Thủ tướng Phạm Minh Chính: Biến già hóa dân số thành động lực tăng trưởng mới
Sáng ngày 11/3/2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chủ trì Hội nghị về tình hình phát triển kinh tế bạc trên thế giới và định hướng thích ứng chính sách, chiến lược của Việt Nam. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang biến động nhanh, phức tạp và khó lường, với nhiều thách thức liên quan đến an ninh năng lượng, an ninh lương thực, chính sách tiền tệ và ổn định kinh tế vĩ mô.
Kinh tế bạc: Xu hướng tất yếu toàn cầu
Kinh tế bạc, hay còn gọi là kinh tế tóc bạc, được hiểu là toàn bộ các hoạt động, sản phẩm và dịch vụ được thiết kế nhằm đáp ứng nhu cầu của người cao tuổi. Theo Thủ tướng, đây là một hướng đi tiềm năng để Việt Nam tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới, khắc phục các hạn chế trong nước và giảm thiểu tác động tiêu cực từ diễn biến kinh tế thế giới.
Trên thế giới, kinh tế bạc đang trở thành xu hướng phát triển tất yếu. Dữ liệu từ Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc cho thấy mỗi năm có thêm khoảng 58 triệu người bước vào nhóm người cao tuổi; dự báo đến năm 2050 con số này sẽ tăng hơn gấp đôi. Tuổi thọ trung bình toàn cầu hiện đạt khoảng 73,5 tuổi và nhóm từ 80 tuổi trở lên là bộ phận gia tăng nhanh nhất.
Thực trạng già hóa dân số tại Việt Nam
Tại Việt Nam, quá trình già hóa dân số đã bắt đầu từ năm 2011 và đang diễn ra với tốc độ ngày càng nhanh. Theo báo cáo của các cơ quan liên quan, đến tháng 3/2025, cả nước có gần 17 triệu người cao tuổi. Thực tế này vừa đặt ra áp lực đối với hệ thống an sinh xã hội, vừa mở ra cơ hội để đổi mới mô hình tăng trưởng và phát triển bền vững.
Thủ tướng nhấn mạnh rằng các động lực tăng trưởng mới cần vừa thúc đẩy cả cung và cầu, vừa đảm bảo công bằng, tiến bộ, bình đẳng và an sinh xã hội. Ông cho rằng người cao tuổi không phải là gánh nặng, mà là nguồn lực quý giá đối với sự phát triển của đất nước.
Cơ sở chính trị và định hướng phát triển
Văn kiện Đại hội XIV của Đảng không chỉ xem người cao tuổi là đối tượng thụ hưởng phúc lợi mà còn là một bộ phận của nguồn nhân lực. Văn kiện cũng đặt mục tiêu nâng chỉ số phát triển con người (HDI) của Việt Nam lên khoảng 0,8; tuổi thọ trung bình đạt 75,5 tuổi, trong đó thời gian sống khỏe mạnh tối thiểu 68 năm, đồng thời phấn đấu đưa Việt Nam vào nhóm 40 quốc gia có chỉ số hạnh phúc cao nhất thế giới.
Theo Thủ tướng, đây là cơ sở chính trị quan trọng để phát triển kinh tế bạc. Trên cơ sở đó, Ban Chính sách Chiến lược Trung ương đang xây dựng đề án phát triển kinh tế bạc tại Việt Nam nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của người cao tuổi, đồng thời phát huy nguồn lực từ nhóm dân số này cho phát triển kinh tế - xã hội.
Chính sách và giải pháp cụ thể
Về chính sách, Chính phủ đã ban hành Chiến lược quốc gia về người cao tuổi đến năm 2035. Bên cạnh đó, Nghị quyết 36 năm 2026 về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 2/2026 cũng đưa ra nhiều giải pháp thúc đẩy dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao - một trụ cột quan trọng của kinh tế bạc.
Thủ tướng cho rằng nền tảng chính trị và pháp lý cho phát triển kinh tế bạc ở Việt Nam đã được hình thành thông qua các chủ trương của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước về thích ứng với già hóa dân số, chăm sóc và phát huy vai trò của người cao tuổi.
Mục tiêu và tầm nhìn tương lai
Hội nghị là diễn đàn để các đại biểu trao đổi về kinh nghiệm quốc tế và đề xuất chính sách phù hợp cho Việt Nam. Các ý kiến cần tập trung đánh giá việc triển khai chiến lược quốc gia về người cao tuổi; đề xuất mô hình phát triển kinh tế bạc gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và đổi mới sáng tạo.
Mục tiêu cuối cùng là từng bước chuyển thách thức của già hóa dân số thành cơ hội phát triển kinh tế, vừa đảm bảo an sinh xã hội, vừa khai thác hiệu quả tiềm năng của lực lượng người cao tuổi, qua đó thúc đẩy tiến bộ và công bằng xã hội. Thủ tướng kêu gọi sự thống nhất trong nhận thức để biến già hóa dân số thành động lực tăng trưởng mạnh mẽ cho đất nước.
