẽ được hồi sinh.
Chuyển từ tư duy tháo gỡ thủ tục sang khôi phục dòng chảy đầu tư
Theo TS Trần Việt Anh, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường ĐH Hùng Vương TP.HCM, những chỉ đạo của Thủ tướng mang ý nghĩa rất quan trọng, bởi điểm nhấn không nằm ở việc “có phương án xử lý” mà nằm ở yêu cầu phải đưa dự án quay trở lại triển khai thực tế. Đây là sự thay đổi rất lớn trong tư duy điều hành. Trước đây, nhiều dự án tồn đọng đã được các cơ quan chức năng rà soát, kết luận hoặc xây dựng phương án xử lý, nhưng trên thực tế vẫn chưa thể tái khởi động do còn vướng các thủ tục tiếp theo, tâm lý e ngại trách nhiệm hoặc những nội dung vượt thẩm quyền địa phương. Kết quả là dự án vẫn nằm trên giấy, nguồn lực đất đai tiếp tục bị lãng phí, doanh nghiệp chưa thể triển khai đầu tư.
Chỉ đạo của Thủ tướng có thể được nhìn nhận theo cả hai hướng. Thứ nhất, đây là cơ chế giám sát để bảo đảm việc tháo gỡ đi đến kết quả cuối cùng là dự án được triển khai trở lại. Nghĩa là không đánh giá thành công bằng số lượng cuộc họp, số lượng văn bản hay số dự án đã có phương án xử lý, mà đánh giá bằng việc dự án có được khởi công, xây dựng, đưa vào khai thác và tạo ra giá trị cho nền kinh tế hay không. Đây là cách tiếp cận rất thực chất. Thứ hai, đây cũng là thông điệp đồng hành rất mạnh từ Trung ương đối với TP.HCM. Trong quá trình xử lý các dự án tồn đọng, có nhiều nội dung liên quan đến pháp luật đất đai, đầu tư, quy hoạch, tài chính, đấu giá hoặc các kết luận thanh tra trước đây, vượt quá thẩm quyền giải quyết của địa phương. Khi Trung ương tham gia giám sát và theo dõi trực tiếp, những vấn đề cần xin ý kiến hoặc cần quyết định ở cấp cao hơn sẽ được xử lý nhanh hơn, tránh tình trạng hồ sơ phải đi qua nhiều tầng nấc hành chính. Đặc biệt, chỉ đạo này hoàn toàn phù hợp với tinh thần của Nghị quyết 29/2026 của Quốc hội và Nghị định 147/2026 của Chính phủ là “không hợp thức hóa sai phạm nhưng cũng không để tài sản, đất đai và nguồn lực xã hội tiếp tục bị đóng băng”.
“Theo thống kê của TP.HCM, hiện nay thành phố có hàng trăm dự án gặp khó khăn, vướng mắc ở các mức độ khác nhau, với tổng quy mô nguồn lực liên quan lên tới hàng trăm ngàn tỉ đồng. Chỉ cần một phần trong số các dự án này được tái khởi động cũng sẽ tạo ra tác động rất lớn đến tăng trưởng kinh tế, thị trường bất động sản, việc làm, nguồn thu ngân sách và niềm tin của nhà đầu tư. Vì vậy, điểm tích cực nhất trong chỉ đạo lần này là chuyển từ tư duy tháo gỡ thủ tục sang tư duy khôi phục dòng chảy đầu tư. Khi Trung ương vừa giám sát kết quả cuối cùng, vừa đồng hành xử lý các vướng mắc vượt thẩm quyền, khả năng các dự án thực sự được hồi sinh sẽ cao hơn rất nhiều so với trước đây. Đây cũng là điều cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư mong đợi nhất, bởi điều họ cần không phải là một kết luận xử lý, mà là một môi trường pháp lý đủ rõ ràng để họ có thể quay trở lại đầu tư, triển khai dự án và tạo ra giá trị cho xã hội”, TS Trần Việt Anh nói.
TP.HCM cam kết trong năm 2026 sẽ gỡ vướng xong
Ông Trần Quốc Dũng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cũng nói các chỉ đạo từ Trung ương đã làm nức lòng cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Trong đó, điểm rất đáng chú ý là lời nói phải đi đôi với việc làm, chủ trương phải được kiểm chứng bằng kết quả cụ thể. Việc Trung ương giám sát quá trình tháo gỡ không chỉ để biết địa phương đã xây dựng phương án hay ban hành văn bản, mà quan trọng hơn là theo dõi đến khi dự án thực sự được triển khai trở lại, nhà đầu tư quay lại thực hiện và nguồn lực được đưa vào nền kinh tế.
Điều này cũng thể hiện quyết tâm của cả hệ thống chính trị trong việc giải quyết các dự án tồn đọng. Từ việc ban hành chủ trương, định hướng của Quốc hội, Chính phủ; xây dựng nghị định, thông tư hướng dẫn; phân cấp, phân quyền cho địa phương; đến việc xử lý từng hồ sơ cụ thể, tất cả đều phải hướng đến mục tiêu cuối cùng là giải quyết dứt điểm các vướng mắc trên thực tế, chứ không chỉ hoàn thành về mặt thủ tục hành chính. Có thể nói, đây là cách tiếp cận “đo bằng kết quả đầu ra”. Một dự án chỉ thực sự được tháo gỡ khi công trường hoạt động trở lại, người dân được bảo đảm quyền lợi, doanh nghiệp tiếp tục đầu tư, ngân hàng thu hồi được dòng vốn và nhà nước khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, thu được thuế cho ngân sách.
“Nếu tinh thần này được thực hiện xuyên suốt, các dự án đắp chiếu nhiều năm sẽ có cơ hội hồi sinh, tạo hiệu ứng lan tỏa cho thị trường bất động sản và nhiều ngành kinh tế khác. Quan trọng hơn, nó sẽ khơi thông mọi nguồn lực đang bị ách tắc, biến tài sản đang nằm trên hồ sơ thành công trình, việc làm, nguồn thu ngân sách và động lực tăng trưởng cho TP.HCM cũng như cả nước”, ông Trần Quốc Dũng phấn khởi nói.
TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường, nhận xét không thể phủ nhận những nỗ lực trong thời gian qua của chính quyền TP.HCM khi quyết tâm gỡ vướng cho các dự án, khu đất tồn đọng kéo dài và trên thực tế, nhiều dự án trong số này đã được gỡ vướng và đưa vào khởi công, xây dựng. Chính quyền thành phố cũng cam kết trong năm 2026 sẽ gỡ vướng cho toàn bộ các dự án, khu đất thuộc thẩm quyền của mình để đưa 1.700 ha đất, với giá trị khoảng 206.000 tỉ đồng vào thị trường.
Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu này, theo ông Phạm Viết Thuận, cần đánh giá và phân loại khó khăn cụ thể, từ đó có quy trình giải quyết rõ ràng. Bên cạnh đó, cần yêu cầu các chủ đầu tư dự án phải báo cáo rõ dự án khó khăn ở đâu, ai có thẩm quyền giải quyết, giải quyết như thế nào, từ đó có đề xuất giải quyết vấn đề khó khăn thông qua cổng dịch vụ công. “Làm được những điều này thì việc tháo gỡ khó khăn cho dự án, cho doanh nghiệp và cho nền kinh tế mới đi vào thực chất, không hình thức, chạy theo thành tích hay phong trào”, ông Thuận nhấn mạnh.
Không thể coi là xong nếu dự án chưa triển khai thực tế
Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết TP.HCM vẫn còn số lượng lớn dự án tồn đọng kéo dài chưa được xử lý dứt điểm, trong khi đây là nguồn lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng và giải quyết các điểm nghẽn phát triển của thành phố. Không thể coi là đã xử lý xong dự án tồn đọng nếu mới thông qua phương án mà chủ đầu tư chưa quay lại triển khai trên thực tế. Với những vướng mắc thuộc thẩm quyền Trung ương, đặc biệt liên quan đến ngân hàng và nguồn vốn, Chính phủ sẽ có giải pháp phù hợp để tháo gỡ. Về các vấn đề thuộc thẩm quyền địa phương, nhất là kiến nghị của nhà đầu tư, TP.HCM phải chủ động xử lý bởi cơ chế xử lý các dự án vướng mắc đã được Trung ương hoàn thiện.
