Ngày 5 tháng 5, Bộ Công thương đã công bố bản tổng hợp, tiếp thu và giải trình các ý kiến góp ý, phản biện xã hội đối với hồ sơ dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung khoản 4 điều 15 của Nghị định số 56/2025/NĐ-CP ngày 3 tháng 3 năm 2025 của Chính phủ.
Nội dung trọng tâm của dự thảo
Nghị định 56 quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về quy hoạch phát triển điện lực, phương án phát triển mạng lưới cấp điện, đầu tư xây dựng dự án điện lực và đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư dự án kinh doanh điện lực. Nghị định này đã được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 2 điều 1 của Nghị định số 100/2025/NĐ-CP ngày 8 tháng 5 năm 2025, trong đó có đề xuất liên quan đến điện khí sử dụng LNG nhập khẩu.
Theo Bộ Công thương, việc hoàn thiện cơ chế sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn (Qc) đối với các dự án điện khí sử dụng LNG nhập khẩu là một trong những nội dung trọng tâm của dự thảo lần này. Trước đó, khi triển khai Nghị định 56 và Nghị định 100, nhiều chủ đầu tư đã phản ánh khó khăn trong việc thu xếp tài chính cho dự án, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc thiếu cơ chế đảm bảo dòng tiền ổn định. Các dự án điện khí LNG có tổng mức đầu tư lớn và phụ thuộc nhiều vào vốn vay.
Kiến nghị từ nhà đầu tư
Góp ý vào dự thảo, các nhà đầu tư đã kiến nghị một số cơ chế như áp dụng giá điện hai thành phần, cơ chế bao tiêu sản lượng điện, kéo dài thời gian áp dụng sản lượng điện hợp đồng, cũng như nâng tỷ lệ sản lượng điện tối thiểu lên mức cao hơn. Sau khi tiếp thu và xem xét các kiến nghị, Bộ Công thương đề xuất nâng mức sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn từ 65% lên 75% sản lượng điện phát bình quân nhiều năm của dự án, đồng thời kéo dài thời gian áp dụng tối đa từ 10 năm lên 15 năm.
Áp lực lên giá điện bình quân
Theo lý giải từ Bộ Công thương, mức điều chỉnh Qc đối với dự án điện khí sử dụng LNG nhập khẩu nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư trong việc thu xếp vốn, đồng thời vẫn bảo đảm cân đối lợi ích giữa các bên và phù hợp với khả năng vận hành của hệ thống điện. Tuy nhiên, Bộ Công thương vẫn nhận được nhiều ý kiến từ các chủ đầu tư cho rằng mức 75% vẫn chưa đủ hấp dẫn để bảo đảm tính khả thi tài chính của dự án, đề xuất nâng lên 85-95% và kéo dài thời gian áp dụng đến 20-25 năm.
Phản hồi đề xuất này, Bộ Công thương cho biết cơ quan soạn thảo đã tiến hành tính toán, đánh giá trên nhiều kịch bản phụ tải điện khác nhau, từ cơ sở đến cao và cao đặc biệt. Kết quả cho thấy, nếu tỷ lệ Qc tăng từ 80% trở lên có thể xuất hiện tình trạng over contract, tức sản lượng điện hợp đồng cao hơn nhu cầu huy động thực tế của hệ thống. Khi đó, dù không phát điện, bên mua điện vẫn phải thanh toán theo hợp đồng, dẫn đến gia tăng chi phí toàn hệ thống. Đặc biệt, trong bối cảnh giá điện từ các nhà máy LNG thường cao hơn so với nhiều nguồn điện khác, việc tăng nghĩa vụ thanh toán hợp đồng có thể gây áp lực lên giá điện bình quân và ảnh hưởng đến người tiêu dùng. Vì vậy, Bộ Công thương chỉ đề xuất Qc tăng từ 65% lên 75%.
Các kiến nghị khác
Cũng theo Bộ Công thương, ngoài vấn đề sản lượng điện hợp đồng, các doanh nghiệp và nhà đầu tư cũng đưa ra nhiều kiến nghị liên quan đến cơ chế giá điện, hợp đồng mua bán điện, tỷ giá, lạm phát, cũng như cơ chế bao tiêu nhiên liệu LNG. Dự thảo đã nhận được ý kiến tham gia của 16 cơ quan, tổ chức, bao gồm các bộ, ngành như Tài chính, Tư pháp, Ngoại giao, Xây dựng, Quốc phòng, cùng nhiều tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực năng lượng như Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) và các nhà đầu tư dự án điện khí LNG.
