Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 công lập tại Thành phố Hồ Chí Minh năm 2026 sẽ chính thức diễn ra vào ngày 1 và 2 tháng 6. Trong buổi sáng ngày 31 tháng 5, các thí sinh sẽ có mặt tại điểm thi để tham gia sinh hoạt quy chế. Trong số ba môn thi bắt buộc, Ngữ văn luôn là môn học khiến nhiều học sinh vừa hy vọng vừa lo lắng, bởi nó không chỉ kiểm tra kiến thức mà còn đánh giá khả năng đọc hiểu, tư duy, cảm nhận và trình bày quan điểm cá nhân.
Cấu trúc đề thi môn Ngữ văn năm 2026
Theo thông báo từ Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM, đề thi môn Ngữ văn tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027 tiếp tục bám sát định hướng của Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Các yêu cầu cần đạt về đọc hiểu và viết trong chương trình này chủ yếu dựa trên kiến thức lớp 8 và lớp 9.
Một điểm đáng chú ý là đề thi sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa. Cụ thể, phần đọc hiểu có thể khai thác văn bản văn học và một trong hai loại: văn bản nghị luận hoặc văn bản thông tin. Tổng dung lượng ngữ liệu trong đề không vượt quá 1.300 chữ. Điều này đồng nghĩa với việc học sinh không thể học thuộc lòng hay "đoán tủ", mà cần chú trọng rèn luyện kỹ năng đọc hiểu, phân tích, nhận diện vấn đề và vận dụng kiến thức đã học.
Phần 1: Đọc hiểu văn bản văn học và viết đoạn văn (5 điểm)
Phần này bao gồm câu 1 đọc hiểu (3 điểm) và câu 2 viết đoạn văn (2 điểm). Ở phần viết đoạn văn khoảng 200 chữ, thí sinh có thể gặp một trong hai dạng: ghi lại cảm nghĩ về một bài thơ hoặc đoạn thơ, hoặc phân tích nội dung chủ đề, những nét đặc sắc về nghệ thuật và hiệu quả thẩm mỹ của tác phẩm.
Phần 2: Đọc hiểu văn bản nghị luận hoặc thông tin và viết bài văn nghị luận xã hội (5 điểm)
Phần này gồm câu 1 đọc hiểu (1 điểm) và câu 2 viết bài văn nghị luận xã hội (4 điểm). Đề có thể yêu cầu nghị luận về một vấn đề đời sống hoặc nghị luận về một vấn đề cần giải quyết và đề xuất giải pháp. Học sinh cần tránh cách viết chung chung, kể lể dài dòng, mà phải thể hiện rõ quan điểm đồng tình hoặc phản đối, có lý lẽ và dẫn chứng phù hợp.
Những kiến thức tiếng Việt cần lưu ý
Trong đề thi có một câu hỏi về tiếng Việt ở phần đọc hiểu văn bản văn học. Một số kiến thức tiếng Việt quan trọng bao gồm:
- Đặc điểm và tác dụng của biện pháp tu từ: ẩn dụ, hoán dụ, nói quá, nói giảm nói tránh, đảo ngữ, câu hỏi tu từ, điệp thanh, điệp vần
- Đặc điểm và tác dụng của từ tượng hình và từ tượng thanh
- Đặc điểm và chức năng của thành phần biệt lập trong câu
- Nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn của câu
- Đặc điểm và chức năng của câu khiến, câu cảm, câu rút gọn và câu đặc biệt
- Sự khác nhau giữa cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp; cách dùng dấu câu khi dẫn trực tiếp và gián tiếp
Lời khuyên cho thí sinh
Để đạt điểm cao môn Ngữ văn, thí sinh cần nắm vững cấu trúc đề thi, rèn luyện kỹ năng đọc hiểu và viết, đồng thời ôn tập kỹ các kiến thức tiếng Việt. Việc thường xuyên đọc các văn bản ngoài sách giáo khoa và thực hành viết đoạn văn, bài văn nghị luận sẽ giúp học sinh tự tin hơn khi bước vào kỳ thi.
Tham khảo thêm đề thi mẫu và đáp án các năm trước để có định hướng ôn tập phù hợp. Chúc các thí sinh đạt kết quả tốt trong kỳ thi sắp tới!
