Hà Nội đặt mục tiêu tái cấu trúc đô thị trong Vành đai 1 và Vành đai 2
Trong Quy hoạch tổng thể thủ đô Hà Nội với tầm nhìn 100 năm đang được lấy ý kiến, Viện Quy hoạch xây dựng TP.Hà Nội và Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội đã đề xuất các nhiệm vụ và giải pháp đột phá. Mục tiêu chính là giải quyết vấn đề văn minh trật tự đô thị, đồng thời thực hiện tái cấu trúc và phát triển đô thị một cách bền vững.
Phạm vi và ưu tiên tái cấu trúc
Theo đề xuất, phạm vi tái cấu trúc đô thị được xác định từ Vành đai 3 trở vào, với sự ưu tiên cao dành cho khu vực trong Vành đai 1 và Vành đai 2. Các khu vực này sẽ được tái cấu trúc kết hợp với bảo tồn và tôn tạo, đặc biệt chú trọng đến các công trình có giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc đặc trưng.
Các khu vực trọng điểm được đề xuất
Khu trung tâm chính trị - hành chính Ba Đình (khoảng 134,5 ha) và khu vực hồ Gươm cùng phụ cận sẽ được quản lý kiến trúc cảnh quan đô thị một cách chặt chẽ. Các giá trị của công trình kiến trúc và trục không gian đô thị như Hoàng Thành Thăng Long, trục văn hóa biểu diễn Tràng Tiền - Nhà hát Lớn sẽ được bảo tồn và phục dựng.
Đề xuất cũng bao gồm việc mở rộng quảng trường, bổ sung vườn hoa, cây xanh và mặt nước. Đồng thời, một số công trình cơ quan, công cộng và dịch vụ đô thị mới sẽ được xây dựng để hình thành trung tâm chính trị - kinh tế - tài chính - thương mại của thủ đô, xứng tầm khu vực. Phát triển ngầm tại hai khu vực này được ưu tiên hàng đầu.
Bảo tồn và phát triển khu phố cổ, phố cũ
Đối với khu phố cổ (36 phố phường, rộng 81 ha), định hướng là bảo tồn và phục dựng các giá trị kiến trúc truyền thống, biến nơi đây thành biểu tượng du lịch cộng đồng của Hà Nội. Các tuyến phố có thể được quy hoạch theo phong cách kiến trúc truyền thống, trong khi lõi các ô phố sẽ được tổ chức theo mô hình hiện đại để tăng hiệu quả sử dụng đất.
Khu phố cũ (rộng khoảng 200 ha), nơi tập trung nhiều công trình kiến trúc Pháp, sẽ được bảo tồn hình thái đô thị đặc trưng theo mô hình "thành phố vườn". Các tuyến phố bàn cờ, vỉa hè rộng, hệ thống cây xanh và những công trình mang phong cách tân cổ điển, Đông Dương sẽ được giữ gìn và cải tạo hài hòa với các công trình mới.
Tái cấu trúc khu vực hồ Tây và trục cảnh quan sông Hồng
Khu vực hồ Tây và vùng phụ cận (khoảng 462 ha, không bao gồm 530 ha hồ Tây) và trục cảnh quan sông Hồng (khoảng 11.000 ha) được xác định là những khu vực có không gian cảnh quan và môi trường bậc nhất của thành phố. Đề xuất bao gồm bảo tồn các công trình và khu vực có giá trị về văn hóa, lịch sử, đồng thời tái cấu trúc toàn diện khu vực dân cư hiện hữu.
Hướng phát triển là tăng cường hệ thống giao thông, tôn tạo và nâng cấp không gian cảnh quan, đầu tư xây dựng các công trình mới đảm bảo hài hòa với không gian và kiến trúc khu vực.
Giải pháp toàn diện và khuyến khích di dời
Những khu vực còn lại trong phạm vi Vành đai 3 trở vào sẽ được tái cấu trúc đô thị toàn diện. Quá trình này bao gồm giải tỏa quy mô lớn theo đơn vị ô phố để quy hoạch lại hệ thống hạ tầng và không gian. Đồng thời, các công trình di tích lịch sử và kiến trúc đô thị sẽ được bảo tồn.
Phát triển các trung tâm mới dựa trên hệ thống TOD (phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng) được đề xuất, với việc khuyến khích phát triển cao tầng trong bán kính 500 m của TOD.
Về giải pháp thực hiện, cơ quan soạn thảo nhấn mạnh sự cần thiết của việc xây dựng phương án tài chính song hành với quy hoạch. Tính toán suất đầu tư và giá trị đất đai gia tăng sau tái thiết sẽ đảm bảo tính khả thi và thu hút nhà đầu tư chiến lược. Tỷ lệ tái thiết khu vực nội đô dự kiến khoảng 70% diện tích đất xây dựng đô thị.
Đối với quỹ đất tại khu vực trung tâm và các vị trí đắc địa, đề xuất ưu tiên phát triển các trung tâm tài chính, thương mại và văn phòng cao cấp. Mục tiêu là tạo nguồn thu lớn cho ngân sách và động lực kinh tế.
Về nhà ở, đề xuất ưu tiên tái định cư tại chỗ cho người dân bằng các căn hộ chất lượng cao với đầy đủ tiện ích. Phần đất dôi dư sẽ được phát triển thành nhà ở thương mại để cân đối tài chính cho nhà đầu tư.
Ngoài ra, cơ quan soạn thảo khuyến khích người dân di dời ra các khu đô thị mới đồng bộ và hiện đại ở ngoại thành, như Đông Anh và Gia Lâm. Cơ chế hỗ trợ hấp dẫn với hệ số đền bù K từ 1 đến 2 lần sẽ được áp dụng để thúc đẩy quá trình này.
