Gia Lai thẳng thắn chỉ ra nhiều điểm nghẽn trong quản lý đầu tư xây dựng
Ngày 25 tháng 3, Ủy ban Nhân dân tỉnh Gia Lai đã tổ chức hội nghị triển khai công tác quản lý đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn. Hội nghị tập trung nhận diện những hạn chế đang cản trở hiệu quả sử dụng vốn và chất lượng các dự án đầu tư, với sự tham gia của lãnh đạo các sở, ngành liên quan.
Năng lực cán bộ cấp xã và đơn vị tư vấn còn nhiều bất cập
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Trường Sơn, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Gia Lai, cho biết công tác quản lý đầu tư vẫn tồn tại nhiều bất cập đáng quan ngại. Đáng chú ý là năng lực của các đơn vị tư vấn còn hạn chế, dẫn đến chất lượng hồ sơ khảo sát và thiết kế chưa đạt yêu cầu cao.
Việc hồ sơ phải chỉnh sửa, bổ sung nhiều lần không chỉ kéo dài thời gian thẩm định mà còn làm phát sinh sai sót trong quá trình bóc tách khối lượng, áp dụng định mức và đơn giá. Hệ quả trực tiếp là dự toán thiếu chính xác, gây khó khăn đáng kể cho quá trình triển khai thực tế các dự án.
Ông Sơn cũng chỉ rõ thực trạng năng lực chuyên môn của cán bộ cấp xã trong lĩnh vực đầu tư xây dựng còn yếu. Trong bối cảnh nguồn thu ngân sách hạn hẹp, nhân sự mỏng và phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, việc lập dự án đôi khi chưa sát với thực tế, đặc biệt là ở những khu vực có địa hình phức tạp. Điều này dẫn đến tình trạng phải điều chỉnh thiết kế liên tục trong quá trình thi công.
"Vẫn còn tồn tại tình trạng chủ đầu tư khoán trắng cho đơn vị tư vấn, thiếu định hướng và kiểm tra chặt chẽ chất lượng hồ sơ thiết kế", ông Sơn nhấn mạnh.
Nguy cơ lãng phí trong công tác lựa chọn nhà thầu
Cùng quan điểm, ông Trần Vũ Thanh Hùng, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Gia Lai, cho biết công tác lựa chọn nhà thầu trong hoạt động đầu tư vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ lãng phí. Một số chủ đầu tư còn lúng túng trong việc lập kế hoạch, chia tách hoặc gộp gói thầu chưa hợp lý, làm giảm tính cạnh tranh của quá trình đấu thầu.
Đáng chú ý, việc xác minh năng lực nhà thầu gặp nhiều khó khăn do hệ thống mạng đấu thầu quốc gia chủ yếu dựa trên dữ liệu tự khai báo, thiếu sự liên thông thông tin. Thực tế đã xuất hiện tình trạng nhà thầu "thổi phồng" năng lực nhưng khi triển khai lại thiếu hụt tài chính và thiết bị, dẫn đến chậm tiến độ nghiêm trọng, thậm chí phải chấm dứt hợp đồng.
Ngoài ra, ông Hùng cảnh báo về việc lạm dụng hình thức chỉ định thầu dưới danh nghĩa "cấp bách" để ưu tiên một số đơn vị nhất định, ảnh hưởng tiêu cực đến tính minh bạch và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công.
Giải phóng mặt bằng vẫn là điểm nghẽn lớn
Ở góc độ quản lý đất đai, ông Cao Thanh Thương, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai, cho biết công tác giải phóng mặt bằng vẫn là "điểm nghẽn" lớn của nhiều dự án đầu tư trên địa bàn.
Một số địa phương chưa quyết liệt trong công tác này, đồng thời chưa nắm vững các quy định về bồi thường và hỗ trợ tái định cư, khiến công tác vận động người dân chưa đạt hiệu quả như mong đợi. Trong khi đó, quỹ đất tái định cư còn hạn chế, không đáp ứng đủ nhu cầu thực tế, dẫn đến tình trạng khiếu kiện kéo dài và làm đình trệ tiến độ các dự án trọng điểm.
Bên cạnh đó, tình trạng khai thác khoáng sản trái phép vẫn xảy ra tại một số địa phương. Một số nhà thầu được cấp mỏ khai thác nhưng chưa tuân thủ đầy đủ các quy định về bảo vệ môi trường, gây ô nhiễm và ảnh hưởng đến cảnh quan trong quá trình khai thác và vận chuyển.
Yêu cầu hành động quyết liệt, tránh lãng phí
Kết luận hội nghị, ông Nguyễn Tuấn Thanh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, yêu cầu các chủ đầu tư và ban quản lý dự án khẩn trương xây dựng kế hoạch cụ thể, đồng thời rà soát toàn bộ danh mục dự án đầu tư đang triển khai cũng như các dự án đã hoàn thành nhưng còn tồn tại vấn đề.
Trên cơ sở đó, các đơn vị phải lập danh sách chi tiết những công trình có nguy cơ gây lãng phí để kịp thời xử lý và khắc phục. Đồng thời, địa phương cần nâng cao vai trò và trách nhiệm của người đứng đầu; chấn chỉnh tình trạng buông lỏng quản lý, "khoán trắng" cho tư vấn hoặc nhà thầu; siết chặt kỷ luật và kỷ cương trong mọi hoạt động đầu tư xây dựng.
"Phải bắt tay vào việc ngay, làm thật, làm quyết liệt, làm đến nơi đến chốn, tạo chuyển biến rõ ràng trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Mỗi công trình đầu tư xây dựng phải đảm bảo chất lượng, hiệu quả, xứng đáng với từng đồng vốn của Nhà nước và nhân dân", ông Thanh nhấn mạnh.
