Dự án mở rộng cao tốc TPHCM - Long Thành - Dầu Giây với tổng vốn đầu tư gần 15.000 tỷ đồng đang đối mặt với nguy cơ chậm tiến độ do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, đặc biệt trên địa bàn TPHCM. Nhiều hộ dân chưa hoàn tất nhận bồi thường, tái định cư và thủ tục pháp lý liên quan đến đất đai, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công.
Tiến độ thi công bị đình trệ
Dự án dài khoảng 22km, được khởi công từ tháng 8/2025 và dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026. Khi hoàn thành, công trình sẽ nâng cao năng lực khai thác tuyến, giảm ùn tắc giao thông và đáp ứng nhu cầu kết nối với sân bay Long Thành. Tuy nhiên, sau nhiều tháng triển khai, dự án vẫn gặp nhiều vướng mắc về giải phóng mặt bằng, đặc biệt tại TPHCM.
Theo báo cáo của Ban điều hành liên danh Đèo Cả - Trung Chính - Phương Thành - 368 - Khang Nguyên, đến nay vẫn còn nhiều vị trí chưa được bàn giao mặt bằng hoặc đã bàn giao nhưng người dân cản trở, không cho nhà thầu tiếp cận thi công. Cụ thể, tại phần tuyến chính, nhà thầu đang triển khai khoan cọc CDM phía phải tuyến đoạn từ Km10+753 đến Km11+425. Tuy nhiên, khu vực từ Km11+180 đến Km11+400 vẫn bị người dân ngăn cản thi công với lý do chưa nhận tiền bồi thường giải phóng mặt bằng. Đối với hạng mục cầu dẫn cầu Long Thành, các vị trí trụ T6, T11, T12 và T13 hiện vẫn chưa được bàn giao mặt bằng để triển khai thi công.
Người dân chưa nhận đủ đền bù
Theo tìm hiểu, đầu tháng 5 vừa qua, đơn vị thi công gói thầu XL1 triển khai dọn dẹp mặt bằng, phát quang và đào vét hữu cơ đoạn gần trạm thu phí Long Phước (từ Km11+180 đến Km11+400) thì bị hai hộ dân yêu cầu tạm dừng thi công do chưa nhận đủ tiền bồi thường giải phóng mặt bằng. Ngày 21/5, ghi nhận tại công trường cho thấy nhiều hạng mục thi công đang phải triển khai cầm chừng do thiếu mặt bằng. Tại các vị trí đã được bàn giao, nhà thầu tập trung thi công trụ cầu và xử lý nền đất để duy trì tiến độ.
Bà Đoàn Thị Thu Hà (ngụ số 59 đường 12, phường Long Phước) cho biết gia đình đã nhận tiền bồi thường đợt đầu, song hiện vẫn còn hơn 700 triệu đồng chưa được chi trả và chưa được bố trí tái định cư. Gia đình bà đã ký biên bản, các đơn vị liên quan cũng đã xác nhận và hẹn trước ngày 31/5 sẽ thanh toán phần còn lại. Dù chưa nhận đủ tiền, gia đình vẫn tạo điều kiện để đơn vị thi công triển khai trên hơn một nửa diện tích bị thu hồi.
Ông Đoàn Văn Ba, đại diện hộ dân tại địa chỉ 55/5 đường 12, phường Long Phước, cho biết gia đình có hơn 1.500m² đất thuộc diện thu hồi phục vụ dự án nhưng đến nay vẫn chưa thể nhận tiền bồi thường do vướng thủ tục thừa kế. Ngoài diện tích đủ điều kiện bồi thường, ông Ba cho biết gia đình còn một thửa đất rộng hơn 100m² chưa được xem xét đền bù do bị xác định là đất kênh rạch. Dù khu đất đã được gia đình sử dụng ổn định nhiều năm và có bản vẽ hiện trạng từ trước, song chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên chưa được thống nhất phương án hỗ trợ. Ông Ba khẳng định gia đình đã bàn giao mặt bằng, di dời tài sản từ trước và không cản trở việc thi công dự án. Việc ký biên bản đề nghị tạm dừng thi công trước đó nhằm mong muốn các cơ quan chức năng hỗ trợ đẩy nhanh thủ tục thừa kế và xem xét phương án hỗ trợ đối với phần đất chưa được bồi thường.
Nguy cơ chậm tiến độ và kiến nghị khẩn
Đại diện liên danh nhà thầu thi công gói thầu XL01 đã có văn bản gửi UBND TPHCM kiến nghị hỗ trợ giải quyết tình trạng chậm bàn giao mặt bằng tại khu vực phường Long Phước. Theo nhà thầu, việc chậm bàn giao tại các vị trí trụ cầu dẫn Long Thành khiến đơn vị phải gánh áp lực tài chính lớn do nhân sự, máy móc và thiết bị phải chờ đợi kéo dài. Đồng thời, nếu tình trạng này tiếp diễn, dự án có nguy cơ không thể hoàn thành đúng tiến độ đã cam kết với Chính phủ.
Để bù lại tiến độ thi công, đại diện liên danh nhà thầu kiến nghị UBND TPHCM chỉ đạo các đơn vị liên quan ưu tiên tháo gỡ khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng, phấn đấu bàn giao toàn bộ mặt bằng sạch trong tháng 5/2026 để tổ chức thi công đồng loạt, đưa dự án về đích đúng kế hoạch.
Dự án mở rộng đoạn cao tốc TPHCM - Long Thành do Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) làm chủ đầu tư, có tổng mức đầu tư gần 15.000 tỷ đồng. Công trình dài khoảng 22km, đi qua địa bàn TPHCM và tỉnh Đồng Nai, được chia thành hai gói thầu XL01 và XL02. Dự án được khởi công ngày 19/8/2025 và thuộc nhóm công trình cấp bách, được Thủ tướng Chính phủ yêu cầu hoàn thành vào cuối năm 2026.
