Quốc hội thảo luận nóng về tín dụng bất động sản và hệ lụy xã hội
Sáng ngày 21/4, Quốc hội tiếp tục phiên thảo luận tại hội trường, tập trung vào đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025. Cùng với đó, các đại biểu cũng thảo luận tình hình thực hiện những tháng đầu năm 2026 và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trong 5 năm tới. Trong bối cảnh này, vấn đề tín dụng đổ dồn vào bất động sản và tác động đến người lao động đã trở thành điểm nóng thu hút sự chú ý.
Lo ngại từ đại biểu Gia Lai: Lao động cật lực không mua nổi nhà
Đại biểu Quốc hội Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) đã bày tỏ mối lo ngại sâu sắc khi phần lớn tín dụng trong nước hiện đang dồn vào các hoạt động bất động sản mang tính đầu cơ. Ông phân tích rằng thực trạng đầu tư tư nhân ở Việt Nam phụ thuộc khoảng 80% vào nguồn tín dụng ngân hàng, trong khi lãi suất cho vay ở mức cao. Điều này chỉ khiến các ngành có lợi nhuận cao hoặc hoạt động đầu cơ tài sản mới có khả năng chịu đựng, dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho nền kinh tế.
Theo đại biểu Lê Hoàng Anh, phần lớn dòng tín dụng đang chảy vào lĩnh vực bất động sản đầu cơ. Ông chỉ ra rằng giá nhà tại các thành phố lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh hiện đạt mức 25 đến 30 lần thu nhập bình quân hàng năm của người dân. Trong khi đó, theo thông lệ lành mạnh được công nhận trên thế giới, con số này chỉ nên dao động từ 4 đến 6 lần. Sự chênh lệch lớn này đang tạo ra một thực tế đáng báo động.
"Người trẻ phải lao động cật lực trong suốt 30 năm cũng không thể mua nổi một căn nhà, trong khi đó, những người thừa kế một mảnh đất lại dễ dàng sở hữu tài sản. Điều này dẫn đến niềm tin vào hệ thống công bằng trong xã hội bắt đầu lung lay", đại biểu tỉnh Gia Lai nhấn mạnh. Ông cho rằng đây không chỉ đơn thuần là vấn đề kinh tế, mà thực chất là một vấn đề chính trị xã hội có tính chất dài hạn, cần được giải quyết kịp thời.
Số liệu báo động: Tín dụng bất động sản tăng đột biến
Từ các số liệu về dư nợ tín dụng của toàn bộ 35 ngân hàng thương mại do Thư viện Quốc hội cung cấp, đại biểu Lê Hoàng Anh bày tỏ sự "đặc biệt lo lắng". Ông chỉ ra rằng dư nợ tín dụng trong lĩnh vực bất động sản đã tăng 132% chỉ trong vòng 4 năm, từ 1.955.000 tỷ đồng vào năm 2021 lên đến 4.541.000 tỷ đồng vào năm 2025. Tốc độ tăng này gấp 2,4 lần so với tốc độ tăng trưởng của ngành công nghiệp, cho thấy sự mất cân đối nghiêm trọng trong phân bổ vốn.
Cụ thể hơn, tín dụng bất động sản trong năm 2025 lớn gấp 1,81 lần so với tín dụng công nghiệp và gấp 5,3 lần so với tín dụng nông lâm thủy sản. Điều đáng nói là bất động sản không tạo ra giá trị xuất khẩu, cũng không tạo ra việc làm bền vững cho nền kinh tế. Chỉ riêng lĩnh vực bất động sản và xây dựng đã chiếm đến 27,4% tổng tín dụng của toàn hệ thống ngân hàng.
Đại biểu Lê Hoàng Anh cũng chia sẻ thêm mối lo ngại khi trong giai đoạn 2024-2025, tín dụng bất động sản tăng đột biến 37,6%, trong khi tín dụng công nghiệp chỉ tăng 9,4%. Ông ví von một cách hình ảnh: "Việt Nam đang chạy marathon với 'đôi chân bị trói', khi nguồn vốn bị giam giữ trong các tài sản đầu cơ thay vì chảy vào những nơi có thể tạo ra giá trị thực cho nền kinh tế".
Đề xuất giải pháp kiểm soát và chuyển hướng tín dụng
Trước tình hình này, đại biểu Lê Hoàng Anh đề nghị Chính phủ cần kiểm soát chặt chẽ tín dụng bất động sản đầu cơ bằng các công cụ thị trường, thay vì sử dụng các mệnh lệnh hành chính cứng nhắc. Ông cũng góp ý về việc áp dụng dự trữ bắt buộc phân biệt theo từng lĩnh vực, nhằm khuyến khích dòng tín dụng chuyển hướng sang sản xuất và công nghệ - những ngành có khả năng tạo ra giá trị gia tăng thực sự.
Đồng thời, đại biểu đề xuất thực hiện ngay việc thu phí sử dụng đất dựa trên hiệu quả kinh tế và thời gian đưa đất vào sử dụng. Trước mắt, ông đề nghị Quốc hội đưa vào Luật Thủ đô, dự kiến thông qua tại kỳ họp này, và cuối năm đưa vào Luật Đô thị đặc biệt áp dụng tại Thành phố Hồ Chí Minh, các quy định cụ thể như: "Đất dự án chậm triển khai quá 24 tháng phải chịu mức phí tăng dần theo thời gian; nhà đất thứ hai trở lên không đưa vào sử dụng hoặc cho thuê phải áp dụng mức phí lũy tiến phù hợp".
Toàn bộ nguồn thu từ các khoản phí này, theo đại biểu Hoàng Anh, nên được đưa vào Quỹ nhà ở xã hội, hỗ trợ tái thiết các chung cư cũ và phát triển hạ tầng đô thị thiết yếu. Ông tin rằng giải pháp này sẽ "đánh đúng vào động cơ đầu cơ, buộc đất đai quay về giá trị sử dụng thực tế, từ đó tạo không gian cho tăng trưởng kinh tế thực chất".
Ý kiến từ đại biểu Cà Mau: Xử lý dứt điểm tồn tại thị trường
Tham gia thảo luận, đại biểu Quốc hội Nguyễn Duy Thanh (đoàn Cà Mau) cũng chia sẻ quan điểm về việc cần nâng cao năng lực nội tại của nền kinh tế. Ông cho rằng để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số một cách kiên định, Việt Nam cần tái thiết chuỗi cung ứng và phát triển mạnh mẽ ngành công nghiệp trong nước.
Do đó, cần có một chương trình thực chất để nâng cấp các doanh nghiệp nội địa, đồng thời gắn kết chặt chẽ với khu vực đầu tư nước ngoài (FDI). Mục tiêu rõ ràng là gia tăng tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước, thay vì chỉ tập trung vào việc tăng kim ngạch xuất khẩu đơn thuần.
Cùng với đó, đại biểu Duy Thanh nhấn mạnh sự cần thiết phải có giải pháp khơi thông dòng vốn một cách thực chất, trên cơ sở xử lý dứt điểm các tồn tại trong thị trường tài chính và bất động sản. Ông chỉ ra rằng tình trạng nợ xấu tiềm ẩn kéo dài, thị trường bất động sản đình trệ và niềm tin suy giảm đang gây tắc nghẽn dòng tiền của nền kinh tế.
"Vì vậy, cần minh bạch hóa và xử lý thực chất các vấn đề này, đồng thời khôi phục kỷ luật và niềm tin vào thị trường vốn. Điều này sẽ tạo điều kiện để dòng vốn quay trở lại phục vụ sản xuất kinh doanh. Ngoài ra, cần tiếp cận với các điều kiện đủ linh hoạt để thích ứng với môi trường kinh tế ngày càng bất định như hiện nay", đại biểu Nguyễn Duy Thanh kết luận.
Phiên thảo luận sáng 21/4 đã cho thấy những mối quan tâm sâu sắc của các đại biểu Quốc hội về định hướng phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là trong việc kiểm soát tín dụng và ổn định thị trường bất động sản, nhằm đảm bảo công bằng và phát triển bền vững cho đất nước.
