Tập đoàn Nissan Motor vừa chính thức hủy bỏ kế hoạch xây dựng nhà máy sản xuất hệ thống truyền động xe điện tại Vương quốc Anh. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh doanh số các dòng xe điện chủ lực tại châu Âu lao dốc thảm hại.
Dự án bị khai tử sau một năm
Jatco, công ty con chuyên sản xuất phụ tùng của Nissan, sẽ rút lại toàn bộ kế hoạch xây dựng nhà máy tại Sunderland. Cơ sở này được quy hoạch để sản xuất trục điện (e-axle) – một linh kiện cốt lõi của xe điện, tích hợp động cơ, bộ biến tần và hộp số. Dự án từng được công bố rầm rộ vào năm 2025, dự kiến hoàn thành trong năm nay với công suất thiết kế 340.000 đơn vị sản phẩm mỗi năm. Tuy nhiên, kế hoạch với khoản đầu tư ban đầu ước tính 9 tỷ yên (khoảng 56 triệu USD) đã bị hủy bỏ chỉ sau một năm triển khai.
Doanh số xe điện tại châu Âu giảm mạnh
Hiện tại, Nissan sản xuất dòng xe điện cỡ nhỏ Leaf tại tổ hợp Sunderland và có kế hoạch lắp ráp phiên bản thuần điện của mẫu SUV crossover Juke cho thị trường châu Âu từ năm 2027. Nhà máy Jatco dự kiến cung ứng trục điện e-axle cho các dòng EV nội vùng, nhưng sau khi hủy bỏ, hãng sẽ tiếp tục vận chuyển hệ thống truyền động từ Nhật Bản sang Anh.
Nguyên nhân chính đến từ doanh số ảm đạm tại châu Âu. Trong năm tài chính 2025, mẫu Leaf chỉ bán được 87 chiếc, giảm 99% so với cùng kỳ. Mẫu Ariya cũng giảm 44% doanh số. Theo Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô châu Âu (ACEA), thị phần của Nissan tại châu Âu giảm từ 3,9% xuống còn 2,2% trong năm 2025.
Tái cơ cấu toàn diện với kế hoạch Re:Nissan
Động thái này nằm trong chiến dịch tái cấu trúc khắc nghiệt mang tên Re:Nissan, công bố vào tháng 5/2025. Chiến lược bao gồm đánh giá lại toàn bộ năng lực sản xuất trên toàn cầu, bao gồm cả nhà máy động cơ đốt trong và động cơ điện. Nissan đã xác định 7 nhà máy lắp ráp phải đóng cửa, nhưng chưa tiết lộ chi tiết về mảng sản xuất hệ thống truyền động. Ban lãnh đạo dự kiến chốt phương án xử lý vào mùa xuân năm 2027.
Tại Nhật Bản, Nissan vận hành dây chuyền sản xuất hệ thống truyền động tại nhà máy Yokohama (khoảng 3.000 nhân sự) và Iwaki (khoảng 800 nhân sự). Giới phân tích cảnh báo việc đóng cửa thêm các cơ sở sản xuất linh kiện có thể gây khủng hoảng việc làm quy mô lớn.
Khủng hoảng tài chính và chiến lược
Nissan vừa trải qua năm tài chính 2025 với mức lỗ ròng 533 tỷ yên (3,4 tỷ USD), biên lợi nhuận hoạt động bị bào mòn nghiêm trọng. Nguyên nhân cốt lõi là danh mục sản phẩm lỗi thời và thất bại chiến lược tại Mỹ và Trung Quốc. Tại Mỹ, thiếu xe hybrid trong khi nhu cầu xe điện giảm khiến Nissan hụt hơi trước Toyota. Chính sách thuế nhập khẩu của chính quyền Tổng thống Donald Trump đối với ô tô từ Mexico và Nhật Bản cũng ảnh hưởng nặng nề, vì 45% doanh số tại Mỹ đến từ hai quốc gia này. Tại Trung Quốc, xe xăng truyền thống của Nissan bị cạnh tranh gay gắt bởi xe điện giá rẻ của BYD và Geely.
CEO Nissan đang dẫn dắt tập đoàn thực hiện cải tổ thắt lưng buộc bụng, có thể dẫn đến sa thải hàng chục nghìn nhân sự từ nay đến năm 2028.
