Nhà ở xã hội TP.HCM: Thủ tục chồng chéo, vốn vay khó khăn hơn nhà thương mại
Tại tọa đàm "Gỡ vướng để khơi thông nguồn cung nhà ở xã hội" do Báo Tuổi Trẻ tổ chức, các doanh nghiệp và chuyên gia đã chỉ ra hàng loạt khó khăn trong việc triển khai các dự án nhà ở xã hội tại TP.HCM. Tình trạng chồng chéo quy định và kéo dài thủ tục hành chính đang trở thành điểm nghẽn lớn, khiến nhiều dự án bị chậm tiến độ.
Thủ tục hành chính: Rào cản không dễ vượt qua
Ông Lê Hữu Nghĩa, Tổng giám đốc Công ty TNHH Thương mại - Xây dựng Lê Thành, chia sẻ rằng dù UBND TP.HCM đã quy định trình tự thủ tục làm dự án nhà ở xã hội gồm 7 bước, tương đương 132 ngày, nhưng trên thực tế, một dự án vẫn phải xin ý kiến của 13 sở ngành. Các khâu từ chấp thuận chủ trương đầu tư, phê duyệt quy hoạch, đến cấp giấy phép xây dựng đều phát sinh nhiều vấn đề.
"Chỉ một ý kiến của sở ngành đều buộc doanh nghiệp phải thực hiện lại từ đầu, kéo dài thời gian hoàn thành thủ tục", ông Nghĩa nhấn mạnh. Ông còn so sánh: trong khi nhà ở thương mại đã có quy hoạch 1/500 không cần xin giấy phép xây dựng, thì nhà ở xã hội chưa được khơi thông tương tự.
Khó khăn trong tiếp cận vốn vay
Bên cạnh vấn đề thủ tục, việc vay vốn để thực hiện dự án cũng gặp nhiều trở ngại. Ông Nghĩa tiết lộ công ty của ông đã ký thỏa thuận cho vay với ngân hàng theo gói tín dụng 145.000 tỷ đồng từ năm 2024, nhưng đến nay vẫn chưa giải ngân được đồng nào. Lý do là lãi suất huy động tăng cao, khiến ngân hàng không thể cho vay với mức ưu đãi 6,1%/năm của chương trình.
Thậm chí, khi doanh nghiệp đề nghị vay với lãi suất của nhà ở thương mại, ngân hàng cũng từ chối vì lo ngại bị truy cứu trách nhiệm. Kim Oanh Group, đơn vị đã triển khai 3 dự án nhà ở xã hội với 3.555 sản phẩm, cũng chỉ ra các thách thức như thiếu quỹ đất phù hợp, áp lực chi phí trong khi giá bán bị khống chế.
Nhu cầu cao từ người lao động
Ông Nguyễn Văn Hải, Ủy viên Ban thường vụ Liên đoàn Lao động TP.HCM, cho biết 95% trong số 200.000 công nhân được khảo sát đều bày tỏ nhu cầu mua nhà, trong khi chỉ 5% muốn thuê. Ông Hải kêu gọi: "Rất mong các cơ quan quản lý Nhà nước tiếp tục có cơ chế hỗ trợ nhiều hơn nữa, đặc biệt về lãi suất và quỹ đất, để doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, hạ giá thành nhà".
Tiến độ và quy hoạch nhà ở xã hội tại TP.HCM
Ông Nguyễn Văn Hoan, Phó phòng Phát triển đô thị, Sở Xây dựng TP.HCM, thông tin từ đầu năm đến nay, thành phố đã hoàn thành một dự án nhà ở xã hội (580 căn) và khởi công hai dự án (2.643 căn). Hiện có 12 dự án đang thi công với khoảng 10.300 căn. Trước ngày 30/6, TP.HCM dự kiến có tới 41 dự án khởi công, bổ sung khoảng 29.200 căn.
Về quy hoạch, ông Võ Trung Hưng, Phó phòng Quy hoạch - Kiến trúc, Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM, cho biết đến năm 2030, thành phố cần khoảng 974.000 căn nhà ở xã hội. TP.HCM đang xác định quỹ đất khoảng 1.700-2.000 ha để phát triển loại hình nhà ở này. Tuy nhiên, ông Hưng nhấn mạnh cần chú trọng chất lượng sống, đảm bảo đầy đủ tiện ích như trường học, bệnh viện để thu hút cư dân.
Kiến nghị từ chuyên gia
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), cho rằng cần sự đồng bộ về chính sách và quy hoạch, cùng với sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý. Ông đề nghị sớm hoàn thiện và triển khai dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về thí điểm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp để "chia lửa" với nhà ở xã hội.
Nhìn chung, việc tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý và tài chính là yếu tố then chốt để đẩy nhanh tiến độ phát triển nhà ở xã hội tại TP.HCM, đáp ứng nhu cầu bức thiết của người lao động.
