Nhà thầu xây dựng đối mặt với cơn bão giá, kiến nghị giải pháp hỗ trợ cấp bách
Sự tăng giá mạnh của nhiên liệu và vật liệu xây dựng trong thời gian gần đây đang tạo ra sức ép nặng nề lên các doanh nghiệp xây dựng, đặc biệt là các nhà thầu thi công các dự án hạ tầng giao thông. Trước tình hình này, Hiệp hội các nhà thầu xây dựng Việt Nam (VACC) đã gửi kiến nghị khẩn cấp đến các cơ quan chức năng, đề xuất một loạt biện pháp nhằm giảm thiểu tác động và hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn.
Áp lực từ giá nhiên liệu và vật liệu xây dựng tăng cao
Theo VACC, các dự án hạ tầng giao thông có đặc thù phụ thuộc rất lớn vào chi phí nhiên liệu, đặc biệt là chi phí vận hành máy móc và thiết bị thi công. Trong cơ cấu chi phí của máy thi công, nhiên liệu thường chiếm từ 30% đến 50%. Do đó, khi giá xăng dầu tăng mạnh với biên độ lớn trong thời gian ngắn, toàn bộ chi phí thi công cũng bị đội lên đáng kể, khiến nhiều nhà thầu rơi vào tình trạng thua lỗ nếu vẫn phải thực hiện theo đơn giá đã ký kết từ trước.
Không chỉ nhiên liệu, giá các loại vật liệu xây dựng chủ chốt cũng tăng mạnh trong quý I. Cụ thể, giá thép xây dựng đã tăng khoảng 350.000 đến 600.000 đồng mỗi tấn, hiện dao động quanh mức 16,2 triệu đồng/tấn. Trong khi đó, giá đá xây dựng tăng từ 10% đến 15%, phổ biến trong khoảng 280.000 đến 650.000 đồng mỗi mét khối. Giá cát xây dựng cũng tăng đáng kể, cùng với than và xi măng tăng từ 10% đến 30% so với đầu năm.
Ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch VACC, cho biết: "Sự biến động bất thường của giá nhiên liệu và vật liệu đang tác động trực tiếp tới các doanh nghiệp xây dựng, đặc biệt là các nhà thầu tham gia thi công các dự án hạ tầng giao thông đường bộ." Ông nhấn mạnh rằng, chỉ riêng trong quý I, giá vật liệu xây dựng cơ bản đã tăng hơn 10%, gây áp lực rất lớn cho các nhà thầu, nhất là những doanh nghiệp đang thi công các dự án giao thông trọng điểm với giá hợp đồng đã được chốt từ trước.
Nguy cơ chậm tiến độ và giải pháp đề xuất
Trong bối cảnh hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược đang được triển khai trên cả nước, việc kiểm soát biến động giá nhiên liệu và vật liệu xây dựng được đánh giá là yếu tố then chốt để bảo đảm tiến độ các công trình trọng điểm quốc gia. Nếu không có cơ chế hỗ trợ kịp thời, nhiều nhà thầu có thể gặp khó khăn về tài chính, thậm chí phải thi công cầm chừng hoặc xin giãn tiến độ.
Để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, VACC đã kiến nghị một nhóm 5 giải pháp gửi tới cơ quan chức năng:
- Cho phép tính bù trừ chênh lệch chi phí nhiên liệu trong dự toán xây dựng, giá gói thầu và giá hợp đồng xây dựng. Giải pháp này được xem là cấp thiết nhằm bảo đảm cân đối chi phí giữa bên giao thầu và bên nhận thầu trong bối cảnh giá xăng dầu biến động mạnh. VACC đề xuất thời gian áp dụng cơ chế bù trừ từ tháng 3 cho đến khi giá nhiên liệu được bình ổn trở lại.
- Có cơ chế phù hợp để ổn định giá vận chuyển, yếu tố chịu tác động trực tiếp từ giá xăng dầu. Việc ổn định chi phí vận chuyển sẽ giúp các nhà thầu kiểm soát tốt hơn chi phí đầu vào, đặc biệt đối với các công trình sử dụng khối lượng lớn vật liệu rời như cát, đá, đất đắp.
- Tăng cường kiểm soát giá vật liệu xây dựng tại địa phương, nhất là các vật liệu rời như cát, đá. Hiệp hội đề nghị các địa phương xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng biến động thị trường để tăng giá bất hợp lý, gây khó khăn cho doanh nghiệp thi công.
- Xem xét vận dụng quy định về bất khả kháng để điều chỉnh hợp đồng xây dựng trong trường hợp biến động giá nhiên liệu kéo dài do yếu tố khách quan như xung đột quốc tế. Điều này sẽ giúp các nhà thầu có cơ sở pháp lý để điều chỉnh chi phí, tránh rơi vào tình trạng thua lỗ khi phải thực hiện hợp đồng trong bối cảnh chi phí tăng đột biến.
- Thúc đẩy hợp tác giữa các bên liên quan để đảm bảo minh bạch và hiệu quả trong quá trình thực hiện dự án, từ đó giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa chi phí.
Các giải pháp này được kỳ vọng sẽ giúp giảm bớt gánh nặng cho nhà thầu, đồng thời bảo đảm tiến độ và chất lượng của các công trình hạ tầng quan trọng, góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.
