Trao đổi với phóng viên về chỉ đạo trong khâu ra đề thi tốt nghiệp THPT năm nay, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn khẳng định đề thi giữa các môn sẽ bảo đảm độ cân bằng nhằm tạo công bằng giữa các thí sinh chọn các môn thi khác nhau.
Đặt quyền lợi chính đáng của thí sinh lên trên
Thưa Bộ trưởng, năm nay tổ chức kỳ thi đầu tiên sau sáp nhập địa giới hành chính. Với những địa phương có số lượng thí sinh lớn sau sáp nhập, Bộ có những lưu ý đặc biệt gì trong công tác tổ chức thi?
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn: Với những địa phương có số lượng thí sinh lớn sẽ phải chia làm nhiều điểm thi, chắc chắn sẽ có việc những điểm thi ở xa so với những nơi cung cấp đề thi. Tuy nhiên, theo báo cáo đến chiều 10.6, tất cả các điểm thi đều đã vận chuyển đề thi đến nơi an toàn. Qua chỉ đạo và nắm bắt tình hình, chúng tôi thấy các địa phương cũng đã chuẩn bị rất kỹ những phương án để hỗ trợ thí sinh ở xa, làm sao cho các em đến được điểm thi đúng giờ. Nếu trong trường hợp có khó khăn hay bất thường đều có sự hỗ trợ của địa phương để các em đến điểm thi.
Ngày nay chúng ta đã có công nghệ hỗ trợ trực tuyến. Không thể nào lãnh đạo tỉnh đi hết tất cả các điểm thi được; nhưng qua công tác chỉ đạo, tập huấn, quán triệt thông qua hệ thống họp trực tuyến và phân công theo phương châm "6 rõ" (rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả) thì mọi việc sẽ diễn ra thuận lợi và suôn sẻ.
Đối với một kỳ thi, công tác đảm bảo an ninh, an toàn luôn là vấn đề được xã hội quan tâm. Bộ trưởng có chia sẻ gì về công tác với các giám thị cũng như với các thí sinh khi làm bài thi?
Công tác thi đã được tiến hành nhiều năm. Toàn ngành, những người trực tiếp làm công tác thi đều có rất nhiều kinh nghiệm. Nhiều năm qua, chúng ta đã đảm bảo kỳ thi an toàn, rất nghiêm túc. Có thể nói, ở ngoài phòng thi, công tác bảo vệ an ninh, an toàn từ nhiều năm nay làm rất tốt. Thậm chí chúng ta đi ngoài đường không biết trong trường đang tổ chức một kỳ thi.
Còn trong phòng thi, một phòng chỉ có 24 em và 2 giám thị. Chúng tôi tin rằng với việc tập huấn kỹ càng, đúng quy chế, 2 giám thị hoàn toàn có thể kiểm soát được việc an toàn trong phòng thi, không để xảy ra những chuyện lạm dụng công nghệ hay gian lận. Khi xảy ra tình huống phát sinh trong quá trình coi thi, từng giám thị hay các điểm thi, hội đồng thi đều phải đặt quyền lợi chính đáng của thí sinh lên trên.
Còn với thí sinh, các em đã được tuyên truyền đầy đủ về quy chế thi, những vật dụng gì được mang vào phòng thi. Tôi tin rằng hầu hết tuyệt đối các em sẽ không vi phạm. Chỉ còn một số em nào đó có thể chưa nhận thức đầy đủ hoặc vô tình, thì trước ngày thi, trước mỗi buổi thi giám thị đều có trách nhiệm nhắc nhở. Việc sử dụng công nghệ hay bất cứ hành vi nào để vi phạm quy chế thi, để gian lận dẫn tới việc xử lý, nhất là việc lộ lọt một phần đề thi nào đó ra bên ngoài, là việc hết sức nghiêm trọng. Một hành vi tưởng rất nhỏ của thí sinh nhưng có thể ảnh hưởng đến cả toàn quốc.
Vì vậy, chúng tôi mong toàn xã hội trước ngày thi cũng quán triệt tất cả các em, nhất là các phụ huynh, làm sao để các em đến thi với tinh thần tự tin, bình tĩnh, không sợ sệt nhưng tuyệt đối không sử dụng những biện pháp này khác để cố tình gian lận trong kỳ thi.
Đề thi là bí mật cấp quốc gia, nếu lộ lọt sẽ vi phạm hình sự
Bộ GD-ĐT phối hợp với Bộ Công an có những biện pháp gì quyết liệt hơn trong năm nay để ngăn chặn việc lạm dụng công nghệ trong vi phạm thi cử?
Đầu tiên và quan trọng nhất vẫn là vấn đề ý thức. Việc để dẫn đến sai, có thể đưa đề ra chỗ này chỗ khác, đầu tiên là ở ý thức. Như tôi vừa nói, quan trọng nhất là chúng ta phải quán triệt được để mọi người làm công tác thi, đặc biệt là các thí sinh, nhận thức được tầm quan trọng của kỳ thi và mức độ nghiêm trọng của việc để lộ lọt đề thi. Các em phải được tuyên truyền để nhận thức rõ đây là vấn đề nghiêm trọng, đề thi là bí mật cấp quốc gia, nếu lộ lọt sẽ vi phạm hình sự.
Thứ hai là tập huấn rất kỹ cho toàn bộ cán bộ coi thi. Hầu hết cán bộ coi thi đều có đầy đủ kinh nghiệm, các thầy cô chỉ cần tăng cường trách nhiệm, sự quan tâm trong quá trình coi thi. Một phòng thi như vậy hoàn toàn có thể bao quát được và sẽ không để xảy ra việc này.
Thứ ba, đã sử dụng công nghệ để phục vụ mục đích gian lận thì chúng ta cũng phải có những biện pháp về công nghệ để xử lý. Vấn đề này bên cơ quan an ninh cũng đã phối hợp rất chặt chẽ để tập huấn cho đội ngũ làm thi. Thông qua công an các địa phương, các thầy cô được tập huấn để có thể phát hiện những công nghệ này và xử lý.
Cả hệ thống chính trị và xã hội chăm lo cho thí sinh
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh: "Kỳ thi nhận được sự quan tâm từ lãnh đạo Chính phủ cho đến tất cả các cấp chính quyền, các bộ, ngành và các cấp chính quyền địa phương. Năm nay là năm đầu tiên chúng ta tổ chức ngay từ đầu với chính quyền địa phương 2 cấp. Qua kiểm tra thi và công tác giám sát, chỉ đạo, chúng tôi nhận thấy lãnh đạo các tỉnh, thành phố rất quan tâm và chỉ đạo các xã phối hợp rất chặt chẽ.
Như mọi năm, sự phối hợp từ Bộ Công an, Bộ Y tế, các sở, ngành cho đến Đoàn Thanh niên, đặc biệt là các em thanh niên, sinh viên, học sinh tình nguyện cho thấy cả xã hội rất quan tâm, đều cùng chung tay hỗ trợ, giúp sức cho thí sinh cũng như để toàn ngành hoàn thành tốt nhiệm vụ".
Chấm thi không quá ảnh hưởng bởi định tính
Bộ trưởng đánh giá tầm quan trọng của kết quả kỳ thi này trong việc xét tuyển đại học như thế nào, không chỉ trong năm nay mà còn các năm tới?
Kỳ thi này ngày càng cho thấy mức độ tin cậy để sử dụng trong tuyển sinh đại học, cao đẳng. Các trường đại học cũng sử dụng kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT làm căn cứ chính để xét tuyển. Từ nhiều năm nay đã như vậy và năm nay, chúng tôi tin rằng kết quả của kỳ thi sẽ được sử dụng nhiều hơn và quan trọng hơn.
Đặc biệt, năm nay là năm đầu tiên chúng ta thực hiện Nghị định 179 của Chính phủ về học bổng các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Việc xét học bổng sẽ dựa vào điểm thi tốt nghiệp THPT của các bài thi toán, lý, hóa, sinh và tiếng Anh.
Với các chương trình đào tạo tài năng, hiện Bộ đã phê duyệt 90 chương trình trong các lĩnh vực khoa học cơ bản, kỹ thuật và công nghệ. Những chương trình này cũng sẽ xét chọn thí sinh ở mức độ khắt khe hơn. Ngay từ đầu, hệ thống sẽ lấy kết quả thi của các em từ những môn học khoa học cơ bản để xét tuyển. Vì vậy, ý nghĩa và kết quả của kỳ thi sẽ rất quan trọng đối với việc chúng ta lựa chọn để phát triển, đào tạo nhân lực các ngành lĩnh vực STEM và các ngành công nghệ chiến lược quan trọng của đất nước.
Bộ có chỉ đạo gì đặc biệt ở khâu ra đề và chấm thi năm nay hơn so với các năm trước để đảm bảo tính khách quan và công bằng của kỳ thi?
Việc ra đề, cũng như các năm trước phải đảm bảo các nguyên tắc cơ bản. Thứ nhất là phải bám sát vào yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông, bám sát vào những kiến thức, năng lực mà chương trình phổ thông có. Thứ hai là làm sao ra đề giữa các môn thi bảo đảm sự cân bằng ở mức độ tương đối, nhằm bảo đảm sự công bằng giữa các thí sinh chọn các môn thi khác nhau. Cuối cùng, đề thi phải bảo đảm sự chính xác và tránh những trường hợp nội dung đề thi có câu hỏi có thể hiểu đa nghĩa.
Gần 99% thí sinh đến làm thủ tục dự thi
Tổng số thí sinh đăng ký dự thi trên cả nước là 1.223.776 em; có 2.478 điểm thi với tổng số 54.409 phòng thi. Chiều 10.6, Bộ GD-ĐT thống kê tổng số thí sinh đã đến làm thủ tục dự thi là 1.208.968 em, đạt tỷ lệ 98,79%. Buổi làm thủ tục dự thi diễn ra an toàn, trật tự, nghiêm túc, đúng quy chế.
Buổi sáng nay 11.6, thí sinh thi môn ngữ văn với thời gian làm bài 120 phút; giờ phát đề cho thí sinh lúc 7 giờ 30; giờ bắt đầu làm bài là 7 giờ 35. Buổi chiều thi môn toán với thời gian làm bài 90 phút; giờ phát đề cho thí sinh lúc 14 giờ 20; giờ bắt đầu làm bài 14 giờ 30.
Bộ GD-ĐT lưu ý, mỗi buổi thi các thí sinh có mặt tại điểm thi, phòng thi đúng thời gian quy định; thí sinh đến chậm quá 15 phút sau khi có hiệu lệnh tính giờ làm bài sẽ không được dự buổi thi đó.
Về chấm thi, Bộ GD-ĐT đã có văn bản chỉ đạo rất rõ ràng. Với việc chấm thi những môn trắc nghiệm thì có phần mềm với quy trình rất chặt chẽ. Riêng môn thi tự luận duy nhất là ngữ văn thì không tránh khỏi khi chấm sẽ có những yếu tố mang tính định tính. Bộ đã chỉ đạo rất kỹ việc tập huấn cho những người làm công tác chấm thi môn văn. Thông qua việc chấm chung và thảo luận kỹ về đáp án, chúng ta tạo sự thống nhất tại từng hội đồng chấm thi và trong toàn quốc, làm sao để không có sự chênh lệch do yếu tố định tính.
Làm sao để kết quả chấm thi phải phản ánh được năng lực học tập của từng đối tượng thí sinh. Mặc dù chấm thi ngữ văn là có yếu tố định tính nhưng giữa các em làm bài tốt, làm bài văn hay với các em làm kém hơn phải có sự phân biệt rõ ràng. Tức là kết quả phản ánh được sự phân hóa. Đó là nguyên tắc cốt lõi trong việc chấm thi.
