Bộ Xây dựng báo cáo tiến độ nhà ở xã hội và đề xuất mô hình giao dịch mới
Trong báo cáo gửi Quốc hội về việc thực hiện Nghị quyết số 263/2025/QH15, Bộ Xây dựng đã nêu bật những kết quả tích cực trong phát triển nhà ở xã hội, đồng thời công bố kế hoạch trình đề án thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý.
Thành tựu và thách thức trong phát triển nhà ở xã hội
Theo báo cáo, tính đến hết tháng 3, cả nước có 737 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô 701.247 căn. Trong đó, 196 dự án đã hoàn thành với 170.673 căn, 220 dự án đã khởi công xây dựng với 214.948 căn, và 321 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư với 315.626 căn. Như vậy, tổng số dự án đã hoàn thành, khởi công và chấp thuận đạt 70,1% so với chỉ tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội.
Tuy nhiên, Bộ Xây dựng cũng chỉ ra những hạn chế: một số địa phương chưa thực sự quan tâm đến công tác phát triển nhà ở xã hội, chưa bố trí ngân sách địa phương cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để có quỹ đất sạch. "Mặc dù các địa phương đã dành quỹ đất lớn, đủ về số lượng để phát triển nhà ở xã hội, tuy nhiên 'chất lượng' của quỹ đất này vẫn còn chưa đảm bảo", báo cáo nhấn mạnh.
Vấn đề về quy hoạch và giá cả
Nhiều ô đất nhà ở xã hội được quy hoạch, bố trí không phù hợp, ở những nơi xa trung tâm, thiếu kết nối về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, dẫn đến không thể đưa vào sử dụng ngay. Công tác giải phóng mặt bằng chậm cũng ảnh hưởng tiến độ dự án. Đặc biệt, giá bán nhà ở xã hội tại một số dự án còn cao, và xuất hiện tình trạng "cò mồi", môi giới trái phép, quảng cáo "suất ngoại giao".
Giải pháp và đề xuất mới
Để đẩy nhanh phát triển nhà ở xã hội, Bộ Xây dựng đề xuất triển khai hiệu quả Quỹ nhà ở trung ương để sớm đầu tư, tạo lập quỹ nhà ở cho thuê. Chính sách tiền tệ linh hoạt là rất cần thiết, bao gồm các gói tín dụng chương trình cho vay nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân, nhà ở cho lực lượng vũ trang. Đồng thời, ưu đãi cho vay đối với các chủ đầu tư, người mua nhà tại các dự án nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân và người trẻ dưới 35 tuổi để mua nhà ở thương mại với lãi suất và kỳ hạn phù hợp.
Trung tâm giao dịch bất động sản và minh bạch hóa thị trường
Đáng chú ý, Bộ Xây dựng đang rà soát, hoàn thiện hồ sơ gửi cơ quan có thẩm quyền báo cáo chủ trương xây dựng mô hình Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước thành lập. Dự kiến đưa vào nội dung sửa Luật Kinh doanh bất động sản 2023, trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI (tháng 10.2026).
Để minh bạch hóa thị trường, Bộ Xây dựng đang cập nhật, cung cấp, chia sẻ thông tin, dữ liệu lên Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản, đặc biệt là đồng bộ, thống nhất cơ sở dữ liệu về nhà ở xã hội, đối tượng thụ hưởng chính sách trên cả nước. "Đây sẽ là công cụ rà soát, quản lý đối tượng mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội, giúp công tác xét duyệt được nhanh chóng, thuận lợi và hạn chế trục lợi chính sách", báo cáo nêu rõ.
