Hà Nội đẩy mạnh đề án chống ngập: Hiệu quả thực tế là ưu tiên hàng đầu
Trong bối cảnh tình trạng úng ngập tại Hà Nội ngày càng trở nên phức tạp, thành phố đang nỗ lực hoàn thiện Đề án xử lý úng ngập khu vực nội thành giai đoạn 2026 - 2030. Tại hội thảo lấy ý kiến diễn ra vào ngày 25.3, Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trương Hải Long đã khẳng định quyết tâm không để công tác chống ngập chỉ dừng lại trên giấy tờ.
Đề án chống ngập: Từ giải pháp truyền thống đến mô hình sáng tạo
Theo ông Long, đề án này được xây dựng nhằm triển khai trong giai đoạn 2026 - 2030, nhưng công tác chống ngập sẽ không kết thúc sau mốc thời gian đó. Ông nhấn mạnh rằng không ai dám khẳng định đến năm 2030 sẽ hoàn toàn giải quyết được vấn đề ngập lụt. Do đó, cơ quan chức năng đã nghiên cứu các mô hình mới từ nhiều quốc gia, trong đó có khái niệm "thành phố bọt biển", để tìm kiếm giải pháp lâu dài và bền vững.
Với đặc thù quỹ đất nội đô hạn chế, các chuyên gia đã lưu ý tập trung vào các "giải pháp xám" - tức là các công trình hạ tầng kỹ thuật truyền thống như kênh dẫn, cống, và trạm bơm nhằm tiêu thoát nước nhanh chóng. Trong khi đó, các "giải pháp xanh" (phi công trình) như tăng diện tích phủ xanh chỉ có thể áp dụng trong phạm vi nhất định do diện tích đất có hạn.
Kinh phí và phân kỳ thực hiện: Yếu tố then chốt cho thành công
Ông Long cũng chia sẻ rằng thành phố rất mong muốn chống được ngập lụt, nhưng nguồn lực tài chính "cũng có mức độ". Do đó, cần đưa ra nhiều phương án tài chính khác nhau để lựa chọn. Ví dụ, với hiện trạng và lượng mưa đề xuất, kinh phí thực hiện cần khoảng 20.000 tỉ đồng. Tuy nhiên, để đối phó với thời tiết cực đoan và đạt hiệu quả cao hơn, con số này có thể lên tới 40.000 tỉ đồng. Thành phố cũng đang nghiên cứu mức kinh phí 15.000 tỉ đồng như một lựa chọn phù hợp với ngân sách.
Đề án cần được xây dựng chi tiết theo từng giai đoạn, với phân kỳ thực hiện rõ ràng theo năm. Việc chia nhỏ chu kỳ sẽ giúp cơ quan quản lý có cơ sở nghiên cứu kỹ lưỡng hơn, từ đó tham mưu hiệu quả cho thành phố. Ông Long nhấn mạnh nguyên tắc quan trọng: sau khi triển khai, việc chống ngập phải mang lại hiệu quả thực tế. "Chủ trương của Thành ủy và UBND thành phố là phải có thành phẩm, không thể chống lụt trên giấy được. Sau khi chi mấy chục nghìn tỉ mà vẫn ngập, vẫn lụt là không được", ông Long phát biểu.
Hiện trạng và thách thức: Hà Nội đối mặt với tình trạng ngập úng nghiêm trọng
Theo Quyết định số 725/QĐ-TTg về phê duyệt Quy hoạch thoát nước thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tổng lưu vực phân vùng tiêu thoát nước nội thành khoảng 313 km2. Tuy nhiên, đến nay mới chỉ có 77 km2 thuộc lưu vực sông Tô Lịch được đầu tư "tương đối hoàn chỉnh", tương đương 25% kế hoạch. Bên cạnh đó, công suất bơm ở trạm bơm đầu mối mới đạt khoảng 20%, và diện tích hồ điều hòa chỉ được đầu tư 1.010 ha (hơn 18%).
Vào tháng 9 và tháng 10 năm 2025, Hà Nội đã phải hứng chịu hai trận hoàn lưu của bão số 10 và bão số 11, dẫn đến 200 điểm úng ngập. Nhiều khu vực ngập sâu trong cả tháng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân. Tại hội thảo, Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Phi Thường cho biết nguyên nhân một phần do đô thị phát triển nhanh, trong khi đầu tư hệ thống thoát nước lại chậm trễ, cùng với một số vấn đề như cao độ nền chưa được xử lý tốt.
Cam kết và hướng đi tương lai: Không để tình trạng ngập úng trầm trọng thêm
Ông Thường khẳng định thành phố đã quán triệt chỉ đạo từ cơ quan cấp trên: dứt khoát không được làm cho tình trạng úng ngập trở nên trầm trọng hơn, mà phải giảm bớt và nằm trong khuôn khổ điều chỉnh tổng thể của quy hoạch. Ông cũng tiết lộ rằng trong tháng 3, Sở Xây dựng sẽ có báo cáo về mô hình "thành phố bọt biển" và tham mưu cho thành phố triển khai các quy định với tinh thần thích ứng, trữ nước mưa và mang tính hệ thống.
Đề án hiện đang đề xuất nhiều nhóm giải pháp, bao gồm xây dựng hạ tầng thoát nước như kênh dẫn, cống, trạm bơm đầu mối; cải tạo và đào thêm hồ điều hòa, bể ngầm điều tiết; tăng diện tích phủ xanh; và xây dựng mô hình "thành phố bọt biển". Các danh mục dự án ưu tiên đầu tư được đề xuất với tổng kinh phí khoảng 20.000 tỉ đồng, nhưng có thể điều chỉnh tùy theo tình hình thực tế.
Với sự quyết tâm cao từ lãnh đạo thành phố và các giải pháp đa dạng, Hà Nội hy vọng sẽ từng bước khắc phục tình trạng ngập úng, hướng tới một đô thị bền vững và an toàn hơn cho người dân trong những năm tới.
