Bộ Xây dựng vừa ban hành văn bản số 5844/BXD-QLN trả lời Sở Xây dựng TPHCM về hướng dẫn thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng để được miễn giấy phép xây dựng đối với dự án nhà ở xã hội. Theo đó, dựa trên Nghị quyết số 201/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội, Bộ Xây dựng cho biết các dự án này không phải thực hiện thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi tại cơ quan chuyên môn về xây dựng.
Quyền lựa chọn cho chủ đầu tư
Chủ đầu tư và người quyết định đầu tư có thể tự tổ chức thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi và chịu trách nhiệm tuân thủ pháp luật về xây dựng. Việc thẩm định thiết kế phòng cháy chữa cháy được lồng ghép trong thủ tục cấp giấy phép xây dựng và phải được cơ quan có thẩm quyền xử lý trong vòng 30 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Luật Xây dựng quy định công trình thuộc dự án đã được thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi thì không cần giấy phép xây dựng trước khi khởi công.
Nghị quyết 201/2025/QH15 cũng cho phép ưu tiên áp dụng các cơ chế, chính sách hỗ trợ thuận lợi hơn. Do đó, chủ đầu tư nhà ở xã hội có thể lựa chọn: thực hiện thủ tục cấp giấy phép xây dựng để được miễn thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, hoặc thực hiện thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi để được miễn giấy phép xây dựng. Bộ Xây dựng đã tháo gỡ vướng mắc về các trường hợp cấp hoặc miễn giấy phép xây dựng cho dự án nhà ở xã hội.
Lợi ích từ hướng dẫn mới
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA), nhận định hướng dẫn này giúp giải quyết tình trạng chồng chéo giữa Luật Xây dựng và Nghị quyết 201, vốn khiến hồ sơ kéo dài, địa phương lúng túng và chủ đầu tư mất thêm thời gian, chi phí. Việc trao quyền lựa chọn cho nhà đầu tư mang lại ba lợi ích rõ rệt: rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, giảm chi phí tuân thủ pháp lý, và tăng tính minh bạch, thống nhất trong thực thi.
Quy định mới cho phép chủ đầu tư lựa chọn miễn giấy phép xây dựng hoặc miễn thẩm định dự án, góp phần đẩy nhanh tiến độ. Ông Châu nhấn mạnh: “Việc tháo gỡ vướng mắc về giấy phép xây dựng và thẩm định dự án không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp mà còn tạo điều kiện tăng nguồn cung nhà ở giá phù hợp cho người dân thu nhập thấp, công nhân và người lao động đô thị.”
Khuyến nghị cho doanh nghiệp
Theo HoREA, các chủ đầu tư nên rà soát từng dự án để chọn phương án phù hợp. Nếu muốn đẩy nhanh hồ sơ đầu tư, có thể cân nhắc hướng miễn thẩm định và xin giấy phép xây dựng. Nếu dự án đã chuẩn bị kỹ hồ sơ kỹ thuật, có thể chọn thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi để được miễn giấy phép xây dựng khi khởi công. Doanh nghiệp nên chủ động làm việc sớm với cơ quan chuyên môn địa phương để thống nhất lộ trình xử lý hồ sơ.
“Khi doanh nghiệp được quyền lựa chọn thủ tục thuận lợi nhất, quá trình đầu tư sẽ thông suốt hơn, nguồn cung được cải thiện nhanh hơn và mục tiêu an sinh nhà ở sẽ tiến gần hơn đến thực tế. Đây là một điều chỉnh nhỏ về thủ tục nhưng mang ý nghĩa lớn đối với doanh nghiệp và thị trường bất động sản xã hội”, ông Châu kết luận.
