Bộ Xây dựng kêu gọi bình ổn giá vật liệu xây dựng để đảm bảo tiến độ dự án trọng điểm
Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi đến các Bộ, ngành liên quan cùng Ủy ban nhân dân (UBND) các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu tăng cường công tác quản lý và bình ổn giá vật liệu xây dựng. Mục tiêu là đảm bảo việc triển khai hiệu quả các dự án đầu tư xây dựng, đặc biệt là những công trình, dự án trọng điểm quốc gia đang được Chính phủ tập trung chỉ đạo.
Nguy cơ từ biến động giá năng lượng toàn cầu
Thời gian gần đây, tình hình xung đột và chiến sự tại khu vực Trung Đông diễn biến phức tạp, gây gián đoạn đáng kể cho chuỗi cung ứng năng lượng trên toàn cầu. Hệ quả là giá xăng dầu thế giới và trong nước có xu hướng tăng nhanh, tiềm ẩn nguy cơ tác động dây chuyền đến chi phí sản xuất, vận chuyển và giá cả các loại vật liệu xây dựng. Các vật liệu chịu ảnh hưởng nhiều nhất bao gồm cát, đá, đất đắp, xi măng, thép – những thành phần thiết yếu và được sử dụng với khối lượng lớn trong các công trình xây dựng.
Trong bối cảnh Chính phủ đang nỗ lực đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, triển khai các dự án hạ tầng quan trọng về giao thông, năng lượng, phát triển đô thị và hạ tầng chiến lược, việc biến động bất thường của giá vật liệu xây dựng có thể gây ra nhiều hệ lụy. Cụ thể, nó sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công, làm tăng chi phí đầu tư, phát sinh khó khăn trong thực hiện hợp đồng xây dựng, và cản trở mục tiêu giải ngân vốn cũng như các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.
Giải pháp quản lý và kiểm soát thị trường
Để chủ động theo dõi và dự báo diễn biến giá cả, Bộ Xây dựng đề nghị UBND các tỉnh, thành phố tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về giá vật liệu xây dựng. Các địa phương cần xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, không để xảy ra tình trạng găm hàng, đầu cơ, thổi giá hoặc lợi dụng biến động thị trường để tăng giá bất hợp lý. Đồng thời, cần ngăn chặn việc loan tin, đưa thông tin không chính xác gây nhiễu loạn thị trường.
Bộ Xây dựng cũng nhấn mạnh việc các tỉnh, thành phố cần tập trung vào một số nhiệm vụ then chốt:
- Tổng hợp nhu cầu vật liệu xây dựng và đảm bảo nguồn cung, ưu tiên cho các công trình trọng điểm quốc gia và công trình dân sinh cấp bách.
- Rà soát trữ lượng các mỏ khoáng sản để đẩy mạnh cấp phép hoạt động, nâng cao công suất khai thác, từ đó tăng cường nguồn cung vật liệu.
- Thực hiện công tác thu thập, xử lý thông tin về giá vật liệu xây dựng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Xây dựng, nhằm triển khai đồng bộ các giải pháp bình ổn giá.
Điều chỉnh hợp đồng và công bố giá kịp thời
Bộ Xây dựng yêu cầu việc cập nhật, điều chỉnh và công bố giá vật liệu xây dựng, chỉ số giá xây dựng phải được thực hiện kịp thời, phản ánh đúng mặt bằng giá thị trường. Đối với các loại vật liệu có biến động bất thường do ảnh hưởng của giá nhiên liệu, cần thực hiện công bố giá hàng tháng hoặc sớm hơn khi cần thiết. Điều này giúp các đơn vị có cơ sở để lập và điều chỉnh dự toán, đáp ứng yêu cầu quản lý hợp đồng xây dựng một cách hiệu quả.
Ngoài ra, Bộ Xây dựng đề nghị các Bộ, ngành và địa phương chỉ đạo cơ quan chuyên môn theo dõi chặt chẽ diễn biến thị trường vật liệu xây dựng, đặc biệt là các loại vật liệu chủ yếu phục vụ công trình trọng điểm. Cần kịp thời tổng hợp, phân tích, dự báo và xây dựng kịch bản biến động giá, đánh giá tác động đến tổng mức đầu tư và khả năng đáp ứng nguồn vốn.
Các Ban quản lý dự án và chủ đầu tư được yêu cầu kiểm soát chặt chẽ chi phí, đánh giá ảnh hưởng của việc tăng giá vật liệu để sử dụng chi phí dự phòng hợp lý. Đồng thời, cần lựa chọn hình thức hợp đồng phù hợp với diễn biến thị trường, khẩn trương rà soát các hợp đồng đang triển khai, đặc biệt là những hợp đồng ký kết theo hình thức đơn giá cố định và trọn gói, để nghiên cứu giải pháp khắc phục khó khăn, vướng mắc.
Áp lực từ thực tế thị trường
Theo chuyên gia từ Hội Vật liệu xây dựng Việt Nam, chi phí của một công trình thường tập trung nhiều nhất vào các loại vật liệu chủ chốt như thép, xi măng, nhựa đường cùng với khâu vận chuyển. Khi giá năng lượng tăng cao, nó kéo theo chi phí logistics và thi công tăng, đẩy giá vật liệu đầu vào lên, khiến tổng mức đầu tư có nguy cơ vượt ngoài dự toán ban đầu.
Chỉ sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, giá nhiều loại vật tư đã tăng thêm khoảng 20 - 30%, một mức tăng đáng kể tạo áp lực lớn cho các dự án đang triển khai. Trong bối cảnh chi phí nguyên liệu và năng lượng vẫn neo ở mức cao, thị trường vật liệu xây dựng được dự báo sẽ tiếp tục chịu sức ép điều chỉnh giá. Diễn biến của giá nhiên liệu và chi phí vận tải sẽ là yếu tố then chốt, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất vật liệu cũng như chi phí thi công công trình trong thời gian tới.
