Theo Báo cáo "Sức khỏe Tài chính và Niềm tin Đầu tư của người Việt năm 2026" do Chứng khoán Thiên Việt (TVS) công bố, nhà đầu tư cá nhân tại Việt Nam hiện sở hữu trung bình 3,7 kênh đầu tư. Trong đó, 55% nắm giữ từ 2-3 kênh, 39% đầu tư từ 4-5 kênh và chỉ 2% chỉ đầu tư vào một kênh duy nhất. Tuy nhiên, xét theo tỷ trọng vốn, tiền gửi tiết kiệm chiếm 37% danh mục, bất động sản 36% và vàng 14%. Ba kênh này cộng lại chiếm tới 87% tổng danh mục đầu tư, trong khi các tài sản tài chính hiện đại như cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ hay tài sản ở nước ngoài chỉ chiếm tỷ trọng rất nhỏ.
Nhà đầu tư giàu có ưu tiên bất động sản
Khảo sát của TVS cho thấy quy mô tài sản càng lớn thì bất động sản càng trở thành tài sản chủ đạo. Ở nhóm có từ 500 triệu đến dưới 1 tỷ đồng tài sản tích lũy, bất động sản chiếm 29% danh mục, thấp hơn tiền gửi tiết kiệm (44%). Tuy nhiên, với nhóm sở hữu trên 2 tỷ đồng, tỷ trọng bất động sản tăng lên 46%, trở thành tài sản lớn nhất trong danh mục, trong khi tiền gửi giảm còn 26%. Ngược lại, vàng giảm từ 16% xuống 10%, còn tỷ trọng của cổ phiếu, trái phiếu và chứng chỉ quỹ chỉ nhích lên rất nhẹ, tổng cộng vẫn chưa vượt 10% danh mục.
Thu nhập cao càng đổ tiền vào bất động sản
Xu hướng tương tự cũng xuất hiện khi phân theo thu nhập hộ gia đình. Ở nhóm có thu nhập dưới 500 triệu đồng/năm, tiền gửi chiếm 42%, bất động sản 31%. Trong khi đó, ở nhóm thu nhập trên 1 tỷ đồng/năm, bất động sản tăng lên 44%, còn tiền gửi giảm xuống 29%. Theo đó, khi khả năng tích lũy tăng lên, nhà đầu tư Việt Nam có xu hướng dịch chuyển từ gửi tiết kiệm sang bất động sản thay vì gia tăng mạnh tỷ trọng các tài sản tài chính.
Khoảng cách giữa nhận thức và hành động
Một điểm đáng chú ý trong khảo sát là khoảng cách giữa nhận thức và hành động. Có tới 86% người tham gia khảo sát đồng ý rằng không nên để phần lớn tài sản vào một kênh duy nhất. Tuy nhiên, 76% vẫn lựa chọn ưu tiên bất động sản hoặc vàng vì cho rằng mình hiểu rõ hai loại tài sản này hơn các kênh đầu tư khác. Theo TVS, điều này phản ánh nhu cầu đa dạng hóa danh mục đã hình thành, nhưng việc phân bổ vốn trên thực tế vẫn chịu ảnh hưởng lớn bởi thói quen đầu tư và mức độ am hiểu đối với các tài sản truyền thống.
Danh mục lớn nhưng thanh khoản thấp
TVS cho rằng quy mô tài sản không còn là yếu tố duy nhất phản ánh sức khỏe tài chính. Trong khảo sát, 85% nhà đầu tư tin rằng họ có thể xoay xở nhanh khi cần tiền mặt. Tuy nhiên, gần một nửa số người được hỏi chỉ có thể thanh khoản tối đa 40% tài sản trong vòng 30 ngày. Theo đơn vị nghiên cứu, sức chống chịu tài chính không chỉ phụ thuộc vào giá trị tài sản đang nắm giữ mà còn đến từ khả năng thanh khoản, mức độ phân bổ rủi ro và dòng tiền của hộ gia đình.
Báo cáo cũng đặt kết quả này trong bối cảnh quốc tế. Chẳng hạn, Financial Resilience Index 2026 của Sun Life tại Hong Kong cho thấy 51% người được khảo sát không thể duy trì tài chính quá sáu tháng nếu mất nguồn thu nhập hoặc không có hỗ trợ từ bên ngoài. Theo ông Lê Phạm Minh Đức, Giám đốc Cấp cao Khối Ngân hàng Đầu tư TVS, xu hướng quản lý tài sản trên thế giới đang dịch chuyển từ mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận sang quản trị rủi ro, bảo toàn tài sản và chuẩn bị cho các mục tiêu dài hạn. Nhà đầu tư Việt Nam cũng đang đi theo xu hướng này, nhưng danh mục vẫn mang đậm dấu ấn của các tài sản truyền thống như tiền gửi, bất động sản và vàng.
