Dự án Khu dân cư ven sông Lệ Kỳ dọc tuyến đường 36m tại phường Đức Ninh Đông, thành phố Đồng Hới (nay thuộc phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị) đang gặp vướng mắc kéo dài gần 10 năm. Dự án có tổng mức đầu tư điều chỉnh 179 tỷ đồng, trong đó chi phí xây dựng, thiết bị, quản lý dự án và các chi phí khác là 65,173 tỷ đồng; chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là 113,827 tỷ đồng. Sở Xây dựng được UBND tỉnh giao làm chủ đầu tư.
Hiện nay, hơn 100m đường cuối cùng chưa thể thi công thông tuyến do vướng mắc giải phóng mặt bằng. Khu vực này còn tồn tại một bãi rác ngay sau nhà dân, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sống.
Dự án dang dở, dân khốn khổ
Dự án khởi công từ năm 2017, đến nay đã hoàn thành 80% khối lượng công việc theo hợp đồng. 20% còn lại chưa thể hoàn thành do khó khăn trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng. Phạm vi vướng mắc tập trung chủ yếu ở khu vực đường 36m (đường Phạm Văn Đồng kéo dài), thuộc tổ dân phố Bình Phúc, phường Đồng Hới. Các nhà dân nằm ở vùng trũng thấp, mùa mưa thường xuyên bị ngập lụt.
Sau quá trình vận động dài, các hộ dân tại tổ dân phố Bình Phúc đã đồng thuận theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo Quyết định số 6186/QĐ-UBND của UBND phường Đồng Hới, với tổng kinh phí hơn 25,5 tỷ đồng.
Tiến thoái lưỡng nan
Tưởng chừng "nút thắt" đã được tháo gỡ, nhưng nghịch lý lại xảy ra: Người dân chấp nhận bàn giao mặt bằng nhưng sau nhiều tháng vẫn chưa nhận được tiền bồi thường. Những ngôi nhà thuộc diện quy hoạch đã nhiều năm không được sửa sang, xuống cấp trầm trọng. Chỗ ở ẩm thấp, xung quanh cây cỏ mọc um tùm, thường xuyên bị ngập lụt. Dự án thi công dang dở cũng gây mất mỹ quan đô thị.
Bà Phạm Thị Lài, sinh năm 1965, cho biết đất của gia đình thuộc quy hoạch nên hàng chục năm không làm gì được. Ngôi nhà giờ đã xuống cấp nghiêm trọng nhưng không thể sửa sang. "Cuối năm ngoái, chúng tôi đã ký bàn giao mặt bằng cho dự án. Dự tính nhận tiền xong sẽ xây nhà mới trên khu tái định cư, kịp tránh được mùa mưa lũ năm nay. Nhưng đến giờ đã mấy tháng trôi qua, chúng tôi vẫn chưa nhận được tiền", bà Lài nói.
Trước ngôi nhà của chị Hoàng Thị Hường, sinh năm 1977, đống ngói mua để chuẩn bị xây nhà mới đã mọc rêu xanh. Chị cho biết, gia đình chị sinh sống trên thửa đất gần 1.100m2 (trong đó đất ở 200m2). Vì nằm trong phạm vi giải phóng mặt bằng của dự án, gia đình được đền bù một lô đất rộng 300m2 trên khu tái định cư và số tiền 1,8 tỷ đồng. Số tiền này đủ để xây dựng một ngôi nhà kiên cố, khang trang.
Tuy nhiên, đến đầu tháng 5/2026, gia đình chị và các hộ dân xung quanh vẫn chưa nhận được tiền đền bù. Chị Hường lo lắng: "Giá nguyên vật liệu, ngày công của thợ đều tăng mạnh so với thời điểm áp giá bồi thường (cuối năm 2025). Nếu tiếp tục chậm trễ, số tiền nhận được sau này có thể không còn đủ để xây dựng nhà như dự tính ban đầu. Hơn nữa, nếu nhận tiền muộn, nguy cơ mùa mưa bão năm 2026 chúng tôi vẫn phải sống trong những ngôi nhà xuống cấp, không an toàn".
Theo ghi nhận, khu vực này là điểm cuối của dự án, đã trở nên hoang hóa trầm trọng. Các hạng mục thi công dở dang bị bỏ hoang, cỏ dại mọc um tùm, trở thành nơi đổ trộm xà bần, biến khu vực thành điểm nhếch nhác giữa lòng đô thị.
Cần sớm bố trí kinh phí
Để tháo gỡ "nút thắt" kinh phí giải phóng mặt bằng, sớm thông tuyến 100m đường còn lại và đưa công trình vào khai thác, chủ đầu tư đã phối hợp với các cơ quan liên quan kiến nghị đưa dự án vào kế hoạch ứng vốn năm 2026, nhằm sớm có tiền chi trả bồi thường cho người dân tổ dân phố Bình Phúc.
Ngày 7/4, Sở Xây dựng đã có văn bản gửi UBND tỉnh đề nghị bố trí ứng vốn chi trả bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng cho dự án để kịp thời chi trả cho các hộ dân theo Quyết định số 6186/QĐ-UBND. Quỹ Phát triển đất tỉnh Quảng Trị cũng đã có tờ trình báo cáo UBND tỉnh và đề nghị ứng vốn thực hiện dự án nhằm giúp chủ đầu tư chi trả tiền cho các hộ dân kịp thời theo quy định.
Tại Tờ trình số 78/TTr-QPTĐ, Giám đốc Quỹ phát triển đất Từ Ngọc Quý nhấn mạnh: "Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án hiện nay rất cấp bách, cần bảo đảm bố trí nguồn kinh phí cho Sở Xây dựng để tổ chức chi trả bồi thường, hỗ trợ kịp thời cho người dân. Qua đó, nhằm hạn chế phát sinh khiếu nại, đẩy nhanh tiến độ thi công hoàn thành dự án theo đúng tiến độ".
Chỉ còn khoảng 100m đường chưa thi công, nhưng đây là đoạn quyết định để thông tuyến toàn bộ dự án. Việc sớm bố trí 25,5 tỷ đồng để bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng cho các hộ dân còn lại không chỉ là bước đi quyết định để hoàn thành 20% khối lượng công việc còn lại, mà còn thể hiện tinh thần trách nhiệm của địa phương trong việc giải quyết dứt điểm các dự án chuyển tiếp.
