Tại phiên thảo luận ở hội trường Quốc hội gần đây, đại biểu Lê Hoàng Anh (Gia Lai) bày tỏ lo ngại về tình trạng tín dụng chảy sai hướng kéo dài nhiều năm. Ông đề nghị Chính phủ kiểm soát dòng tín dụng vào bất động sản đầu cơ bằng công cụ thị trường thay vì mệnh lệnh hành chính.
Đề xuất thuế bất động sản thứ hai
Đại biểu Lê Hoàng Anh đề xuất sớm triển khai các công cụ tài chính về đất đai theo hướng chú trọng hiệu quả sử dụng. Cụ thể, có thể áp dụng phí sử dụng đất gắn với thời gian đưa vào khai thác; áp dụng mức phí tăng dần đối với dự án chậm triển khai quá 24 tháng; đồng thời áp dụng thuế, phí lũy tiến đối với nhà, đất từ tài sản thứ hai trở lên mà không đưa vào sử dụng hoặc cho thuê.
Ông nhấn mạnh: "Nguồn thu từ các chính sách này cần được ưu tiên cho phát triển nhà ở xã hội, cải tạo chung cư cũ và đầu tư hạ tầng đô thị thiết yếu, qua đó góp phần đưa đất đai trở lại đúng giá trị sử dụng."
Tranh luận trái chiều từ chuyên gia và doanh nghiệp
Đề xuất trên tạo ra nhiều ý kiến trái chiều. Nhiều người cho rằng biện pháp thuế có thể không đủ sức tác động đến nhóm sở hữu nhiều bất động sản vì họ có tiềm lực tài chính mạnh. Chi phí thuế sẽ cộng dồn vào giá bán, cho thuê, khiến người mua hoặc thuê nhà phải gánh chịu. Những người có nhu cầu ở thực sẽ là đối tượng chịu ảnh hưởng lớn nhất.
Ngoài ra, việc áp thuế đột ngột có thể gây "cú sốc tâm lý", làm gián đoạn giao dịch và ảnh hưởng đến mục tiêu ổn định thị trường bất động sản.
Quan điểm của chuyên gia
Ông Võ Hồng Thắng, Phó Tổng Giám đốc DKRA Group, nhận định việc đánh thuế bất động sản thứ hai là biện pháp tích cực về dài hạn, song cần lộ trình phù hợp. "Nếu áp dụng đột ngột sẽ không tốt cho nền kinh tế. Đây là thời điểm phù hợp để thảo luận, xây dựng phương án trước khi áp dụng. Nếu thực hiện không khéo, chính sách này có thể ảnh hưởng lớn đến thị trường bất động sản và kinh tế vĩ mô."
TS Trần Viết Lượng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu - Đánh giá thị trường BĐS Việt Nam, đồng tình với việc áp dụng thuế bất động sản như thông lệ quốc tế, nhưng cách tiếp cận cần phù hợp thực tiễn trong nước. Ông cho rằng việc chỉ dựa vào tiêu chí "nhà thứ hai" để đánh thuế là chưa chính xác. "Bất động sản thứ hai nếu được đưa vào kinh doanh, có đóng thuế, tạo việc làm thì đó là hoạt động đầu tư, không phải tài sản bỏ không."
Theo ông Lượng, chính sách thuế cần hướng đến giá trị tài sản và hiệu quả sử dụng, thay vì đánh đồng theo số lượng. Những bất động sản có giá trị cao, vượt ngưỡng nhất định hoặc không tạo ra dòng tiền mới là đối tượng cần xem xét đánh thuế. Ông đề xuất áp dụng cơ chế thuế theo thời gian nắm giữ để hạn chế đầu cơ ngắn hạn. "Cần có lộ trình, chuẩn bị đầy đủ. Nếu chưa có hệ thống dữ liệu và nền tảng quản lý phù hợp, việc triển khai sẽ gây khó khăn cho người dân. Thuế bất động sản cần hướng đến mục tiêu cân bằng xã hội."
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội BĐS TP HCM (HoREA), từng đề xuất đánh thuế nhà, đất theo thời gian nắm giữ như công cụ kiểm soát đầu cơ, lướt sóng và bỏ hoang bất động sản. Theo đó, nếu chuyển nhượng trong vòng 6 tháng, mức thuế có thể 5%; giảm xuống 4% với thời gian sở hữu 6-12 tháng; lần lượt còn 3% và 2% với thời gian nắm giữ 1-2 năm và trên 3 năm. Giải pháp này có thể áp dụng linh hoạt trong các giai đoạn thị trường biến động mạnh.
