Thông tin từ UBND tỉnh Quảng Ninh cho thấy, việc đầu tư phát triển các cụm công nghiệp (CCN) không chỉ tạo mặt bằng cho sản xuất mà còn góp phần mở rộng không gian phát triển, thu hút doanh nghiệp và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng bền vững. Do đó, Quảng Ninh đang tích cực phát triển hệ thống CCN một cách đồng bộ, phù hợp với quy hoạch và yêu cầu phát triển của từng địa bàn trong tỉnh.
Hiệu quả từ cụm công nghiệp Phương Nam
Một ví dụ điển hình là CCN Phương Nam (phường Yên Tử), sau 2 năm đi vào hoạt động đã thu hút 130 doanh nghiệp thứ cấp thuê đất, xây dựng nhà xưởng và đầu tư sản xuất, trong đó có 6 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Tỉ lệ lấp đầy của CCN đạt trên 90%. Hiện nay, Công ty Cổ phần Cụm công nghiệp Cẩm Thịnh đang tiếp tục triển khai giai đoạn 2 của CCN Phương Nam.
Ông Ngô Văn Dương, Giám đốc Ban Quản lý CCN Phương Nam, cho biết: Sau khi hoàn thành công tác kiểm đếm, đơn vị đang xây dựng phương án đền bù giải phóng mặt bằng cho người dân bị ảnh hưởng để đẩy nhanh tiến độ dự án. Giai đoạn 2 của CCN Phương Nam có diện tích gần 70ha với tổng vốn đầu tư 1.057 tỷ đồng. Đơn vị phấn đấu đưa giai đoạn 2 vào hoạt động trong quý III/2027, theo đúng chỉ đạo của UBND tỉnh.
Thành lập cụm công nghiệp Thanh Lâm 1
Cuối tháng 3/2026, UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Quyết định số 1020/QĐ-UBND về việc thành lập CCN Thanh Lâm 1 tại xã Kỳ Thượng với diện tích gần 75ha. Việc thành lập CCN này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội của xã Kỳ Thượng. Trước hết, CCN tạo quỹ đất sản xuất tập trung, góp phần di dời các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, phân tán vào khu vực quy hoạch, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai, môi trường và trật tự xây dựng. Đồng thời, đây là tiền đề quan trọng để thu hút doanh nghiệp đầu tư, mở rộng sản xuất và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp - dịch vụ.
Quy hoạch tổng thể và chính sách hỗ trợ
Theo UBND tỉnh Quảng Ninh, toàn tỉnh hiện đã thành lập và mở rộng 16 CCN với tổng diện tích 853,18ha. Trong đó, 7 CCN đã đầu tư hoàn thiện hạ tầng và đi vào hoạt động với diện tích 373,19ha, 9 CCN khác đang triển khai đầu tư hạ tầng kỹ thuật. Theo lộ trình, Quảng Ninh phấn đấu đến năm 2030 có 36 CCN và tiếp tục mở rộng lên 45 CCN vào năm 2050, từ đó tăng thu ngân sách nhà nước, tạo nền tảng cho công nghiệp hóa và trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng.
Nhằm chuyển dịch mô hình sản xuất từ phân tán sang tập trung, nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng và tăng tỉ lệ lấp đầy, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết 05/2026/NQ-HĐND (ngày 28/4/2026) quy định chính sách hỗ trợ cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp di dời và đầu tư vào CCN giai đoạn 2026-2030. Cụ thể, các hộ kinh doanh, hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và vừa di dời vào CCN được hỗ trợ 30% chi phí xây dựng nhà xưởng mới nhưng không quá 550 triệu đồng/cơ sở. Các cơ sở hoạt động trên địa bàn tỉnh và cơ sở đầu tư mới vào CCN được hỗ trợ 100% chi phí thuê hạ tầng trong 5 năm nhưng không quá 300 triệu đồng/cơ sở. Tổng kinh phí ngân sách nhà nước chi cho thực hiện nghị quyết bình quân từ 65 đến 100 tỷ đồng mỗi năm.
Đánh giá từ doanh nghiệp
Anh Phạm Văn Chính, Giám đốc Ban Quản lý dự án CCN Vân Đồn (đặc khu Vân Đồn), nhận định: Chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết 05/2026/NQ-HĐND có ý nghĩa thiết thực đối với các cơ sở di dời và rất quan trọng với doanh nghiệp đầu tư CCN. Chính sách này là đòn bẩy tháo gỡ khó khăn về tài chính cho các cơ sở thứ cấp, thu hút đầu tư và đẩy nhanh tỉ lệ lấp đầy. Qua đó, phát huy hiệu quả CCN, thúc đẩy sản xuất tập trung, hình thành hệ sinh thái sản xuất và tham gia sâu vào chuỗi giá trị ngành, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững. Chúng tôi đang đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện thủ tục để bàn giao mặt bằng tại CCN Vân Đồn cho các cơ sở thứ cấp thuê đất xây dựng nhà xưởng trong tháng 5/2026, từ đó tăng thu ngân sách và tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng địa phương.
