Hà Nội vừa ban hành kế hoạch triển khai các đồ án quy hoạch đã được phê duyệt, thống nhất với định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Kế hoạch này nhằm thực hiện chủ trương của Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới, cùng các quy định của Luật Thủ đô (sửa đổi) vừa được Quốc hội khóa XVI thông qua.
Bao quát và cụ thể hóa tiến độ
Thay vì cách tiếp cận manh mún, dự án lẻ tẻ trước đây, kế hoạch mới mang tính bao quát với tiến độ được cụ thể hóa. Đối tượng thực hiện là toàn bộ nhà chung cư theo Danh mục được UBND thành phố phê duyệt tại Quyết định số 5456/QĐ-UBND ngày 5/11/2025, tại 48 phường, xã có nhà chung cư cũ.
Trên cơ sở Danh mục nhà chung cư kèm Đề án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ và Kế hoạch kiểm định, đánh giá chất lượng, UBND các phường, xã xây dựng kế hoạch lập quy hoạch cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ tại địa phương.
Nội dung chính phường, xã triển khai
- Lên danh sách khu chung cư cũ cần tổ chức lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500.
- Các nhà chung cư cũ (độc lập, đơn lẻ) cần nghiên cứu lập quy hoạch tổng mặt bằng tỷ lệ 1/500.
- Tập hợp các nhà chung cư cũ độc lập, đơn lẻ không đủ điều kiện về quy mô diện tích xây dựng lại phục vụ tái định cư để nghiên cứu lập Đề án quy gom trên địa bàn.
Tiến độ rốt ráo
Thành phố yêu cầu việc lập quy hoạch tại phường, xã phải hoàn thành trong quý II. Đề án quy gom các nhà chung cư đơn lẻ, độc lập hoàn thành trong quý III. Ưu tiên triển khai ngay công tác lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, quy hoạch tổng mặt bằng tỷ lệ 1/500 đối với các khu chung cư có kết quả kiểm định thuộc đối tượng phải phá dỡ.
Các khu vực đã được phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chi tiết phải hoàn thành quy hoạch trong quý II/2026. Đối với khu vực chưa được phê duyệt, bảo đảm 50% số lượng khu chung cư cũ hoàn thành lập quy hoạch trong năm 2026, và kết thúc 100% vào quý II/2027.
Vai trò của cấp phường và tác động từ Luật Thủ đô
Kiến trúc sư Phạm Thanh Tùng, Chánh Văn phòng Hội Kiến trúc sư Việt Nam, nhận định vai trò của cấp phường rất quan trọng, như một "nhạc trưởng" tổ chức đối thoại công khai, cung cấp thông tin về phương án cải tạo, tiến độ tái định cư, mức đền bù, hỗ trợ.
Luật Thủ đô (sửa đổi) tác động lớn đến tái thiết đô thị, trao cho Hà Nội quyền chủ động điều chỉnh quy hoạch, chỉ tiêu, hệ số sử dụng đất, tầng cao. Đặc biệt, Khoản 3 Điều 29 cho phép UBND thành phố quyết định thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất khi có từ 2/3 chủ sở hữu đồng thuận mà không chọn được chủ đầu tư.
Luật cũng cho phép linh hoạt chuyển đổi chức năng giữa nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà tái định cư trong các dự án cải tạo, giúp tối ưu nguồn lực và tăng sức hấp dẫn với nhà đầu tư. Những quy định này kỳ vọng tháo gỡ nút thắt khiến lộ trình cải tạo chung cư cũ chậm trễ gần 20 năm.
Coi mỗi khu chung cư là một tiểu đô thị
Tiến sĩ, kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, cho rằng mỗi khu chung cư cần được coi là một tiểu đô thị với đầy đủ chức năng sống. Mỗi dự án cải tạo phải được nhìn trong tổng thể quy hoạch đô thị của khu vực. Nhiệm vụ Quy hoạch Tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm xác định việc cải tạo, chỉnh trang, tái thiết các khu chung cư cũ phải đồng bộ với hạ tầng kỹ thuật - xã hội, tăng không gian xanh, giảm mật độ xây dựng ở nội đô, hướng tới Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc".
Với nền tảng từ những chủ trương, định hướng lớn, thay đổi căn cơ của chính sách và tầm nhìn quy hoạch, Hà Nội đang đứng trước cơ hội hiện thực hóa bước đột phá về cải tạo chung cư cũ.
