Chuyên gia đô thị bàn về phương án sử dụng 'đất vàng' Đại học Bách khoa TP.HCM
Đề xuất di dời Đại học Bách khoa TP.HCM từ cơ sở 268 Lý Thường Kiệt, phường Diên Hồng về Làng đại học Thủ Đức đang thu hút sự quan tâm của dư luận và giới chuyên môn. Nhiều ý kiến cho rằng việc này không chỉ ảnh hưởng đến trường mà còn liên quan trực tiếp đến quy hoạch đô thị và lợi ích chung của thành phố.
Lo ngại từ phía nhà trường và chuyên gia
TS Nguyễn Hữu Nguyên, Hội Quy hoạch phát triển đô thị TP.HCM, nhận định phản ứng lo lắng từ phía Đại học Bách khoa là dễ hiểu. Trường có tuổi đời gần 70 năm, với hàng chục nghìn sinh viên, giảng viên và cán bộ sẽ phải thay đổi thói quen sinh hoạt, di chuyển và tổ chức hoạt động. Tuy nhiên, ông cho rằng điều quan trọng là thành phố phải thiết lập nguyên tắc minh bạch, công khai để tránh lặp lại sai lầm quy hoạch trước đây.
Về góc độ quy hoạch, TS Nguyễn Hữu Nguyên cho biết việc di dời trường đại học khỏi khu vực trung tâm không phải là ý tưởng mới. Nếu chuyển về Làng đại học, nơi đã có nhiều cơ sở đào tạo thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM, việc quản lý có thể trở nên tập trung hơn, tạo điều kiện cho mô hình "thành phố đại học". Tuy nhiên, ông lưu ý rằng việc này không tự động giải quyết vấn đề dân số và hạ tầng, vì chỉ là chuyển dịch trong cùng một đô thị.
Giá trị lịch sử và quy hoạch của khuôn viên hiện tại
Cựu nhà báo Trần Hữu Phúc Tiến, Ủy viên BCH Hội Quy hoạch phát triển đô thị TP.HCM, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giữ lại khuôn viên hiện tại. Khu đất 14 ha tại phường Diên Hồng hình thành từ năm 1957, trong tổng thể quy hoạch phân khu giáo dục kết hợp y tế và văn hóa. Vị trí này gần các trường đại học khác như Đại học Nha khoa, Đại học Khoa học, và nhiều bệnh viện lớn như Chợ Rẫy, tạo thuận lợi cho liên thông giáo dục và hợp tác y tế, đặc biệt trong ngành Kỹ thuật Y Sinh.
Ông Tiến cho rằng việc hiểu lịch sử và quy hoạch giúp nhận thấy tầm nhìn ưu tiên của TP.HCM trong đầu tư giáo dục. Do đó, ông đề xuất giữ lại khuôn viên hiện tại trong khi vẫn phát triển cơ sở mới ở Làng đại học, thay vì loại trừ lẫn nhau.
Đề xuất sử dụng quỹ đất sau di dời
TS Nguyễn Hữu Nguyên đưa ra ba hướng sử dụng quỹ đất có thể cân nhắc sau khi di dời:
- Tiếp tục dành cho mục đích giáo dục, như phát triển cơ sở đào tạo hoặc trung tâm nghiên cứu.
- Phục vụ lĩnh vực y tế, ví dụ xây dựng bệnh viện hoặc cơ sở chăm sóc sức khỏe.
- Phát triển không gian công cộng cho sinh hoạt cộng đồng, văn hóa và xã hội.
Ông nhấn mạnh rằng khu đất này không nên được phát triển thành chung cư cao tầng hay trung tâm thương mại, vì sẽ thu hút thêm cư dân và làm gia tăng áp lực dân số nội thành.
Ông Trần Hữu Phúc Tiến đồng tình với quan điểm này, đề xuất TP.HCM nên tận dụng mảng xanh của khu đất 14 ha để xây dựng công viên, trung tâm khoa học, công nghệ và văn hóa. Ông cũng khuyến nghị chính quyền nên "đặt hàng" Đại học Bách khoa và Đại học Quốc gia TP.HCM đưa ra ý kiến về cách sử dụng quỹ đất, vì họ là trung tâm tri thức có đủ hiểu biết và sáng tạo.
Kết luận và triển vọng
Việc di dời Đại học Bách khoa TP.HCM là vấn đề phức tạp, đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng từ nhiều phía. Các chuyên gia kỳ vọng thành phố sẽ có phương án sử dụng hợp lý khu "đất vàng", bảo đảm lợi ích đô thị và tránh gia tăng áp lực dân cư nội thành. Trong khi đó, nhà trường vẫn tiếp tục xây dựng cơ sở mới tại Làng đại học để phục vụ công tác dạy và học trong tương lai.
