Ngày 24 tháng 4, Đại học Kinh tế Quốc dân phối hợp với Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương và Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội tổ chức Hội thảo khoa học Quốc gia với chủ đề "Kinh tế Việt Nam năm 2025 và triển vọng năm 2026: Thúc đẩy phát triển kinh tế số trong kỷ nguyên mới". Đồng thời, ấn phẩm Đánh giá Kinh tế Việt Nam thường niên 2025 cũng được công bố tại sự kiện.
Phát biểu khai mạc và bối cảnh kinh tế
Phát biểu đề dẫn hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, nhấn mạnh rằng kinh tế thế giới đang tăng trưởng chậm và đối mặt với nhiều rủi ro. Trong bối cảnh đó, các quốc gia tận dụng tốt kinh tế số sẽ có cơ hội đi nhanh hơn trong quá trình bắt kịp và vượt lên. Ông cho biết nền kinh tế Việt Nam tiếp tục duy trì đà phục hồi, ổn định vĩ mô được giữ vững và các cân đối lớn cơ bản được bảo đảm trong năm 2025.
Trên nền tảng này, năm 2026 không chỉ là năm đầu của kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm mới, mà còn là năm bản lề để Việt Nam chuyển từ phục hồi sang bứt phá, từ tăng trưởng theo chiều rộng sang tăng trưởng dựa nhiều hơn vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số.
Vai trò của kinh tế số
Theo Tiến sĩ Nguyễn Đức Hiển, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu. Ông nhấn mạnh vai trò của kinh tế số trong việc thực hiện các mục tiêu đã đề ra. Thống kê cho thấy kinh tế số Việt Nam đã có những bước phát triển tích cực. Năm 2025, kinh tế số ước đạt khoảng 72,1 tỷ USD, chiếm hơn 14% GDP, với tốc độ tăng trưởng cao.
Các lĩnh vực dịch vụ số cũng phát triển nhanh, với quy mô hàng chục tỷ USD. Riêng các mảng như nội dung số, du lịch trực tuyến và vận tải số đều tăng trưởng khoảng 16-20% mỗi năm. Bốn sàn thương mại điện tử lớn nhất Việt Nam năm 2025 đạt quy mô 429,7 nghìn tỷ đồng, tăng 34,75% so với cùng kỳ. Đặc biệt, xuất khẩu sản phẩm công nghệ số đạt khoảng 172 tỷ USD trong năm 2025, cho thấy vai trò ngày càng lớn của khu vực công nghệ trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Tái cấu trúc mô hình tăng trưởng
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Huy Nhượng, Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân, chỉ ra rằng "Phát triển kinh tế số trong kỷ nguyên mới" không chỉ đơn thuần là ứng dụng công nghệ hay mở rộng quy mô các ngành số, mà thực chất là vấn đề tái cấu trúc mô hình tăng trưởng. Ông nhấn mạnh ba chuyển dịch lớn: chuyển từ số hóa hoạt động sang số hóa mô hình kinh doanh và chuỗi giá trị; chuyển từ tăng trưởng dựa trên tài nguyên và lao động sang tăng trưởng dựa trên dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo; chuyển từ tham gia thụ động sang chủ động định vị vai trò của Việt Nam trong hệ sinh thái số toàn cầu.
Nhận định của các chuyên gia
Các khách mời tham gia hội thảo đều có nhận định chung rằng kinh tế số là một cấu phần quan trọng của mô hình tăng trưởng mới tại Việt Nam. Giáo sư Tô Trung Thành, Trưởng phòng Quản lý Khoa học, Đại học Kinh tế Quốc dân, nhận định kinh tế số Việt Nam phát triển nhanh về quy mô, nhưng mức độ lan tỏa chưa tương xứng với yêu cầu phát triển mới. Ông cho rằng phát triển kinh tế số trong kỷ nguyên mới sẽ giúp tái cấu trúc mô hình tăng trưởng. Việt Nam đã đặt mục tiêu kinh tế số chiếm khoảng 30% GDP vào năm 2030, vì vậy cần thúc đẩy kinh tế số lõi, kinh tế số ngành và quản trị số.
Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Hồng Chương, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách cho Thủ tướng Chính phủ, nguyên Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân, khẳng định kinh tế số sẽ là "đầu tàu" của đổi mới công nghệ và đổi mới sáng tạo. Để đạt mục tiêu tăng trưởng mà Chính phủ đặt ra, cần có sự liên kết, lan tỏa giữa các ngành kinh tế số lõi với những ngành khác, tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam.
Công bố ấn phẩm đánh giá kinh tế thường niên
Trong khuôn khổ hội thảo, Đại học Kinh tế Quốc dân đã công bố ấn phẩm "Đánh giá Kinh tế Việt Nam thường niên 2025 - Thúc đẩy kinh tế số trong kỷ nguyên mới". Ấn phẩm tổng kết toàn diện kinh tế Việt Nam năm 2025 và đưa ra những đề xuất, khuyến nghị chính sách trong điều hành kinh tế số năm 2026.
