Trưa 28/5, dưới cái nắng gay gắt, đường Bạch Đằng - tuyến phố ven sông Hàn thơ mộng, nơi du khách thường dạo bộ, chụp ảnh và ngắm nhìn cầu Rồng, cầu Sông Hàn - lại chứng kiến một cảnh tượng trái ngược: những dãy nhà số 250-252-254 Bạch Đằng, phường Hải Châu, im lìm sau cánh cổng khóa, bỏ hoang nhiều năm.
Đây từng là cơ sở của Chi cục Hải quan, nay chỉ còn bảng hiệu phai màu, tường loang lổ, dây leo và cỏ dại phủ kín lối vào. Khu đất rộng hơn 3.310 m² với diện tích nhà gần 4.955 m² nằm lặng lẽ giữa nhịp sống sôi động của thành phố. Người dân sống gần đó chia sẻ: "Khu nhà đóng cửa lâu rồi, thỉnh thoảng có người đi ngang dừng lại nhìn, tiếc vì vị trí quá đẹp".
Không chỉ một địa điểm, hàng loạt cơ sở nhà đất công khác tại trung tâm Đà Nẵng cũng rơi vào tình trạng tương tự. Tại số 10 đường Lý Thường Kiệt, tòa nhà từng là trụ sở Bảo hiểm xã hội thành phố với diện tích đất hơn 380m², nhà khoảng 560m², nay cửa đóng then cài, vắng bóng người ra vào. Ở số 239 Nguyễn Chí Thanh, cơ sở cũ của Trạm y tế Hải Châu cũng bỏ trống, phía trước là lớp cửa kéo đóng kín, bảng hiệu nhạt màu. Tại K08 Phan Bội Châu, cơ sở của Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản cũng trong cảnh tương tự: cánh cổng khép lại, bên trong là khoảng lặng giữa lòng đô thị.
Những địa chỉ này không nằm ở vùng ven hay khuất trong hẻm sâu, mà hiện diện giữa các tuyến phố trung tâm, nơi giá trị đất đai và cảnh quan rất lớn. Việc bỏ trống kéo dài không chỉ làm công trình xuống cấp mà còn làm giảm cơ hội khai thác quỹ đất có giá trị cao, gây lãng phí nguồn lực và ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị.
Không để tài sản công tiếp tục "ngủ quên"
Liên quan đến vấn đề này, ông Phan Thái Bình, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, cho biết thành phố vừa có phương án quản lý, khai thác 439 cơ sở nhà, đất giao Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố quản lý. Trong số này, 414 cơ sở được đề xuất đấu giá nguyên trạng; 14 cơ sở giữ lại để chuyển đổi công năng hoặc sử dụng vào mục đích khác; 6 cơ sở bàn giao cho đơn vị, địa phương sử dụng; 5 cơ sở bàn giao cho Trung tâm Quản lý và Khai thác nhà Đà Nẵng quản lý, khai thác.
Mục tiêu của phương án không chỉ là "đếm" lại số nhà, đất công đang nắm giữ, mà còn nhằm quản lý tập trung, thống nhất, khai thác hiệu quả, hạn chế tình trạng bỏ trống, xuống cấp, thất thoát, lãng phí, lấn chiếm hoặc sử dụng không đúng quy định. Đây là điều dễ thấy từ thực tế: càng để lâu, tài sản càng xuống cấp, giá trị sử dụng hao mòn, cảnh quan đô thị bị ảnh hưởng.
Trong thời gian chưa có quyết định xử lý, chưa tổ chức đấu giá, chưa chuyển giao hoặc chưa sử dụng ngay, Trung tâm Phát triển quỹ đất được thực hiện cho thuê ngắn hạn đối với các cơ sở đủ điều kiện khai thác. Việc cho thuê phải bảo đảm công khai, minh bạch về danh mục tài sản, thời hạn thuê, mục đích thuê, giá khởi điểm và phương thức lựa chọn tổ chức, cá nhân thuê. Hợp đồng thuê cũng phải quy định rõ trách nhiệm bảo vệ tài sản, không xây dựng trái phép, không chuyển nhượng, không cho thuê lại trái quy định và phải chấm dứt khi Nhà nước có nhu cầu sử dụng, chuyển giao, đấu giá hoặc xử lý tài sản.
Đại diện Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Đà Nẵng nhấn mạnh, việc xử lý 439 cơ sở nhà, đất sẽ được thực hiện trên cơ sở rà soát kỹ từng địa chỉ, từ hiện trạng sử dụng, hồ sơ pháp lý, quy hoạch đến nhu cầu của địa phương, đơn vị. Quan điểm là không để tài sản công tiếp tục bỏ trống, xuống cấp hoặc phát sinh lấn chiếm, sử dụng sai mục đích. Với các cơ sở chưa thể đấu giá, chuyển giao hoặc đưa vào sử dụng ngay, Trung tâm sẽ xem xét cho thuê ngắn hạn nếu đủ điều kiện, bảo đảm công khai, minh bạch và ràng buộc trách nhiệm quản lý, bảo vệ tài sản. Việc khai thác tạm thời không làm thay đổi phương án xử lý lâu dài; khi Nhà nước có nhu cầu, hợp đồng thuê sẽ chấm dứt theo quy định.
