Bộ Xây dựng tiếp thu ý kiến cử tri về điều chỉnh tuyến đường sắt cao tốc Bắc - Nam
Bộ Xây dựng vừa có văn bản chính thức trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Quảng Trị liên quan đến việc xem xét điều chỉnh hướng tuyến Dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam đoạn đi qua địa bàn tỉnh này. Theo phản ánh từ cử tri, đoạn tuyến từ Hà Tĩnh vào Quảng Trị hiện đang được điều chỉnh để đi qua các cánh đồng lúa và hoa màu của người dân, dẫn đến diện tích thu hồi đất nông nghiệp lớn, thay vì lựa chọn tuyến đi thẳng qua các vùng đồi cát và đồi núi thấp ít ảnh hưởng hơn.
Kiến nghị cụ thể từ cử tri nhằm giảm thiểu tác động
Cử tri Quảng Trị cho rằng, việc lựa chọn tuyến đi qua vùng đồi cát hoặc bình nguyên phía Đông dãy Trường Sơn sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Phương án này giúp giảm đáng kể chi phí đền bù và giải phóng mặt bằng, đồng thời hạn chế tối đa ảnh hưởng đến sinh kế lâu dài của người nông dân địa phương. Bên cạnh đó, nó còn tận dụng được nguồn vật liệu tại chỗ, góp phần tiết kiệm ngân sách đầu tư.
Ngoài ra, cử tri còn đề nghị xem xét chuyển vị trí quy hoạch các ga và trạm bảo dưỡng về phía Tây, xa khu dân cư hiện hữu. Mục tiêu của đề xuất này là nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương và giảm chi phí đầu tư tổng thể cho dự án.
Phản hồi và hành động từ Bộ Xây dựng
Trả lời kiến nghị trên, Bộ Xây dựng cho biết đã chỉ đạo Ban Quản lý dự án Đường sắt, hiện đã chuyển giao cho Ban Quản lý dự án Thăng Long làm chủ đầu tư, phối hợp làm việc với các địa phương liên quan và Tập đoàn Điện lực Việt Nam. Công tác phối hợp tập trung vào các vấn đề then chốt như bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng.
Song song đó, chủ đầu tư đang tích cực triển khai nhiều công việc chuẩn bị quan trọng cho dự án. Các hoạt động này bao gồm:
- Lựa chọn tư vấn cho các gói thầu như tư vấn quản lý dự án.
- Thực hiện rà phá bom mìn và vật nổ còn sót lại.
- Tiến hành đánh giá tác động môi trường toàn diện.
Cơ sở pháp lý và tiến độ thực hiện dự án
Tại Nghị quyết 265/2025, Quốc hội đã bổ sung chính sách quan trọng cho phép tách nội dung bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam thành các dự án độc lập. Nguồn vốn cho các dự án này sẽ được bố trí từ ngân sách trung ương và ngân sách địa phương. Các địa phương và cơ quan liên quan có thẩm quyền sẽ trực tiếp lập, quyết định đầu tư và thực hiện các dự án bồi thường trên địa bàn mà không cần lập chủ trương đầu tư riêng. Chính phủ được giao nhiệm vụ hướng dẫn chi tiết quy định này dựa trên tình hình thực tế.
Hiện nay, Ban Quản lý dự án Thăng Long đang thực hiện các thủ tục cần thiết để lựa chọn tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án. Bộ Xây dựng khẳng định đã tiếp thu ý kiến của cử tri và cam kết sau khi lựa chọn được đơn vị tư vấn, bộ sẽ yêu cầu chủ đầu tư chỉ đạo tư vấn nghiên cứu kỹ lưỡng địa hình và địa vật tại các khu vực tuyến đi qua trong quá trình khảo sát và lập báo cáo nghiên cứu khả thi.
Mục tiêu và quy mô tổng thể của dự án
Việc nghiên cứu này nhằm lựa chọn phương án hướng tuyến tối ưu, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống người dân, các khu di tích lịch sử và tâm linh. Đồng thời, nó đảm bảo khả năng kết nối giao thông khu vực với tuyến đường sắt để khai thác đồng bộ và hiệu quả.
Theo Bộ Xây dựng, mục tiêu cuối cùng là phát huy tối đa hiệu quả đầu tư của dự án và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương khi tuyến đường sắt đi vào khai thác. Dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 67 tỷ USD, với chiều dài 1.541km. Tuyến đường này có điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Hà Nội) và điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (TP.HCM), đi qua 15 tỉnh, thành phố sau sáp nhập, với tốc độ thiết kế lên đến 350km/h. Quy mô dự án bao gồm 23 ga, trong đó có 5 ga hàng hóa chuyên dụng.
Theo kế hoạch đã được công bố, Chính phủ dự kiến khởi công hai đoạn ưu tiên là Hà Nội - Vinh và TP.HCM - Nha Trang trong năm 2026. Các đoạn còn lại sẽ bắt đầu khởi công từ năm 2028, với mục tiêu phấn đấu cơ bản hoàn thành toàn tuyến vào năm 2035.
