Trong bối cảnh cổ phiếu, vàng và bất động sản đều ảm đạm, các chuyên gia tài chính đã đưa ra những khuyến nghị cụ thể về chiến lược phân bổ tài sản, dựa trên khảo sát mới nhất từ CTCP Chứng khoán Thiên Việt (TVS) và nghiên cứu của Dragon Capital.
85% nhà đầu tư tự tin nhưng thanh khoản thấp
Báo cáo "Sức khỏe tài chính và niềm tin đầu tư của người Việt năm 2026" do TVS công bố ghi nhận 85% trong số 1.000 nhà đầu tư (sở hữu từ 500 triệu đồng trở lên) tin rằng họ có thể xoay xở nhanh khi cần tiền mặt. Tuy nhiên, gần một nửa chỉ có thể thanh khoản tối đa 40% tài sản trong vòng 30 ngày. Theo các chuyên gia, sức chống chịu tài chính không chỉ phụ thuộc vào quy mô tài sản mà còn ở khả năng thanh khoản, phân bổ rủi ro và dòng tiền gia đình.
Nghịch lý quen thuộc: familiarity bias
Khảo sát cho thấy 86% người đồng tình không nên tập trung tài sản vào một kênh, nhưng chỉ 24% thực sự đa dạng hóa danh mục. Trên thực tế, tiền gửi tiết kiệm, bất động sản và vàng chiếm tới 87% tổng danh mục tài sản của nhà đầu tư cá nhân. Tỷ trọng bất động sản tăng từ 29% ở nhóm 500 triệu đến dưới 1 tỷ đồng lên 46% ở nhóm sở hữu từ 2 tỷ đồng trở lên. Trong khi đó, các kênh tài chính hiện đại như cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ và ngoại tệ không vượt quá 10% ở tất cả các nhóm.
Ông Lê Phạm Minh Đức – Giám đốc cấp cao Khối Ngân hàng đầu tư của TVS, nhận định: "Các nhà khoa học định nghĩa hành vi này là familiarity bias, nghĩa là một cái bẫy về thói quen. Chúng ta thường nghĩ rằng những gì mình quen thuộc thì ít rủi ro, nhưng thực tế có đúng như vậy hay không thì không chắc."
Khuyến nghị thanh khoản 30% trong 30 ngày
Ông Đức dẫn chứng từ các tổ chức tài chính lớn như Natixis và Sun Life Asia, cho rằng tỷ lệ tài sản có thể chuyển thành tiền mặt trong 30 ngày nên đạt ít nhất 30% tổng tài sản. Đồng thời, nhà đầu tư cần duy trì mức sống hiện tại trong ít nhất 6 tháng để đề phòng mất việc hoặc tình huống khẩn cấp. Ông cũng khuyên không nên bỏ quá 50% tài sản vào cùng một kênh đầu tư.
Kỷ luật quan trọng hơn thời điểm thị trường
Bà Lương Thị Mỹ Hạnh – Giám đốc Quản lý tài sản khối trong nước tại Dragon Capital Việt Nam, chia sẻ tại Hội nghị đầu tư 2026 do Vietnam Business Review và TVS đồng tổ chức, rằng nhà đầu tư cần kiên trì và kỷ luật để vượt qua tâm lý sợ thua lỗ ngắn hạn. Nghiên cứu của Dragon Capital dựa trên quỹ DCDS trong 22 năm cho thấy, với cùng số tiền, nhà đầu tư "tiên tri" mua đúng đáy chỉ cao hơn nhà đầu tư bình thường mua cuối tháng 2,7% giá trị tích lũy. "Việc ở lại và giữ kỷ luật quan trọng hơn việc phải tìm thời điểm của thị trường", bà nhấn mạnh.
Bất động sản: chiến lược trung và dài hạn
Ông Phạm Lâm – Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc DKRA Group, cho rằng thị trường bất động sản 3-5 năm gần đây đã phân hóa rõ rệt. Thời kỳ mua đất nông nghiệp, phân lô bán nền vùng xa chờ tăng giá không còn hiệu quả, thậm chí rủi ro chôn vốn cao. "Đừng kỳ vọng bất động sản tăng rất nhanh. Bất động sản cần chiến lược đầu tư trung và dài hạn, khi đó mới an toàn; kỳ vọng ngắn hạn sẽ rất rủi ro", ông lưu ý. Cơ hội an toàn hiện tập trung ở khu vực lõi trung tâm TP.HCM, gắn với hạ tầng kết nối như metro, đường vành đai, có thể sinh dòng tiền ngay. Ông khuyến nghị ưu tiên sản phẩm từ các đơn vị có bề dày kinh nghiệm và thương hiệu.
