Thành phố Cần Thơ đang tiến hành rà soát và kiên quyết xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, chậm tiến độ kéo dài, góp phần khơi thông nguồn lực, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Theo Sở Tài chính thành phố Cần Thơ, hiện có 120 dự án đầu tư ngoài ngân sách tồn đọng, chậm tiến độ, được chia thành hai nhóm.
Phân loại các dự án tồn đọng
Nhóm 1 gồm 21 dự án trước đây triển khai không qua hình thức đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Trong số đó, 20 dự án đã được cập nhật trên Hệ thống cơ sở dữ liệu của Ban Chỉ đạo giải quyết các dự án tồn đọng của Bộ Tài chính do đã có kết luận thanh tra, kiểm tra hoặc bản án. Một số dự án điển hình như Khu đô thị Đại Ngân do Công ty Thương mại dịch vụ Đại Ngân làm chủ đầu tư với diện tích hơn 6 ha, kéo dài nhiều năm và hiện đã xây dựng 72 căn nhà liền kề kiên cố; Khu đô thị phường An Bình (khu 3) do Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng Hồng Phát làm chủ đầu tư với diện tích hơn 48 ha, vốn đầu tư hơn 1.500 tỷ đồng, hiện mới giải phóng mặt bằng hơn 6,8 ha. Đối với nhóm này, việc đối chiếu điều kiện để áp dụng chính sách đặc thù sẽ được thực hiện chặt chẽ theo Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội và Nghị định số 147/2026/NĐ-CP của Chính phủ.
Nhóm 2 gồm 99 dự án chậm tiến độ do các nút thắt quen thuộc như: vướng giải phóng mặt bằng, thủ tục đất đai, đầu tư, xây dựng, nghĩa vụ tài chính hoặc do năng lực nội tại của nhà đầu tư suy giảm. Phần lớn các dự án này nằm trên địa bàn tỉnh Hậu Giang trước đây (56 dự án), 17 dự án thuộc tỉnh Sóc Trăng trước đây, còn lại là các dự án thuộc thành phố Cần Thơ. Nhiều dự án quy mô hàng nghìn tỷ đồng vẫn đang triển khai dang dở như: Khu đô thị mới Vị Thanh do FLC Group đầu tư với tổng vốn hơn 3.200 tỷ đồng; Khu đô thị mới Ngã Bảy hơn 1.100 tỷ đồng; Khu công nghiệp Sông Hậu 2 do Tổng công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc đầu tư quy mô 380 ha, vốn hơn 5.500 tỷ đồng; Khu công nghiệp Đông Phú 2 rộng 234 ha, tổng vốn gần 4.000 tỷ đồng. Trong đó, Khu công nghiệp Sông Hậu 2 hiện mới giải phóng mặt bằng giai đoạn 1 với 146 ha, còn Khu công nghiệp Đông Phú 2 mới ở giai đoạn thông báo thu hồi đất khoảng 142 ha. Tại khu vực tỉnh Sóc Trăng cũ, nhiều dự án cũng vướng tiến độ như: Kho trung chuyển xăng dầu Nam Sông Hậu chậm tiến độ nhiều năm, khu nhà ở công nhân công nghiệp An Nghiệp gần 1.000 tỷ đồng chưa triển khai, hay Khu đô thị mới Phường 4 (khu 1) rộng hơn 46 ha, vốn gần 4.836 tỷ đồng do Tổng công ty Rau quả làm chủ đầu tư nhưng chưa ký quỹ đầu tư. Ngoài các dự án lớn, nhiều dự án khu dân cư, khu thương mại triển khai dở dang, hạ tầng chưa hoàn thiện, xuống cấp, chậm giải phóng mặt bằng, vướng tranh chấp kéo dài. Một số dự án đã bị đình chỉ hoặc thu hồi như: Dự án Thiên đường nước tại cồn Cái Khế; Dự án Khu du lịch Sông Hậu xây dựng dang dở rồi bị đình chỉ.
Kiên quyết xử lý các dự án tồn đọng
Giám đốc Sở Tài chính thành phố Cần Thơ Lê Thanh Tâm cho biết: Để giải quyết các dự án chậm tiến độ, tồn đọng, kéo dài, thành phố đã ban hành kế hoạch, lộ trình giải quyết cụ thể. Việc rà soát phải bảo đảm đúng quy định, đúng thực trạng từng dự án. Thành phố kiên quyết tuân thủ nguyên tắc không hợp thức hóa sai phạm, không làm phát sinh rủi ro pháp lý mới và tuyệt đối không để xảy ra tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Thành phố sẽ hành động quyết liệt với những mốc thời gian cụ thể. Trước ngày 30/5/2026, các cơ quan chức năng hoàn thành thu thập hồ sơ chuyên ngành của nhóm 1 và cập nhật toàn bộ thông tin, phản hồi từ các nhà đầu tư nhóm 2; trước ngày 5/6/2026 hoàn thành báo cáo đánh giá điều kiện áp dụng cơ chế đặc thù cho từng dự án thuộc nhóm 1; trước ngày 15/6/2026 phân loại xong 99 dự án nhóm 2 thành các nhánh nhỏ: nhóm xử lý ngay, nhóm cần phối hợp liên ngành, nhóm cần thời gian dài hoặc vượt thẩm quyền và nhóm xem xét thu hồi; đến ngày 30/6/2026 phải hoàn thành toàn bộ việc rà soát, tổng hợp khó khăn và chốt phương án xử lý cụ thể cho toàn bộ 120 dự án.
Giai đoạn nửa cuối năm 2026 (từ ngày 1/7 đến 31/12/2026), thành phố Cần Thơ tập trung toàn lực tổ chức thực hiện phương án tháo gỡ. Dự án nào đủ điều kiện sẽ được giải quyết ngay để tiếp tục triển khai, không chờ đợi xử lý đồng loạt. Để xử lý các dự án hiệu quả, Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ quán triệt nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm và rõ sản phẩm đầu ra. Ủy ban nhân dân thành phố giao trách nhiệm cụ thể các sở, ngành, đơn vị có liên quan. Trong đó, Sở Tài chính đóng vai trò là cơ quan đầu mối tổng hợp, tham mưu, đôn đốc triển khai kế hoạch và theo dõi chung, đồng thời chủ trì việc thành lập Tổ chuyên đề để trực tiếp bám sát, chỉ đạo tiến độ. Sở Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm chính về đất đai, tài nguyên, môi trường của các dự án; rà soát nguồn gốc đất, quy hoạch sử dụng đất, bồi thường và đặc biệt là chủ trì quy trình xác định giá đất, nghĩa vụ tài chính về đất đai.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên khẳng định: Bên cạnh sự hỗ trợ tối đa từ chính quyền đối với nhà đầu tư, thành phố đề nghị các chủ đầu tư phải chủ động phối hợp, cung cấp hồ sơ trung thực và thực hiện nghĩa vụ tài chính, ký quỹ đúng thời hạn sau khi có thông báo. Đối với những dự án còn khả năng triển khai, chính quyền cam kết đồng hành, hướng dẫn tận tình để doanh nghiệp lập hồ sơ điều chỉnh tiến độ, chủ trương đầu tư. Tuy nhiên, đối với các trường hợp nhà đầu tư né tránh, không phối hợp, không nộp hồ sơ chứng minh năng lực hoặc thực tế không còn khả năng thực hiện, thành phố sẽ kiên quyết xử lý, thu hồi theo quy định để tổ chức lựa chọn nhà đầu tư khác có năng lực hơn. Những thiệt hại phát sinh do sự thiếu hợp tác, nhà đầu tư phải chịu trách nhiệm hoàn toàn.
Việc xử lý 120 dự án tồn đọng lần này được xem như một cuộc "đại phẫu" đối với lĩnh vực đầu tư ngoài ngân sách của Cần Thơ. Đây là bước đi mang tính đột phá nhằm giải phóng nguồn lực đất đai, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội trong bối cảnh địa phương đang nỗ lực tự chủ và bứt phá. Bài và ảnh: THANH TÂM
